Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

In deze nieuwe rubriek beantwoord ik vragen van lezers. Afhankelijk van mijn bui - ik ben nogal grillig en onvoorspelbaar - kan ik steunend en aardig zijn, meestal zal ik onomwonden zeggen waar het op staat. Uiteraard met het grote risico dat ik de hulpbehoevende vragensteller van de regen in de drup help. Ik ben natuurlijk geen orakel, ik doe slechts alsof. Vraagsteller Max ziet het niet meer zitten.

Max (26): “Ik zie er erg middelmatig uit, ben niet bijzonder grappig of intelligent, noch ben ik een doelgerichte go-getter die vrouwen aan zich weet te binden. Vrouwen willen dat er op ze gejaagd wordt, maar daar ben ik te bescheiden voor. Hopeloos?”

Doc: In jouw korte mailtje lees ik veel veronderstellingen. Je gaat ervan uit dat je weet wat vrouwen denken en willen, en dat dat precies is wat jij NIET te bieden hebt. Je zegt bijna – ik overdrijf een beetje - dat vrouwen een oogverblindende academisch geschoolde macho zoeken die ook als stand-up comedian geen gek figuur zou slaan. Het is een klein wonder dat je het eigenlijk nog probeert als ‘normale’ man. Het probleem met dit soort dingen is dat alles wat je denkt ‘waar’ wordt. Als je denkt dat je een suffe vent bent die toch niet interessant is en geen leuk gesprek op gang weet te houden, tja dan…

Ik heb gelukkig goed nieuws voor je. De meeste vrouwen die ik ken - ook de leuke en aantrekkelijke - willen in de eerste plaats iemand die hen respecteert, naar ze luistert en hen neemt voor wie ze zijn. Klinkt als een uitgemolken cliché, maar zelfs wetenschappelijk onderzoek op dit vlak bevestigt het. Vertrouwen en intimiteit zijn het belangrijkst. En dat koop je niet met uiterlijk, geld, of leuke grappen alleen. Daar is oprechte betrokkenheid nodig. Liever een echt mens met wie ze contact en vertrouwen kan genieten dan een of andere droomprins die weinig aandacht voor haar heeft. Dat is namelijk pas echt saai. Natuurlijk is het vleiend voor een vrouw als Brad Pitt of Superman avances maakt, maar als dit verder zonder echte interesse of betrokkenheid gebeurt zal daar geen mooie relatie uit bloeien en zal deze mevrouw zich niet openstellen. Nou ja, okay, misschien dat er een keer seks uit voorkomt.
Mijn advies: laat je alsjeblieft niet leiden door nutteloze vooroordelen over wat de ander wil, maar maak gewoon contact door geïnteresseerd en jezelf te zijn. En vergeet daarbij niet van de ontmoeting zelf te genieten. Als je net als veel mannen daten ziet als een kwestie van ‘winnen’ of ‘verliezen’, dan wordt het een eenzame gelegenheid.
En bedenk ook: het is altijd te vroeg om op te geven.

In deze nieuwe rubriek beantwoord ik vragen van lezers. Afhankelijk van mijn bui - ik ben nogal grillig en onvoorspelbaar - kan ik steunend en lief zijn, meestal zal ik onomwonden zeggen waar het op staat. Uiteraard met het grote risico dat ik de hulpbehoevende lezer van de regen in de drup help. Ik ben natuurlijk geen orakel, ik doe slechts alsof. Mirella trapt af.

Mirella (34): Ik ben teleurgesteld in de mannen waar ik doorgaans op val. Ze deugen niet, eten buiten de deur en gaan niet echt voor me! Ik wil nu el een keer een serieuze relatie, en kinderen. Ik vind andere mannen vaak zo voorspelbaar en gewoon. Hoe kan ik zo masochistisch zijn steeds weer op zulke types te vallen?

Antwoord: Je verdeelt de wereld in spannende, foute mannen en saaie, goede mannen. Nogal een suf, eenzijdig wereldbeeld. Je ziet zwart-wit terwijl de wereld full colour is. Zo heb je saaie mannen die fout zijn, saaie mannen die niet fout durven zijn, goede mannen die stiekem wel fout zijn en foute mannen die eigenlijk goed willen zijn, maar de juiste vrouw niet tegenkomen. Er is echt zoiets als mannelijke variëteit. Ik vermoed dat je op foute mannen valt, omdat je niet goed kijkt en nogal aanbodgericht bent. Foute mannen vallen eerder op omdat initiatief nemen en getraind zijn vrouwen te spotten die er gevoelig voor zijn. Als je het spannend vindt dat er op je gejaagd wordt dan zullen het al snel de fouterikken zijn waarmee je als eerste in contact komt. Je kunt de mannen de schuld geven, maar als ik jou was zou ik wat meer je best doen om minder easy te zijn en wat meer om je heen kijken. Je kunt jezelf daar in trainen. Is een cursusje vogelspotten niet wat voor je?

Bezint eer ge begint…

Een mevrouw van het Belgische glamourblad Glam It was bezig aan een spannend artikel over relaties op de werkvloer. Ze hoopte dat ik er iets over kon zeggen. Zelfredzaam baasje als ik ben, moest ik diep de grijze kamer in om na te denken. Het is namelijk lang geleden dat ik een werkvloer heb gedeeld. Wat je allemaal niet mist als je in je eentje op kantoor zit…

Lees hier meer

Voor de psychologische glossy MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’: een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Ooit geweten hoe erg penisnijd kan zijn?

Psychologie’s bekendste theoreticus Sigmund Freud, had tamelijk uitgesproken ideeën over de seksuele ontwikkeling van de vrouw. Als een klein meisje de penis bij haar vader ontdekt, is dat een beslissend moment in haar leven. Vanaf dat moment realiseert ze zich dat ze anders is dan papa en wordt ze jaloers op het hebbeding dat zij en mama missen. Volgens Freud triggert het aanschouwen van de fallus een ingewikkeld seksueel ontwaken dat maakt dat een meisje uiteindelijk haar moeder wil zijn, zodat ze papa kan verleiden en domineren. Zo komt een vrouw het dichtst bij het zelf bezitten van een penis. Dit Elektra-complex zoals het ook wordt genoemd, kunnen moderne psychologen maar moeilijk serieus nemen. In de volksmond slaat penisnijd vooral op mannen die zich tekort gedaan voelen als ze de grotere exemplaren van hun sportmaatjes onder de douche zien.

Voor de psychologische glossy MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’: een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht, zoals de controlfreak.

Veel vrienden zal de echte controlfreak niet hebben. Dat is van ondergeschikt belang. “Vertrouwen is leuk, controle is noodzaak,” vindt hij. De psychologie ziet de controlfreak als iemand die anderen dicteert hoe dingen moeten gebeuren. “Kopjes horen hier, altijd beginnen met de post, mobieltje uit rond etenstijd.” Soms behoeft deze mini-dictator controle over een bepaald gebied, zoals de werkvloer, vaak beslaat het het hele leven. Het is geen kwaadwil. Hij is meer begaan met bepaalde gewoonten en routines dan zijn omgeving en laat geen moment onbenut om zijn principes aan hen op te dringen. Want, of je het ermee eens bent of niet: ‘die zijn gewoonweg beter.’ De tot inkeer gekomen controlfreak weet wel beter: echte controle zit hem in het kunnen loslaten. Anderen doen het op hun manier ook best aardig. Controle is goed, vertrouwen werkt beter. Net als een blije collega.

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Deze keer: de onderste hond boven.

Het is een dankbaar thema in boeken en films: de underdog die, tegen alle verwachting en redelijkheid in, als overwinnaar uit de bus komt. Denk aan Rocky Balboa. We hebben sympathie voor individuen of groepen die ondanks obstakels en handicaps, ondanks de extra steun, geld en middelen die de top dogs genieten toch als sterksten boven komen drijven. De succesvolle underdog laat zien dat kleine wonderen de wereld niet uit zijn. Dat geeft hoop. In de praktijk van alledag blijft de onderste hond helaas vaak onder liggen. Minder bedeelden en minderheidsgroepen hebben behalve met objectieve achterstand ook te kampen met vooroordelen en zichzelf vervullende verwachtingspatronen - de underdog gedraagt zich zoals van hem verwacht word. Om die te overwinnen moet de underdog onberispelijk zijn en hard werken. Als het lukt staat de underdog echter veel lof te wachten… We houden wel van een klein wonder.

Een radeloze jonge man vroeg me onlangs via de mail hoe hij wat handiger zou kunnen worden als het op vrouwen aankomt:
Ik ben een normale man van 34, maar wel erg onhandig met vrouwen. Ik wil me niet meer zo laten leiden door die verlegenheid. Nu vermijd ik situaties waarin ik alleen met een leuke vrouw ben omdat ik bang ben dat ik iets stom zeg, dichtklap of dat ze mij toch niet interessant vindt. Ik ben niet heel knap, maar ben wel heel aardig en eerlijk. Wat doe ik daaraan?

Antwoord
Ik ken je natuurlijk niet goed genoeg om hele gerichte adviezen te geven, wel kan ik je wat algemene vingerwijzingen geven. Angst voor afwijzing en verlegenheid zijn hele natuurlijke eigenchappen die veel inlevende en gevoelige mensen maar al te goed kennen. Het is op zich een positieve eigenschap. Hoewel het je als mens vriendelijk, bescheiden en aardig kan maken, is het een belemmering om je vrij te voelen of makkelijk intiem te worden.

Hieronder een aantal belangrijke aandachtspunten waarbij ik op punt 3 een oefening beschrijf die sommige coaches en therapeuten met succes hebben toegepast bij sommige van hun cliënten.

1. Veroordeel jezelf niet. Misschien en hopelijk doe je dat ook niet. Probeer de komende tijd te experimenteren met je gedrag naar vrouwen toe en ervan te leren. Dat kun je gewoon op je eigen tempo doen, je gaat oefenen, dus het mag best mis gaan, als je maar wat leert. Op internet kun je al veel voorwerk doen: schrijf eens een ander soort openingsmailtje, pas je profiel een keer aan om te kijken of er wat verandert in reacties van mensen, vraag ook anderen - mensen die jij vertrouwt en die jou graag mogen - om feedback te geven op jezelf, je profiel en je mailtjes. Houd bij wat je leert: waar reageren vrouwen die jij benadert goed op en waar minder op. Je kunt zelfs aan vrouwen op Relatieklik en in het echte leven op een niet-opdringerige manier vragen wat ze eigenlijk zoeken in hun man. Vragen stellen en geintereseerd zijn werkt natuurlijk sowieso goed om iemand te leren kennen. Veel mensen denken dat ze een soort prestatie moeten leveren en zijn daarom veel met zichzelf bezig, maar als je je voor de ander kan interesseren dan gaat contact meestal vanzelf.

2. De menselijke geest werkt volgens het mechanisme van de zichzelfvervullende profetie. Anders gezegd: wat je verwacht te gebeuren gebeurt vaak omdat je het verwacht.
Bijvoorbeeld: je hebt je ooit afgewezen gevoeld, en dat gevoel wil je uiteraard koste wat kost in de toekomst vermijden (gedrag). Elke keer als je in een soortgelijke situatie komt werk je vervolgens datzelfde patroon af. Dat patroon wordt een vaste gewoonte dat zichzelf versterkt. Hoe meer je het probeert te vermijden, hoe angstiger je wordt dat het wel een keer gebeurt. Ander voorbeeld wat er erg op lijkt: hoe meer je op iemand een goede indruk wilt maken, hoe moeilijker het wordt. Of: hoe meer je denkt dat je moet ontspannen, hoe moeilijk het wordt. Moeten en ontspannen gaan nou eenmaal niet samen.

Er is tegen dit soort paradoxale vicieuze cirkels maar één remedie: je moet ergens, maakt niet veel uit waar, de cirkel doorbreken. Dat kan zijn door anders te denken (erg lastig), makkelijker is door ANDERS TE DOEN. Het zal je misschien verbazen, maar in de praktijk blijkt dat mensen vanzelf anders gaan denken en voelen als ze eerst anders gaan DOEN. Hoewel het nogal kunstmatig klinkt hebben heel veel mensen baat bij de oefeningen die ik hieronder kort zal beschrijven. Veel serieuze psychotherapeuten geven dit soort oefeningen en de doeltreffendheid ervan is wetenschappelijk ondubbelzinnig vastgesteld. Soms is ‘veranderen’ minder moeilijk dan gedacht en heb je verder geen diepe of heilige inzichten (in jezelf of het probleem) nodig om dingen anders te doen en je daarbij anders te voelen.

3. Oefening: positieve zelfverbalisatie
a. Maak een kort opstel waarin je voor jezelf op geloofwaardige manier je positieve kwaliteiten beschrijft en concreet beschrijft wat je wil bereiken als je niet meer wilt laten leiden door bepaalde remmingen. Wat zou je dan anders doen, hoe zou je je dan voelen en wat zou je tegen jezelf zeggen (denken). Misschien heb je een voorbeeld van iemand die makkelijk contact maakt, wat doet deze persoon anders en wat waarom doe jij het niet zo? Dat kun je ook in je verhaaltje gebruiken.

Ik ken je niet, maar… ik weet zeker dat je een lijstje positieve kwaliteiten en eigenschappen bezit waar een vrouw gelukkig van zou worden. Kijk alleen naar wat je wel te bieden hebt en hoe je dat kan gebruiken in een toekomstige relatie. Veel mannen overschatten bepaalde eigenschappen en denken ten onrechte dat ze eruit moeten zien als Tarzan, of grappig en gevat moeten zijn als een cabaretier. Hoe ongelovelijk cliché het ook moge klinken: je hart op de juiste plek hebben en betrouwbaar zijn is een veel belangrijker goed. Dat geldt evenzo op een datingsite waar contacten vaak vluchtig zijn en er soms oppervlakkig wordt geoordeeld over mensen.

b. Maak van het opstel een kleine korte tekst die op een kleine instructiekaartje kunt zetten. Een tekst die jou kracht geeft, geloofwaardig klinkt en je makkelijk kunt herinneren. Die tekst kun je bij tijd en wijle aanpassen. Hoe concreter, positiever en specifieker je dingen benoemt, hoe beter het werkt.
Dus niet: ‘Ik wil me niet meer zo machteloos voelen bij vrouwen.’
Eerder iets als: ‘Als een leuke vrouw mij, op wat voor manier ook, aandacht geeft dan word ik daar blij van, en als ze dat niet doet dan is het ook prima. Ook al ben ik misschien geen vlotte tarzan, ik ben een attente, intelligente (vul maar aan…) man die zijn zaakjes goed op orde heeft, een brede algemene ontwikkeling en veel interesses heeft, lekker kan koken en (vul maar aan…). Als een vrouw mij beter leert kennen zal dat zeker waarderen. Ik ben in verleden vaak bang geweest om vrouwen aan te spreken uit angst voor afwijzing, maar ik merk meer en meer dat mijn nieuwsgierigheid het gaat overwinnen van mijn angst. Ik ben steeds benieuwder met welke vrouw ik een leuke klik zou kunnen hebben.’

c. Lees de tekst tweemaal per dag hardop voor. En doe dit gewoon een tijdje zonder je al teveel af te vragen of het al werkt of niet. De resultaten zouden je weleens kunnen verbazen. Ik weet het, ik weet: het klinkt kunstmatig en kinderachtig en het kost je waarschijnlijk moeite om het de eerste over je lippen te krijgen, maar doe het gewoon en laat me over een maand of twee maar eens weten of het werkt…

Vorige week kreeg ik een vraag van een lichtelijk geïrriteerde vrouw:
Ik ben een leuke vrouw van 35. Geen superbeauty, maar - al zeg ik het zelf - best aantrekkelijk en intelligent. Ik krijg op zich behoorlijk wat reacties, maar steeds als ik een berichtje stuur naar een man die ik interessant vindt, krijg ik een geen-interesse-bericht terug of helemaal geen reactie. Willen mannen toch liever zelf jagen?

Antwoord
Geen respons krijgen kan een aantal redenen hebben. Vaak heeft het niet zozeer met afwijzing te maken: veel mensen die wel op een site staan hebben recentelijk iemand gevonden of zijn niet meer echt actief, maar zijn vergeten zich uit te schrijven. Meestal kun je dat gewoon zien aan de laatste inlogdatum.
Het kan ook goed zijn dat er in jouw specifieke vijver veel concurrerende vissen zijn. Ook hebben mannen en vrouwen een ietwat verschillende focus. Zo kijken mannen iets vaker naar uiterlijk en leeftijd en zijn vrouwen vaker op zoek naar hoger opgeleide mannen, of mannen met interessante beroepen of beroepen met status. Vooral hoogopgeleide vrouwen letten daarop in hun toekomstige partner. Dat verzin ik niet zelf, dat blijkt uit onderzoek. En die hoogopgeleide mannen zijn schaars en gewild, zowel in het echie als op datingsites. Vandaar dat deze mannen sowieso minder haast of noodzaak voelen te reageren. Misschien zijn ze zelfs al aan het daten met iemand. Het is meestal geen persoonlijke afwijzing, maar als je wat onzeker bent kun je dat ten onrechte misschien wel zo opvatten.

Als je echt wilt weten of het aan jezelf of je communicatie ligt raad ik aan wat te experimenteren. Internet leent zich daar goed voor, experimenteer eens met verschillende foto’s van jezelf, welkomsteksten en openingszinnen. Originele en persoonlijk gerichte mailtjes werken over het algemeen het beste. Als het de gewilde vissen nog niet wil bijten dan zit je misschien op de verkeerde website. je vraagt je verder af of het gebrek aan respons er misschien aan ligt dat de man graag jaagt en zelf het iniatief wil nemen. Dat blijkt niet het geval. Uit onderzoek blijkt dat mannen, net als vrouwen, leuke en niet-opdringerige iniatieven erg waarderen, dus daar ligt het niet aan. Iniatief nemen is dus sowieso een goede zaak. Vrouwen die zelf het het voortouw nemen hebben meer kans een leuke man aan de haak te slaan dan zij die erop wachten veroverd te worden. Je kunt beter kiezen dan alleen maar gekozen worden. Ook is het zo dat veel Nederlandse mannen nogal geëmancipeerd zijn opgevoed. Het initiatief om te veroveren -mijzelf incluis - is bij de meesten van ons niet echt gestimuleerd. Dus hou dat erin, maar wees wel flexibel en creatief. Daar wordt je in ieder geval wijzer van. Het gebrek aan reacties of geen-interesse-berichtjes zijn vervelend, maar hopelijk was het allemaal waard als je uiteindelijk wel die ene man aan je haak hebt.

Lees ook een eerder artikel: de pijn van een blauwtje

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Je hebt vast wel eens iemand uitgemaakt voor drama-queen, maar wie kwalificeert nou echt voor deze titel?

Vrouwen met een theatrale persoonlijkheid worden in de volksmond drama-queens genoemd – bij mannen zie je deze persoonlijkheidstrek minder vaak. Het middelpunt van de belangstelling zijn, is voor de drama-queen een intensieve dagtaak. Als dat niet lukt, voelt ze zich ongemakkelijk en incompleet. Ze heeft gefaald. Gelukkig gaat aandacht trekken haar meestal goed af. Met haar uitdagende, extraverte uiterlijk en gedrag weet ze alle blikken haar kant op te krijgen, maar de theatrale persoon wil echte bevestiging. Daartoe brengt etaleert ze gevoelens alsof die diep gaan en intens veel betekenen. Ze speelt graag de hoofdrol in heftige verhalen en stort zich gewillig in allerlei avonturen die de gemiddelde persoon liever uit de weg gaat. Dan gaat het over onoverkomelijke problemen, intense ellende en gevaarlijke flirts – met foute mannen, maar misschien ook met drugs en illegaliteit. Zonder aandacht heeft het leven geen zin.

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Deze keer: wat gebeurt er als het ‘licht’ uit gaat?

Zonder aankondiging: een korte hevige duizeling, het licht gaat uit en… weg ben je. Een echte black-out is schrikken. Achteraf dan, want op het moment zelf is er even helemaal niets. Het is een gat in je bewustzijn, en je geheugen. Informatie uit het korte termijngeheugen wordt tijdelijk niet doorgegeven aan het lange termijngeheugen. Deze tijdelijke ‘stoornis’ is beter bekend als flauwvallen. De oorzaak is te weinig bloed en zuurstof in je hersenen, door te weinig eten of drinken (of teveel alcohol), iets te snel opstaan in een warme kamer, lichamelijke uitputting of zware emotionele stress. De black-out is het automatische antwoord van je brein om de gebrekkige bloedcirculatie in de hersenen per direct een boost te geven - vandaar ook dat veel ‘flauwvallers’ hevig trillen en transpireren. Dat je daarbij kans loopt op een zere bips - of erger - moet je maar voor lief nemen.