Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

Voor de psychologische glossy MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’: een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Ooit geweten hoe erg penisnijd kan zijn?

Psychologie’s bekendste theoreticus Sigmund Freud, had tamelijk uitgesproken ideeën over de seksuele ontwikkeling van de vrouw. Als een klein meisje de penis bij haar vader ontdekt, is dat een beslissend moment in haar leven. Vanaf dat moment realiseert ze zich dat ze anders is dan papa en wordt ze jaloers op het hebbeding dat zij en mama missen. Volgens Freud triggert het aanschouwen van de fallus een ingewikkeld seksueel ontwaken dat maakt dat een meisje uiteindelijk haar moeder wil zijn, zodat ze papa kan verleiden en domineren. Zo komt een vrouw het dichtst bij het zelf bezitten van een penis. Dit Elektra-complex zoals het ook wordt genoemd, kunnen moderne psychologen maar moeilijk serieus nemen. In de volksmond slaat penisnijd vooral op mannen die zich tekort gedaan voelen als ze de grotere exemplaren van hun sportmaatjes onder de douche zien.

Voor de psychologische glossy MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’: een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht, zoals de controlfreak.

Veel vrienden zal de echte controlfreak niet hebben. Dat is van ondergeschikt belang. “Vertrouwen is leuk, controle is noodzaak,” vindt hij. De psychologie ziet de controlfreak als iemand die anderen dicteert hoe dingen moeten gebeuren. “Kopjes horen hier, altijd beginnen met de post, mobieltje uit rond etenstijd.” Soms behoeft deze mini-dictator controle over een bepaald gebied, zoals de werkvloer, vaak beslaat het het hele leven. Het is geen kwaadwil. Hij is meer begaan met bepaalde gewoonten en routines dan zijn omgeving en laat geen moment onbenut om zijn principes aan hen op te dringen. Want, of je het ermee eens bent of niet: ‘die zijn gewoonweg beter.’ De tot inkeer gekomen controlfreak weet wel beter: echte controle zit hem in het kunnen loslaten. Anderen doen het op hun manier ook best aardig. Controle is goed, vertrouwen werkt beter. Net als een blije collega.

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Deze keer: de onderste hond boven.

Het is een dankbaar thema in boeken en films: de underdog die, tegen alle verwachting en redelijkheid in, als overwinnaar uit de bus komt. Denk aan Rocky Balboa. We hebben sympathie voor individuen of groepen die ondanks obstakels en handicaps, ondanks de extra steun, geld en middelen die de top dogs genieten toch als sterksten boven komen drijven. De succesvolle underdog laat zien dat kleine wonderen de wereld niet uit zijn. Dat geeft hoop. In de praktijk van alledag blijft de onderste hond helaas vaak onder liggen. Minder bedeelden en minderheidsgroepen hebben behalve met objectieve achterstand ook te kampen met vooroordelen en zichzelf vervullende verwachtingspatronen - de underdog gedraagt zich zoals van hem verwacht word. Om die te overwinnen moet de underdog onberispelijk zijn en hard werken. Als het lukt staat de underdog echter veel lof te wachten… We houden wel van een klein wonder.

Hoe je de jungle van het internetdaten overleeft

Door mijn achtergrond als schrijvend psycholoog ben ik zo’n beetje het gezicht geworden van RelatieKlik. Grotendeels onterecht. De zware arbeid achter de schermen is namelijk het werk van een andere man: Koen Kastermans. Misschien dat je zijn naam al eerder hebt gehoord. Als ik al het gezicht ben is Koen het stevige lichaam eronder. Met hem heb ik in 2006 de site opgericht.

Lees verder

Cindy Rooijakkers, student Journalistiek te Tilburg en geïnteresseerde in het fenomeen online daten (want, twee keer goed raak), had als afstudeeropdracht een interview af te nemen met een professionele insider. Ik mocht enkele vragen beantwoorden. En die waren ondanks haar eigen successtories af en toe best kritisch.

Ga hier naar het interview

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Je hebt vast wel eens iemand uitgemaakt voor drama-queen, maar wie kwalificeert nou echt voor deze titel?

Vrouwen met een theatrale persoonlijkheid worden in de volksmond drama-queens genoemd – bij mannen zie je deze persoonlijkheidstrek minder vaak. Het middelpunt van de belangstelling zijn, is voor de drama-queen een intensieve dagtaak. Als dat niet lukt, voelt ze zich ongemakkelijk en incompleet. Ze heeft gefaald. Gelukkig gaat aandacht trekken haar meestal goed af. Met haar uitdagende, extraverte uiterlijk en gedrag weet ze alle blikken haar kant op te krijgen, maar de theatrale persoon wil echte bevestiging. Daartoe brengt etaleert ze gevoelens alsof die diep gaan en intens veel betekenen. Ze speelt graag de hoofdrol in heftige verhalen en stort zich gewillig in allerlei avonturen die de gemiddelde persoon liever uit de weg gaat. Dan gaat het over onoverkomelijke problemen, intense ellende en gevaarlijke flirts – met foute mannen, maar misschien ook met drugs en illegaliteit. Zonder aandacht heeft het leven geen zin.

Ik zeg het nog maar een keer: ik word er wel eens van beschuldigd ‘betuttelend’ te zijn. Sterker nog, mijn zogenaamde communicatie-adviezen worden door sommige daters als ronduit vervelend en dogmatisch ervaren: ‘Ik bepaal zelf wel wat ik zeg en doe,’ zeggen ze. Terecht ook. Geloof het of niet, ik ben het daar, als iemand met hang naar anarchie en zelfontdekking, roerend mee eens. Ik speel niet graag deskundige of autoriteit over het gedrag van anderen. Ik vind dat iedereen het op zijn eigen manier mag doen, en zelf mag ontdekken wat voor hem of haar werkt. Daarom geef ik - en dat is niet in tegenstrijd met voorgaande - een aantal adviezen die jou kunnen helpen mijn artikelen en ontelbare andere goedbedoelde zelfhulp-teksten in tijdschriften en boeken te interpreteren.

Lees hier verder!

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Deze keer: wat gebeurt er als het ‘licht’ uit gaat?

Zonder aankondiging: een korte hevige duizeling, het licht gaat uit en… weg ben je. Een echte black-out is schrikken. Achteraf dan, want op het moment zelf is er even helemaal niets. Het is een gat in je bewustzijn, en je geheugen. Informatie uit het korte termijngeheugen wordt tijdelijk niet doorgegeven aan het lange termijngeheugen. Deze tijdelijke ‘stoornis’ is beter bekend als flauwvallen. De oorzaak is te weinig bloed en zuurstof in je hersenen, door te weinig eten of drinken (of teveel alcohol), iets te snel opstaan in een warme kamer, lichamelijke uitputting of zware emotionele stress. De black-out is het automatische antwoord van je brein om de gebrekkige bloedcirculatie in de hersenen per direct een boost te geven - vandaar ook dat veel ‘flauwvallers’ hevig trillen en transpireren. Dat je daarbij kans loopt op een zere bips - of erger - moet je maar voor lief nemen.

De grilligheid van pijn

Pijn is even concreet als mysterieus. Houd je vinger tegen een kokende pan water en er is geen twijfel over mogelijk waar je de pijn voelt. Reflexmatig trek je je hand weg van dat glimmend stuk staal. Het vreemde is dat het pijngevoel pas ontstaat in de hersenschors. Tussen vinger en brein is er van alles aan de hand.

Lees hier het artikel.

Voor het psychologische tijdschrift MIND magazine beheer ik het ‘Psychologisch woordenboek’; een beeldrubriek waarin ik per nummer in een paar woorden een psychologisch fenomeen belicht. Deze keer iets wat je maar al te goed kent, denk je…

‘Mijn ego is gekwetst!’ Je zal het vast weleens gezegd hebben, en iedere toehoorder zal begrijpend reageren, maar… wat is dit onzichtbare ding genaamd ego eigenlijk? Psychiater Sigmund Freud (1856-1939) zag het als het bewuste deel van onszelf dat bemiddelt tussen dat we stiekem het allerliefste willen (het ‘Id’ volgens Freud) en dat wat we volgens onze cultuur en onszelf zouden moeten zijn (‘Superego’). Het is de controlerende entiteit die we ‘ik’ noemen, de bewaker van het zelfbeeld. Dit zorgvuldig ontwikkelde zelfbeeld is ons masker naar de buitenwereld toe. Het zegt anderen wie we willen zijn en waar we voor staan. Als ‘je ego gekwetst is’ heeft iemand twijfel gezaaid over hoe jezelf het liefst ziet. Raspessimist Freud zag ons leven als een onophoudelijk gevecht tussen Id en Superego. Hoe kun je je drang naar behoeftebevrediging een beetje in toom houden zonder het te onderdrukken? Therapie was voor hem dan ook een levenslang proces, zonder echte oplossing. Moderne therapeuten zijn gelukkig positiever. Zij geloven in een goede balans tussen enerzijds primitieve verlangens en impulsen (Id) en anderzijds maatschappelijke verwachtingen en regels (Superego). Een gezond ego dus. We gebruiken ons ego om goed in de mensenjungle te functioneren, maar het gelukkigst zijn we als het eventjes kunnen vergeten. Wanneer je danst, sport of leest bijvoorbeeld kun je jezelf soms helemaal verliezen in die activiteit. Deze egoloosheid is waar boeddhisten en mediteerders bewust naar op zoek zijn.