Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

Ik heb veel stellen met relatieproblemen gezien. Hoe divers de mensen ook waren, de kern van de problemen is zonder uitzondering dat een van beide tortelduiven vindt: “Jij geeft me iets niet of te weinig.” Aandacht, steun, vertrouwen, intimiteit, seks, de autosleutels…

Soms is het onwil en onverschilligheid van een partner, vaker spelen er andere dingen. De partner ziet het anders, verwacht andere dingen van een relatie of weet eenvoudigweg niet hoe hij z’n lief tevreden kan stellen. In relatieherapie komen vaak stelletjes die slechts nog op klagende, verwijtende toon tegen elkaar praten. “Jij doet toch nooit de afwas, daarom doe ik het maar.” “Ik kan me niet eens herinneren wanneer jij eens je best voor me deed?” Het gevolg daarvan is dat de andere partner ook in verwijtende termen gaat communiceren. “Als ik het doe is het toch nooit goed. Ik probeer het maar niet eens meer.”

Dit is het begin van een vicieuze cirkel. Gevolg: twee teleurgestelde partners die tevergeefs wachten tot hun partner de eerste stap zet om weer tot elkaar te komen.

Hoe je ook wendt of keert, welke religie of spirituele stroming je ook aanhangt, in de partnerliefde zijn het vooral concrete boekhoudkundige principes die heersen. Als jij de afwas hebt gedaan, is het wel zo leuk als je partner koffie zet. Heb jij de kinderen weggebracht? Wel zo handig als partnerlief ze ophaalt zodat jij nog even kan sporten met je vriendin…

Deze liefdeseconomie betekent geenszins dat alles één op één verrekenend moet worden. Soms ia het nodig dat de één wat meer steunend optreedt, omdat de partner in een moeilijke periode zit. Zeurende rugpijn, Ajax heeft weer eens een slecht seizoen, Sex in the city is niet meer, de baas zorgt voor overwerk, bedenkt het maar. Over de gehele lijn echter ontstaat er pas een harmonieuze relatie als beide partners voelen dat er genoeg terugkomt voor wat ze in hun partner stoppen. En dat bedoel ik nu niet letterlijk, dirty mind!

Onderhandelingsprincipes voor partners

Als je merkt dat je nog maar erg weinig voor elkaar overhebt doe je er goed aan om onderstaande communicatieprincipes boven je bed te hangen. Om allebei aan je trekken te komen zonder dat ten koste van elkaar te laten gaan, zijn er een aantal ongeschreven regels die de onderhandelingen in een relatie leuker en een stuk succesvoller kunnen maken.

Uit je vraag als een wens en niet als verwijtende klacht
Een echte vraag maakt het voor de ander veel aantrekkelijker leuk te reageren.
Don’t: ‘Je doet veel leukere dingen met je vrienden!’ of ‘Moet het altijd zo’n zooi zijn als ik even weg ben.’
Do: ‘Vind je het leuk om vrijdag samen naar het strand te gaan?’ of ‘Ik heb het vandaag druk, zou jij alsjeblieft de afwas kunnen doen?’

Luisteren en laten luisteren
Door elkaar niet steeds in de rede te vallen wordt het gemakkelijker op een gestructureerde manier te praten. Bovendien geef je de ander het gevoel dat je hem of haar serieus neemt, waardoor de kans groter is dat deze hetzelfde doet.

Stel geen vragen die eigenlijk beschuldigingen zijn
Don’t: ‘Vind je het normaal mij met deze afwas te laten zitten?’
Do: ‘Doe jij dan morgen de afwas?’

Wees concreet en houd het kort en relevant
Misverstanden en ergernissen ontstaan vaak door een vage of breedsprakige manier van praten. Een lang verhaal over zaken die er maar indirect mee te maken hebben maakt dat de ander niet goed weet wat er nou verwacht wordt.
Don’t: ‘Nou ja, misschien dat het wel leuk zou zijn als het huis morgen geschilderd zou zijn, want ik was laatst bij Ria en dat zag er zo leuk uit en toen was ik bij de Praxis en dacht… bla bla. ’
Do: ‘Ik weet dat het niet echt nodig is, maar ik heb gisteren verf gekocht en zou heel blij worden als je me morgen kan helpen met schilderen. Wat denk je ervan?’

Vermijd de omdraaitruc
Wat voor jou geldt hoeft niet voor de ander te gelden. Een veelgebruikte truc is zaken om te draaien a la: ‘Jij mag van mij toch ook altijd een avondje doorzakken zonder het te laten weten.’ Dat is niet relevant.
Liever: ‘Sorry schat, de borrel liep wat uit, volgende keer zal ik bellen als ik later kom.’

Spreek voor jezelf
Vermom je wensen niet door te doen alsof ze van een ander zijn. Dat lokt onnodig een discussie uit waar niemand wat aan heeft.
Don’t: ‘Het is voor je eigen bestwil om minder te drinken. Mijn moeder zei laatst ook dat je er slecht uitzag.’
Do: ‘Ik zou graag willen dat je iets minder drinkt als we samen uit zijn. Ik vind je dan echt vervelend doen en die humeurige katers van jou geven mij ook hoofdpijn.’

Lees geen gedachten, vraag het gewoon
Veel mensen denken onterecht dat ze precies weten wat de ander denkt. Zelfs al heb je het vaak goed en ben je gezegend met mensenkennis en intuïtie, het zorgt niet voor een goede sfeer.
Don’t: ‘Ben je weer chagrijnig, dat wordt een leuke avond dan!’
Do: ‘Je kijkt niet echt vrolijk. Hoe was het op je werk vandaag?’

In het verlengde hiervan: sommige mensen doen mopperend klusjes waarvan ze vinden dat hun partner dat ook kan doen. Zonder het hun partner te vragen doen ze het zelf omdat ‘vragen al bijna net zoveel moeite is als zelf doen’ Of gevaarlijker: ‘Ik vraag het maar niet, want hij zou het gewoon uit zichzelf moeten doen.’

Misbruik het verleden niet
Het is heel logisch met oude koeien te smijten als je iets niet vertrouwt omdat het eerder al misging. Het gevaar lonkt echter dat je al snel ruzie krijgt over iets wat helemaal niet meer aan de orde is. Daarom:
Don’t: ‘Ja, net als vorig jaar zeker. Toen zei je ook dat je het zou doen, maar op het laatste moment ging je windsurfen.’
Do: ‘Okay, fijn dat je het wilt doen, kan ik er echt van op aan, ook als er plotseling een lekker surfwindje staat?’

Vermijd etiketten en woorden als ‘altijd’, ‘niets’ en ‘nooit’
Etiketten saboteren de mogelijkheid van je partner om positief te reageren en te veranderen. Ze werken als een een zelfvervullende profetie.
Don’t: ‘Jij bent aartslui net als je vader, ik ga zelf wel weer. Aan jou heb ik niets.’
Do: ‘ Ik baal ervan dat dat je je niet aan de afspraak hebt gehouden! Wat doen we nu?’

Het spijt me…
Het oppotten van heftige emoties is allesbehalve gezond. Behoed jezelf hier voor en bedenk dat het sluiten van een compromis uiteindelijk beter is voor de vriendschap dan alleen maar gelijk willen krijgen. Waar er één wint, verliezen er twee! Voel je daarom niet te groot om je excuses aan te bieden. Het is eerder een kracht dan een zwaktebod. Als jullie ruzies vaker escaleren, spreek dan van tevoren af dat een van jullie zich zich terugtrekt voor een adempauze of time-out. Dat helpt echt!