Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

Marcelino Lopez Welkom op het weblog van psycholoog Marcelino Lopez, mede-eigenaar van RelatieKlik en Knuz, tekstschrijver en zelfstandig coach te Amsterdam.

Dit blog is een klankbord voor onze gratis relatiesites RelatieKlik en Knuz: een ideaal medium om mijn kronkels en nieuws over relaties, dating en psychologie te delen.

Over Marcelino
FAQ

Een leugentje om bestwil: mag dat?

Geplaatst in Relatie & dating door Marcelino op 14 December 2007

Als zogenaamd relatiedeskundige wordt mij wel eens gevraagd hoe ik denk over liegen binnen relaties. Meestal door mensen die zelf veel liegen of ervan overtuigd zijn dat het een doodzonde is. Aan de toon van de vraag en het type schoenen kan ik merken tot welke groep de vraagsteller behoort. Voor beide types heb ik een verschillend antwoord.

Tegen de leugenaar - die graag hoort dat liegen best okay, zeker als het om ‘bestwil’ gaat - zeg ik dat liegen meestal niet okay is. Tegen de verstokte antileugenaar zeg ik dat liegen soms juist erg gezond kan zijn. Dat zeg ik niet omdat ik eigenlijk geen mening heb, maar omdat het afhangt van de situatie. Er is wat mij betreft geen duidelijke regel.

Iemand die te weinig ruggengraat heeft ontwikkeld om af en toe de waarheid te spreken mist waarschijnlijk iets heel essentieels in zijn leven: een band met anderen. Mogelijk heeft deze ergens in zijn leven geleerd dat het niet loont om de waarheid te spreken. Misschien iets te vaak bestraft door ultracorrecte ouders, of juist beloond met aandacht, geld of status voor strategische onwaarheden? Leugenaars weten donders goed dat hun partner vreemdgaanderij en andere onhebbelijkheden niet zal accepteren. Verzwijgen lijkt de beste optie.

Als liegen een gewoonte wordt verstop je jezelf. Uiteindelijk word je eenzaam, ongekend, onbegrepen, ongelukkig, en je weet niet meer wie je bent… oh jawel. En hoe meer je in je leven hebt gelogen hoe moeilijker het wordt ermee te stoppen. Sommige leugenaars creëren een monster waar ze niet meer vanaf komen. Je bent gewaarschuwd!

Andersom: iemand die enkel eerlijk wil zijn wordt een inflexibel vervelend mens. Teveel ruggengraat maakt je stijf, star en onbuigzaam. En waarschijnlijk ook erg eenzaam. Hoewel het eerlijkheidsstreven heel nobel lijkt, is hardnekkige eerlijkheid bij nader inzien helemaal niet zo eerlijk. Vaak is het zo dat mensen die keihard de waarheid willen spreken iets compenseren: meestal het gevoel dat er niet voldoende rekening met hen wordt gehouden. Waarom anders die behoefte? De drang om iedereen maar eens te zeggen waar het op staat komt vaak pas nadat iemand altijd braafjes (maar met tegenzin) naar anderen geluisterd heeft. De bevrijding van het eerlijk zijn is aanvankelijk lekker, maar wordt steeds minder leuk als ook de leuke mensen om je heen je opeens niet meer bellen. Dan ben je misschien wat te ver gegaan in je waarheidsdrang. Meestal corrigeert dit zich en wordt de ‘reborn waarheidspreker’ vanzelf wat milder. De persoonlijke grenzen hoeven op een gegeven moment niet meer zo nodig agressief bewaakt te worden.

Daarnaast heb je mensen die hun waarheid als ‘de enige waarheid’ zien en het daarom graag en vaak opdringen aan anderen. Vaak is dit een specifiek metafysisch wereldbeeld. Dit zijn de echte probleemgevallen, die als ze niet oppassen met iedereen problemen hebben. Als je niet kunt leven met het feit dat elk mens een eigen representatie van de werkelijkheid heeft, dan heb je een zwaar leven voor de boeg.

Nergens zie je dat zo duidelijk als in relatietherapie. Vaak is er een van de twee torteduifjes die meent te weten wat goed voor de ander is: “Mijn vrouw zou meer moeten sporten, en minder tv-kijken. Net zoals ik. Ook het dagelijkse wijntje zou ze moeten laten staan. Ze geeft bovendien een slecht voorbeeld aan onze dochter van 17.”

De man verwart zijn ’subjectieve mening’ met een ‘objectieve werkelijkheid’. Hoewel zijn mening misschien aannemelijk klinkt en bovendien goed bedoeld is, is het niks meer dan een veronderstelling. Eentje die hun relatie geen goed doet.

Zou zijn vrouw meer moeten sporten? Zou zijn vrouw niet zelf weten wat goed voor haar is? Is de fietstocht naar haar werk, en haar werk als bloemiste niet sportief genoeg? Is tv-kijken eigenlijk wel zo slecht? En een wijntje? En kan de dochter niet zelf bepalen wat goed voor haar is?

Over de antwoorden op al deze vragen kun je van mening twisten, maar geen enkele mening daarvan is de allerhoogste werkelijkheid. Klinkt logisch, maar veel relaties zijn een ware hel door dit soort mening-versus-feit-misverstanden. Als politiek en religie om de hoek komen kijken kan het zelfs gevaarlijk worden. Maar dat is weer een andere discussie.

Hoewel ik iets meer sympathie heb voor de lef van een waarheidspreker dan voor de lafheid van een onverbeterlijke leugenaar heb ik de meeste sympathie voor de mensen die hierin niet zo rigide zijn. Mijn eigen vuistregel: als je chronisch liegt uit angst ontmaskerd te worden, of pathologisch de waarheid spreekt omdat je jezelf iets te graag wilt laten horen, of denkt dat jij als een van de weinigen weet hoe dingen in elkaar steken… dan mag je best een beetje matigen. Het zal de relatie met je omgeving veel goeds doen.

eKudos Nu Jij

14 reacties op 'Een leugentje om bestwil: mag dat?'

Schrijf je in voor de reacties met RSS of TrackBack op 'Een leugentje om bestwil: mag dat?'.

  1. Mirjam reageerde met,

    op 24 January 2008 om 6:18 pm

    Goed artikel, erg prettig leesbaar! Ik vind dat jullie een mooie website hebben en vooral Marcello schrijft erg prettig. Dank je voor de tip van http://www.topgeheimen.nl ik heb er mn geheim op geplaatst ;-)

  2. Marcelino reageerde met,

    op 24 January 2008 om 7:44 pm

    Een geheim? Ik ga gelijk eens kijken of ik kan herkennen welke van jou is!! Hartelijk dank je voor je leuke complimenten ook.

  3. Mirjam reageerde met,

    op 18 February 2008 om 3:07 pm

    Haha, ik ben benieuwd… Ik heb natuurlijk wel onder een pseudoniem mijn geheim geplaatst. al gevonden?

  4. Marcelino reageerde met,

    op 18 February 2008 om 4:39 pm

    Nee Mirjam. helaas, ik ben dan ook psycholoog, geen helderziende. Misschien heb je een hint voor me?

    Hoe dan ook: ik hoop dat het je heeft opgelucht!

  5. f reageerde met,

    op 1 March 2008 om 12:13 pm

    Hallo, ik heb uw stuk gelezen; ik herken mijzelf niet in 1 van uw types, maar ik heb wel een partner die veel liegt. Nu is mijn vraag eigenlijk

  6. f reageerde met,

    op 1 March 2008 om 12:15 pm

    ow, hier ging even iets mis. Maar mijn vraag is dus eigenlijk of u nog een site of instelling oid weet, waar ik meer achtergrond en informatie zou kunnen verkrijgen waarom mensen liegen en hoe hier mee om te gaan? Wellicht heeft u een uitgesproken mening hoe te handelen in een situatie waar gelogen wordt?

    groeten f

  7. marina lobelle reageerde met,

    op 12 May 2008 om 1:00 am

    leugentje om je eigen best wil deed ik soms ook en daar moet je echt mee oppassen want je kan er moeilijkheden erdoor krijgen!
    Bedenk hoe fataal het slippertje kan zijn in de relatie of het huwelijk!
    Ik zelf hou ook niet van liegen maar mensen doen het meestal altijd uit angst dat het uitkomt en er nare gevolgen van komen met een hoop ellende! En dan moeten ze de puin zelf opruimen en dat had ik ook moeten doen! Kortom, de halve waarheid is ook net zo erg als liegen!
    Maar al te eerlijk zijn kan ook kwetsend over komen!
    Om de waarheid te zeggen moet je juist een goede moment uit kiezen !

  8. tanneke reageerde met,

    op 27 September 2008 om 10:40 pm

    wat me opvalt, is dat van een leugentje, nog meer leugens komen.
    Je hoeft viritueel absoluut niet je priveleven aan de waslijn hangen,
    maar liegen, is wat anders.
    Ik heb eigenlijk geen geheimen, maar hou zeer zeker dingen prive.
    Leugentje om bestwil, kan soms ook tactisch zijn en voorkomt wellicht heel wat leed?
    anders zie ik het nut er niet echt van in

  9. Hélène reageerde met,

    op 20 November 2008 om 1:40 am

    Ik vind het een hele goeie dat je mensen op een afstand houdt door regelmatig “leugentjes” te vertellen. Ik heb dat zelf ook ervaren in mijn relatie. Mijn vriend denkt strategisch en tactisch en daar horen leugentjes om bestwil bij, vindt hij. Verder vindt hij zichzelf fundamenteel eerlijk.
    Mij geven die leugentjes een onveilig gevoel. En waarom is de leugen beter dan de waarheid? Het voelt voor mij als dansen in een spinneweb..
    Ik zit waarschijnlijk in de hoek van de te oprechte mensen….

  10. graag anoniem reageerde met,

    op 25 November 2009 om 12:56 am

    Zeer mooie en duidelijke tekst. Ik behoor duidelijk tot de ’starre’ groep. Mijn ex-baas tot de pathologisch leugenaars.
    Ik begrijp dat de waarheid zeggen soms meer kwaad kan doen dan zwijgen, maar letterlijk liegen? Daar huiver ik nog steeds van. Het kan zoveel kwaad doen en kapot maken, zeker op lange termijn. Het ondermijnt het vertrouwen tussen personen.

    Ik herken sommige zaken: ik heb inderdaad al een paar keer te veel letterlijk de waarheid gezegd (bv. als een vriendin me gekwetst had, of als ik moest toegeven dat ik jaloers was op iemand (iets wat niet vaak gebeurt, en waar ik niet trots op ben, maar waar ik anderzijds ook niet te klein voor ben om het toe te geven), en ik wilde daar dan ook eerlijk in zijn. Natuurlijk geeft dat geen positieve reacties, en misschien had ik het gewoon niet moeten vertellen dat ik jaloers of gekwetst was. Anderzijds lijkt het me fantastisch als je in je relaties tot anderen ook daarover eerlijk kan zijn, zonder te moeten schrik hebben dat de relatie zou verzuren. Als de ander ook ruggegraat heeft, kan hij/zij daar dan gerust tegenin gaan, en op die manier raken conflicten gemakkelijker opgelost, door ze open en vooral oprecht uit te praten, toch? Een relatie die niet op oprechtheid gebaseerd is lijkt me een nep-relatie.

    Op zich kan een leugentje soms een situatie verzachten, maar meestal is dat slechts tijdelijk. Mijn probleem met liegen is dat het gevaarlijk wordt als het een gewoonte wordt. Het werkt, op korte termijn, en de ‘leugenaar’ merkt dat dit een manier van overleven kan zijn. Echter, op lange termijn is dit een gevaarlijke trend. Dat is de voornaamste reden waarom ik er liever niet mee begin. Ik ben verder ook liever gekwetst door iemand die iets te eerlijk is, dan door iemand die me beliegt/bedriegt.

    Een klein maar mooi citaat over ‘leugentjes om bestwil’:

    The failure to look at an entire practice rather than at their own isolated case often blinds liars to cumulative harm and expanding deceptive activities. (S. Bok)

    en verder:

    Het enige wat je met liegen bereikt is niet geloofd worden als je de waarheid spreekt. (Aristoteles)

  11. c reageerde met,

    op 20 July 2010 om 2:21 pm

    Ik heb een vriend die mij heeft toegegeven dat hij veel liegt tegen mij. hij wil nu in therapie om hier wat aan te doen. is er nog hoop? Hij ziet het zelf nu als groot probleem en vindt dat er wat aan moet gebeuren anders is hij mij kwijt.

    Helpt hulp??

    c

  12. von reageerde met,

    op 23 July 2010 om 7:10 pm

    ik denk dat het feit dat hij het toegeeft eigenlijk al genoeg is het kan een gewoonte zijn om gelijk te liegen en als hij zich daarna corrigeert ben je denk ik al heel ver

  13. von reageerde met,

    op 23 July 2010 om 7:14 pm

    mijn man liegt ook vaak, gewoonte en daarna schaamte denk ik, dus zijn dan al twee dingen die hij moet overwinnen,vind het ook erg onprettig en ben dan ook boos, een enkele keer geeft hij toe en dan ben ik heel blij zie ik als winst, stapje in de goede richting. ik probeer hem in te laten zien dat hij zich niet hoeft te schamen voor zijn leugentje mss helpt het

  14. saskia reageerde met,

    op 13 August 2010 om 4:07 am

    mjn vriend heeft ook tegen me gelogen. we zijn door omstandigheden uit elkaar gegaan, nu weer bij elkaar. in die tussentijd heeft hij wat gerotzooid met meiden. in principe geen probleem, hij was vrijgezel. maar toen ik hem vroeg of hij ook sex met ze gehad heeft. was zijn antwoord heel duidelijk. nee. later heeft hij opgebiecht dat hij wel sex heeft gehad, maar nee zei om mij te sparen. terwijl hij met deze leugen mij veel meer pijn heeft gedaan dan hetgeen er daadwerkelijk gebeurd is. waarom snapt hij dat niet? wat betreft de rest van het artikel, ik vind wel dat een leugentje om best wil moet kunnen, al is het wel afhankelijk van het onderwerp.

Reageer op het bericht of de reacties