Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

De uitspraak ‘ken uzelf‘ is toegeschreven aan tenminste tien oude Griekse wijsgeren waarvan Pythagoras en Socrates de meest bekende zijn. Jezelf kennen is de belangrijkste drijfveer achter de filosofie en psychologie. De Grote Vragen zijn intiem gelinkt aan de kleine vragen. Al snel leidt een ambitieuze vraag als ‘Wat is de reden van HET bestaan en wat is onze rol hierin?’ tot de persoonlijke en meer relevante vraag ‘Wat vind ik de moeite waard om voor op te staan?’

De eerste vraag zou je filosofisch (streven naar kennis en wijsheid) kunnen noemen, de tweede psychologisch (begrijpen van motivatie en gedrag). Hoewel deze vragen zelden een pasklaar antwoord opleveren, zijn ze bewust of onbewust de drijvende kracht achter ons leven. Je moet een reden verzinnen uit bed te komen en ontkomt er niet aan jezelf af en toe jezelf vragen te stellen als: waarom doe ik dit? En wat zou ik anders moeten doen?

Het leven is een rollercoaster, maar wel één die dwingt tot het nemen van kleine en grote beslissingen. Niet kiezen is ook een keuze. Word ik gelukkig in de relatie met deze chaoot, of gok ik op een meer geschikte partner? Ga ik voor de opvoeding van mijn kind, of doe ik er een opleiding naast? Blijf ik werken in deze commerciële baan om er zeker van te zijn dat ik de huur kan betalen, of neem ik het risico en ga ik mensen helpen in een slecht betaalde baan als ontwikkelingswerker. Blijf ik wonen in de buurt van m’n zieke moeder zodat ik haar kan begeleiden, of…

In het uitstippelen van onze levenspaden en het bepalen van onze gewenste bestemming is er één factor constant: leven leidt tot meer kennis. En meer kennis leidt hopelijk tot bruikbare zelfkennis waardoor jij betere keuzen en beslissingen leert maken. Dat is waar meer inzicht in psychologie ons hopelijk naartoe voert. Hopelijk, want ware wijsheid is ons niet zomaar gegeven. We zijn erg gevoelig voor blinde vlekken die ons de illusie geven van veiligheid, controle en zelfkennis, terwijl ze ons nader beschouwd in een verlammende greep houden. Ze beletten ons te leren van wat de werkelijkheid ons echt vertelt. Laat staan dat we die werkelijkheid er positief mee kunnen beïnvloeden.

In dit dossier word je gaandeweg voorzien van enkele belangrijke, maar veelal ondergewaardeerde ontdekkingen van de psychologie. Het wordt een ontdekkingstocht door de fascinerende wereld van onze blinde vlekken. Maar wees gewaarschuwd: we zien ze vaak niet, omdat we dat willen.

Waarom zien we de werkelijkheid niet altijd helder?
Waarom hebben we blinde vlekken?
Hoe weet je of iets waar is?
Wanneer intuïtie niet genoeg is, kun je vertrouwen op…?
De waarheid in je hersenen is een flexibel ding
Is mijn waarheid meer ‘waar’ dan de jouwe?
Waarom we denken dat we willen veranderen, maar dat toch niet doen?
We zijn vandaag niet wie we morgen zijn
Mini-cursus: kritische leren denken in twaalf minuten
Hoe word je wijs? Wees eerlijk

Specifieke blinde vlekken
De psychologische blinde vlek
Pareidolie: betekenis zien in willekeur
Bijgeloof: kracht en zwakte tegelijk
Cognitieve dissonantie: de grote spanningsverlager
Selectiebias: alleen rijpe kersen plukken om je punt te maken
Het McGurk-effect: je hoort wat je ziet
Projectie: ik zie in jou wat ik zelf ben

Controversiële onderwerpen en grensgebieden
Bespaar jezelf veel geld en moeite en leer in 5 minuten het geheim van elk zelfhulpboek
Wetenschap in gevecht met alternatieve geneeswijzen?
De aantrekkingskracht van sekten en spiritueel leiders
Wil het echte complot opstaan?
Astrologie: zo boven zo beneden?