Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

‘Nee toch, ik krijg vast weer zo’n goedbedoeld psychologenadvies á la: ‘Hou eerst van jezelf, dan komt de liefde vanzelf.’ Of: ‘Als je zoekt, dan jaag je de liefde juist weg. Daar heb ik toch niks aan.’ Als dat is wat je dacht na het lezen van bovenstaande kop: ik geef je helemaal gelijk. Maar goed, ik ben nou eenmaal een stereotiepe psycholoog en, bovendien, ik kan er niet omheen: hoe jij in je uppie in het leven staat heeft grote voorspellende waarde voor je toekomstige liefdesleven.

Als je niet comfortabel bent met het feit dat je alleen bent; als je onophoudelijk op knappen staat omdat je seks of een knuffel mist; als je vol jaloezie kijkt naar tortelduiven om je heen of als het leven alle glans lijkt te verliezen omdat je je leven maar niet met een bijzondere persoon kunt delen… dan moeten we eens serieus praten.

Ik heb met je te doen, maar er zit een goede kant aan die gefrustreerde verlangens van je: het is energie waarmee je iets kunt. Net zoals dat de waterdruk opbouwt wanneer je een dam in een rivier bouwt en de dam vroeg of laat zal knappen, zo zullen jouw verlangens ook hun weg vinden. Het water beukt overal doorheen. Het is levensenergie die jouw leven betekenis en richting geeft.

Gevoelens van onvrede zijn welkom. Ze zorgen ervoor dat je actie onderneemt, maar het is verstandig om die frustratie strategisch en slim te gebruiken. En hoe doen we dat? Dat is soms lastig. Het lijkt er soms op dat hoe meer je iets wilt hoe onwaarschijnlijker het is dat het daadwerkelijk gebeurt. Dat gaat op voor zaken die je eigenlijk niet kunt forceren. Zaken die spontaan moeten gebeuren. Zoals een goede indruk maken bij de eerste ontmoeting bijvoorbeeld. Of een goede nachtrust genieten omdat je morgen een belangrijk sollicitatiegesprek hebt.

Een gefrustreerde vriend kwam laatst op bezoek. Een mooi voorbeeld:
‘Ik was net in ons stamcafé en had zin in menselijk contact. Toen zag ik die leuke vrouw van badminton. Eindelijk een mooie gelegenheid om een praatje te maken dacht ik. Na een goedbedoelde poging keek ze me aan alsof ik haar stoorde tijdens een dampartij waarbij de wereldtitel op het spel stond. Oei! Kan gebeuren, dacht ik ongemakkelijk. Misschien die goedlachse vrouw verderop. Ik was nu toch al bezig. Nog een beetje onthutst, vroeg ik: ‘Hoi, weet jij of… eh…’ Weg was haar mooie lach. Zij keek me afkeurend aan, alsof ik haar probeerde uit te kleden. Nu voel ik me behalve ongemakkelijk ook een beetje vies. Ik wilde alleen ‘hallo’ zeggen. Ik begon serieus te twijfelen: ben ik zo afstotelijk? Alleen een succesvolle contactpoging kon mijn zelfwaarde nog redden. Het maakte nu niks meer uit. Helaas, elke poging tot contact verliep geforceerder dan de vorige. De laatste vrouw reageerde zelfs agressief en maakte een wegwuivend gebaar. Nu voelde ik me niet alleen vies, maar ook nog eens heel lullig. Daar ging mijn laatste restje zelfvertrouwen! En daarmee alle leuke vrouwen op de hele wereld.”

In de notendop schetste mijn vriend hier het proces waarbij contact maken opeens iets heel moeilijks lijkt. Mijn vriend die al lang geen verkering meer heeft gehad voelt zich te afhankelijk van het oordeel van vrouwen die hem geeneens kennen. Begrijpelijk, maar onnodig.

Vicieuze Cirkel der Wanhoop
Hoe meer je het nodig vindt dat iemand jou leuk vind, hoe meer je juist verkrampt of jezelf forceert. Helpt niet bepaald mee aan een ontspannen en leuke ontmoeting. Als je een paar keer verkrampt tijdens een date, hoe groter de kans dat je het voor een volgende date ook verwacht, waardoor de kans dat het gebeurt een stuk groter is. Het is helder: hoe meer je wilt dat iets NIET gebeurt, hoe meer het WEL neigt te gebeuren. Het welbekende ‘probeer niet aan een roze olifant te denken’-fenomeen, een vervelende vicieuze cirkel.

Kun je iets doen om deze draaimolen te stoppen behalve teveel drinken? Het antwoord is natuurlijk: niet echt. Door er wat aan te willen doen treedt het juist op. Door het te willen bevechten wordt de cirkel juist gevoed. Mensen zijn vaak niet bewust van de paradox als ze zeggen: ik zou ‘moeten ontspannen’. Moeten en ontspannen zijn een slechte match, net zoals Miss Piggy en Kermit de Kikker. We kunnen hoogstens op een indirecte manier zorgen dat je je niet zo ‘afhankelijk’ voelt van het hebben van een relatie, seks of knuffel. Vooral vrouwen ruiken gefrustreerde mannen van mijlenver. Om de Nare Vicieuze Cirkel der Wanhoop te doorbreken en je liefdesleven een betere kans te geven geef ik hieronder alvast een paar specifieke reminders. Voordat je naar een grote fles wodka grijpt, of erger…

De ander hoeft je niet leuk te vinden, dat is je eigen taak
Hoe meer jij je afhankelijk voelt van wat iemand van jou vindt, hoe moeilijker je het jezelf maakt en hoe krampachtiger je je voelt. Het goede nieuws is: je hebt niemand nodig om je goed te voelen over jezelf. Misschien ben je dat vergeten. Als kind wist je dit echt wel. De wereld was een magische plek met oneindig veel mogelijkheden. Interessant en groots.

Zorg dat je goed in je vel zit
Het is duidelijk: wanneer je niet lekker in je vel zit dan moet je daar eerst iets aan doen. Mijn advies in het heel kort: zorg daarvoor. Als je last hebt van sombere gedachten en depressieve gevoelens dan is er maar weinig beter dan jezelf te dwingen tot beweging en actie. Na een half uur sporten alleen al maakt je lichaam ‘geluksgevoelens’ in de vorm van serotonine aan. Dat kan lastig zijn. Waar staan die sportschoenen ook alweer?

Vergeet niet je leven interessant te maken
Verdiep je wat meer in vrienden, steek wat meer tijd in oude hobby’s en interesses, ga vaker naar de sportschool, probeer eens wat vaardigheden te ontwikkelen die je interessant lijken. Er zijn vast dingen die je nog zou willen proberen? Zeilen, surfen, tekenen, fotograferen, een cursus archeologie, kunstgeschiedenis, masseren, lassen of doe-het-zelven? Met een beetje mazzel hebben aantrekkelijke enthousiastelingen hetzelfde idee gehad. Als je jezelf ontwikkelt gebeurt er iets vreemds. Behalve dat het je enthousiasme voor het leven kan aanwakkeren, maakt het het je ook interessanter wordt voor anderen. Je hebt meer te vertellen, bent positiever en dat wordt opgemerkt.

Verwacht geen ‘bijzondere’ ontmoetingen, maar sta er wel voor open
Als je realistische verwachtingen koestert zal dit je helpen niet teleurgesteld te raken en kun je meer uit je ontmoetingen halen. Probeer plezier te beleven aan het dating-gebeuren door het leuke ervan in te zien en niet teveel op resultaten gericht te zijn. Als je het als een cursus ziet waarvan je kunt leren en niet als een alles-of-niets-methode om je soulmate te vinden dan maakt dat je leven alvast leuker. En: plezier zorgt voor leuke en prettige ontmoetingen. En ach, misschien leidden je eerste dates niet direct tot de liefde van je leven. Misschien worden het vrienden, of kennissen om mee te jeu de boulen. En wie weet hebben die mensen wel een hele leuke vriend of vriendin. Eentje met smaak.

Focus je niet teveel op één en dezelfde persoon
Het gevaar van jezelf focussen op één persoon is mogelijk dat je er teveel waarde aan hecht. Als jij iemand leuk vindt die jou bij nader inzien toch niet zo ziet zitten… dan is dat eigenlijk geen probleem. Veel mensen ervaren het wel zo wanneer ze zich intens op deze persoon hebben gefocust. Ze hebben misschien al uitgebreid gefantaseerd over hoe het zou zijn om met deze dame of heer een beschuitje te eten, op vakantie te gaan, salsa te dansen… en nu gaat het feest niet door. Deze teleurstelling kan sommige romantische zielen in een depressie gooien. Fantaseren is leuk, en jezelf op een persoon storten ook, maar keep it real. Bijna 7 miljard mensen wonen er op deze gezellige planeet… daar zit echt wel iemand voor je tussen.

Klamp je niet vast aan de eerste de beste Klaas of Katrien
Sommige mensen voelen zich incompleet als ze niet in een relatie zitten. Ze voelen pas dat ze bestaan als ze lief en leed met iemand kunnen delen. Hierdoor zullen ze zich zelfs aan mensen vastklampen die helemaal niet bij ze passen of die hen behandelen zoals de gemiddelde veehouder zijn koeien behandelt. Anderen worden overmatig nerveus bij elke persoon die ze een beetje de moeite waard vinden. Een beetje bezinning en een dieet van eenzaamheid zijn zo slecht nog niet.

Leer van je ontmoetingen en relaties, hoe kort en vluchtig ze ook zijn
Elke ontmoeting, liefde of relatie leert je iets over jezelf. Dat is geen zweverige prietpraat, dat is een feit. Je moet het alleen leren zien. In plaats van teleurgesteld of cynisch te raken, de ander te ‘vervloeken’, of jezelf terug te trekken kun je daar je voordeel mee doen. In plaats van zeggen ‘zie je wel, weer mislukt, het is gewoon niet voor mij bestemd’ kun je ook actief kijken hoe het de volgende keer anders kan.

Al ben je honderd keer op je plaat gegaan, het betekent niet dat het de volgende keer weer zal gebeuren, tenzij… je het verwacht
Mensen trekken regelmatig onterechte en gevaarlijke conclusies uit hun ervaringen. Op het moment dat je een conclusie trekt, stop je met nadenken en leren. Dan accepteer je op dat moment iets als ‘onveranderlijke waarheid’. Wat je dan vergeet is dat het vooral waar is omdat jij het denkt. Als je een aantal keer wordt afgewezen kun je denken dat je toch niet veel waard bent en dat je de volgende keer ook weer wordt afgewezen. Dan is die kans inderdaad groot. Als je een aantal ‘foute mannen’ achter elkaar hebt ontmoet kun je onterecht denken dat alle mannen eigenlijk zo zijn. Als je leert te zien dat een glas rode wijn dat half leeg ook half vol is trek je de balans recht en kun je extra genieten van dat bittere druivenspul.