Category: Liefde & relaties

Interview: ergernissen van social media


Onlangs werd ik geïnterviewd door het blad Cosmopolitan over de ergernissen van sociale media. Hieronder vind je het transcript. (Waarschuwing: hoog open-deuren-gehalte.)

Waarom laat iedereen alleen de mooie dingen zien op Instagram? Waarom hebben we die behoefte te ‘pronken’ met ons leven, en niet de realiteit te laten zien?
‘Kort door de bocht: een hoge sociale status heeft evolutionair gezien nut voor mensen. Status en aanzien uitstralen, en verhogen, staat gelijk voor het vergroten van je invloed en mogelijkheden. Als ik populairder en bekender ben dan jij, en een groter en invloedrijker netwerk heb, dan geeft dat mij ten opzichte van jou meer mogelijkheden; meer kansen op een leuke partner, op werk enzovoorts.’

En hoe werkt dat op sociale media?
‘De meest directe manier om aanzien te vergroten is laten zien, of doen alsof je een interessant, rijk of sociaal leven hebt en laten zien dat je wijs, slim of gaaf bent door het delen van pakkende posts en slimme artikelen. Likes kun je zien als een meetbare rekeneenheid van sociale status. Hoe meer likes, hoe groter de egoboost. Maar er is een donkere kant: mensen realiseren zich niet dat ze daardoor steeds meer een slaaf worden van een geromantiseerd digitaal zelfbeeld. Het is altijd nuttig je af te vragen hoeveel het echt waard is, en hoeveel je echt aan die likes hebt.’

Waarom raken we zo opgefokt door al die mooie foto’s van anderen die we voorbij zien komen op Instagram? Is het jaloezie? Onzekerheid? Frustratie? Waarom scrollen we allemaal tandenknarsend door onze tijdlijn heen?
‘Dat tandenkansen komt waarschijnlijk door twee verschillende gevoelens. Er zit allereerst soms inderdaad een element van jaloezie in. Omdat je jezelf op FB noodgedwongen met posts van anderen vergelijkt, kan dat jaloers en onzeker maken. Als het jou je je partner niet lukt kinderen te krijgen, terwijl je vrienden elke beweging van hun baby op FB gooien dan wordt je daar telkens mee geconfronteerd. Als iemand stapelverliefd doet op FB, en jij bent al een half jaar zonder resultaat aan het daten, dan komt dat ook binnen. Die confrontaties heb je minder als je zou gaan tennissen. Nu doet het je elke keer beseffen dat zij iets hebben wat jij niet hebt.’

En de tweede reden van het tandenknarsen?
‘De tweede reden is dat sommige mensen op social media eigenlijk gewoon tandenknarsend irritant zijn. Ik zelf vind veel mensen op Facebook irritant zonder jaloers op ze te zijn. Hun posts zijn duidelijk vooral bedoeld om jou en andere kijkers jaloers te maken, en dat maakt dat de persoon, en diens post, gewoon minder sympathiek. Een leuke post verrijkt het leven van de ontvanger, met een leuke boodschap, inzicht of grap bijvoorbeeld. Maar veel posts zijn eigenlijk vooral bedoeld om te laten zien dat het de zender goed gaat.’

En hoezo kunnen we het niet goed relativeren – we wéten toch dat iedereen alleen de mooie dingen laat zien? Hoezo zien we het niet voor wat het is: het mooiste, gefotoshopte moment van iemands dag, en niet zo zeer de realiteit? Waarom is het zo lastig om het ‘leuk’ te vinden, en niet met je eigen leven te gaan vergelijken?
‘Het is vergelijkbaar met porno. Als je er niet direct mee geconfronteerd wordt, gebeurt er weinig, maar zelfs als je helemaal niet opgewonden bent en een paar minuten kijkt, begin je daar beneden toch iets te voelen.’

Kun je er echt depressief van worden?
‘Ik denk het niet. Het zal eerder de aanwezige symptomen van een depressie verergeren. Als jij lijdt aan een schamper zelfbeeld – bijvoorbeeld dat jij eenzamer en minder populair bent dan anderen – dan kan social media dat beeld bevestigen en versterken. Social media is een spiegelpaleis. Eenderde van alle mensen blijkt iets ongelukkiger te zijn, nadat ze hebben ingelogd op sociale media. Als je hier gevoelig voor bent is het goed een social media-dieet te volgen.’

Hoe blijven we terugkomen voor meer, terwijl we weten dat we er een slecht gevoel over onszelf aan overhouden en gefrustreerd verder de dag ingaan?
‘Social media zijn bij uitstek gemaakt om je eraan verslaafd te maken. Mensen zijn bang iets te missen. Zie ook dit artikel.

Is iedereen er even gevoelig voor?
‘Nee, er zijn duidelijk individuele verschillen. Niet iedereen heeft de neiging zichzelf zo te vergelijken, of heeft daar evenveel last van. Vooral mensen die zich eenzaam of sociaal geïsoleerd voelen of een wankel zelfbeeld hebben er last van omdat ze die supergezellige, succesvolle posts minder goed kunnen relativeren.’

Dus het heeft ook met je zelfbeeld te maken?
Ja, als jouw zelfbeeld wankelt, en je jezelf daarom veel met anderen vergelijkt, dan heeft het scrollen op Facebook meer effect dan wanneer je dat minder hebt. Social media is bijna een sociaal vergelijkingsspel met meetbare rekeneenheden. ‘Ik zie dat mijn profielfoto de helft minder likes heeft dan die van mijn vriendin.’ En tegen hoe meer populaire vrienden jij jouw leven afzet, hoe meer je verliest.’

Kan het niet zijn dat zelfs de meest zelfverzekerde vrouw twijfels over zichzelf als ze dertig perfecte bikinifoto’s voorbij ziet komen?
‘Ja, lijkt me wel. En niemand is altijd even zeker van zichzelf. Zelfverzekerdheid is niet zoals een stuk beton. Zelfvertrouwen schommelt, zal per dag, per dagdeel, per levensfase, per situatie. Op het moment dat je een kwetsbare fase zit is het goed je daar bewust van te zijn. Maar gek genoeg zullen mensen juist dan meer aangetrokken zijn tot social media. Dat merk ik aan mezelf ook. Als ik goed in mijn vel zit, dan ben ik meestal gewoon bezig met leven. Offline. Op het moment dat ik slechter in mijn vel zit, leef ik ook meer internet. Het is een beetje het kip of ei-verhaal, want ik weet niet wat eerder komt.’

Is er een verschil tussen mannen en vrouwen?
‘Nee, niet echt Zowel mannen als vrouwen hebben er last van, alleen de inhoud van waar ze last van hebben verschilt. Het is afhankelijk van waar iemand mee bezig is en wat iemand belangrijk vindt. Als jij financieel succes, een mooi uiterlijk of avontuurlijk leven belangrijk vindt, dan ben je er ook gevoeliger als jouw Facebook-vrienden je op dat specifieke punt voorbij streven.’

Hoe leren we het beter relativeren? Er beter mee omgaan? Die gevoelens een plekje te geven? Het positief te zien? Hoe zorgen we ervoor dat het ons niet zo raakt, en we er niet zo ongelukkig en onzeker van worden zonder direct mensen te gaan ontvolgen of ons account te deleten.
Tja, kun je, als je bijvoorbeeld verslaafd bent aan porno en dat je leven ontregelt, toch porno blijven kijken en tegen jezelf zeggen ‘Ach het zijn maar pixels, het is niet echt’. ‘Ach die mensen spelen het maar, het is fake.’ Dat heeft heel weinig effect: je lichaam reageert op die prikkels alsof ze echt zijn. Hetzelfde met het zien van een enge of gewelddadige film: mensen zijn gemaakt om daar op te reageren. En website- en appmakers maken daar gebruik van. Wanneer social media een ongezonde verslaving wordt, waarbij je voelt dat het je weinig geeft en zelfs ongelukkiger maakt, wordt het tijd voor een dieet. Een social media-dieet waarbij je met jezelf afspreekt om je gebruik te beperken en meer in de realiteit te gaan leven is echt heel gezond. Net zoals sporten en gezond eten. Mensen zij gemaakt om fysiek contact te hebben, mensen aan te raken, direct op elkaar te reageren. Mensen die social media als instrument zien om met mensen af te spreken, blijken gelukkiger te zijn dan de mensen die Facebook als vervanging voor echt contact zien.’

Is dat de beste oplossing: account verwijderen, nooit meer kijken?
‘Dat is misschien wat overdreven. Social media heeft voordelen – zoals contact met buitenlandse vrienden en uitnodigingen voor evenementen – maar af en toe een week afkicken om er daarna wat gezonder mee om te gaan, is goed voor je mentale gezondheid.’

Waarom zijn we allemaal zo hypocriet: gefrustreerd raken door perfecte beelden van anderen, maar zelf ook alleen de mooiste plaatjes online zetten? Is het een spiraal waar we nooit meer uit gaan komen?
‘Omdat we weten dat het wel werkt, en het bovendien weinig extra moeite kost. Als ik kan kiezen tussen een suffe waarheidsgetrouwe foto van mezelf of de auteursfoto voor mijn volgende boek dan kies ik eerder voor het laatste.’

Is er een verschil tussen al die emoties die ik hieronder noem tussen het kijken naar beelden van bekende mensen die je niet daadwerkelijk kent, en foto’s van vriendinnen?
‘Jawel, hoe meer emotionele afstand je voelt tot mensen, hoe minder kracht die vergelijkingen hebben. Mensen zijn jaloerser op de nieuwe vriend of het succes van een directe vriendin dan die van Britney Spears. We letten vooral op onze directe naasten om te zien of wij het goed in het leven. Sterren staan over het algemeen te ver van ons af.’

Op dit moment zijn de ‘realistische’ accounts populair: Instagrammers die een tweede account bijhouden met ‘hoe het echt is’. Helpt dat?
‘Ik ken ze niet, maar ik kan het me wel voorstellen. Uiteindelijk kun je natuurlijk weer afvragen hoe écht die accounts weer zijn. Het laat wel zien dat mensen steeds meer door de neppigheid heenprikken, daar beu van worden en echtheid willen. Daar hebben we het nog niet over gehad, maar echtheid en kwetsbaarheid in contact zorgt ook voor een echte connectie met anderen. Verbondenheid met anderen, dat is waar mensen echt gelukkig van worden en níet het strategisch werken aan populariteit en verzamelen van likes. Het werken aan een gaaf imago en het verlangen naar een echte connectie waarbij je jezelf kunt zijn, bijten elkaar nou eenmaal.’

eKudos Nu Jij

Liefde voor oude spulletjes roest niet


Al rond hun tweede jaar hebben kinderen het besef dat ze ‘iets’ kunnen bezitten. Vanaf die tijd kan een knuffel of speeltje als een extensie van henzelf voelen. Ruzies in de zandbak tussen kleuters gaan ook bijna altijd over bezitsdrang: ‘De schep is nu van mij, ik zag hem het eerst.’

Rond hun zesde laten kinderen het zogenaamde eigendoms-effect (endowment effect) zien. Dit wetenschappelijke effect laat zien dat ‘bezit’ iets geks doet met een mensenbrein: mensen vinden precies hetzelfde voorwerp mooier, specialer en aantrekkelijker als ze het van de onderzoeker mogen houden dan wanneer ze het voorwerp alleen maar mogen beoordelen. Een willekeurig voorwerp wordt subjectief gezien dus meer waard simpelweg omdat je er eigenaar van bent.

Kinderen willen, als ze een voorwerp eenmaal bezitten, ook absoluut niet dat het wordt vervangen door een identieke kopie. Het is alsof het voorwerp dat zij bezitten een unieke en onvervangbare essentie krijgt. Die vorm van magisch denken komt uiteraard nog steeds bij volwassenen voor als je ziet hoe zij erfstukken, kunstwerken en spullen van beroemdheden behandelen. Precies hetzelfde kunstwerk wordt ineens minder mooi als blijkt dat het een vervalsing is.

Ons brein heeft overigens een aangeboren neurochemisch mechanisme om zich spullen toe te eigenen en te herkennen. Daarom voel je iets speciaals als je tussen al die fietsen in een fietsenrek ineens de jouwe herkent. En daarom zie jij dezelfde fiets anders als hij in de etalage staat dan wanneer hij een dag later bij jou in de schuur staat. Op het moment dat je besluit de fiets te kopen eigent het brein zich die fiets toe. Een willekeurige fiets in de etalage wordt dan ineens ‘jouw’ fiets.

Waarom hechten mensen aan spullen?
Er zijn meestal meerdere redenen om aan een voorwerp te hechten:

Praktisch nut – Je kunt aan je auto hechten omdat die handig is en het jou en je intimi vervoert.

Status en identiteit – Je kunt aan je auto hechten omdat het een statussymbool is en jij er graag in gezien wordt. Spullen zijn voor mensen ook een manier om uit te dragen hoe ze zichzelf zien of hoe ze gezien willen worden.

Persoonlijke geschiedenis – Je kunt aan je auto hechten omdat je er een persoonlijke band bij voelt, bijvoorbeeld omdat je hem lang hebt, vaak hebt opgeknapt hebt of geërfd hebt van je vader.

Het is normaal voor veel zoogdieren om hun territorium af te willen bakenen. Hondjes doen dat vooral met pis, wij doen dat met spullen: dit is mijn territorium. Mensen zijn zo gehecht aan hun spullen, omdat ze daarmee hun eigen wereldje creëren. Mijn huis voelt als thuis omdat daar allemaal mijn spullen en prullen staan. Ik herken ze als ik terugkom van vakantie; ze geven me direct een gevoel van thuiskomen. Spullen creëren een identiteit en een thuis in de wereld.

Er zijn uiteraard grote persoonlijkheidsverschillen in de mate waarop mensen aan hun bezittingen hechten. Wat de één voelt bij lakschade aan zijn scooter, voelt een ander pas als zijn partner in het ziekenhuis ligt na een auto-ongeluk.

Waarom is het ene voorwerp waardeloos en het andere van onschatbare waarde? Het ligt er aan hoe vervangbaar het voorwerp voor iemand is en hoezeer iemand een persoonlijke band met dat specifieke voorwerp voelt. Hoe makkelijker het voorwerp te vervangen is door een nieuwe, en hoe minder iemand zich identificeert met het voorwerp, hoe minder waardevol het voelt.

Een arme student die na een zomer werken met zijn zuurverdiende geld een tweedehands scooter koopt, die hij vervolgens met pijn en moeite opknapt, is daar waarschijnlijk meer aan gehecht dan rijke snob die spontaan een spiksplinternieuwe scooter koopt omdat hij geen zin heeft te fietsen. De student zal waarschijnlijk ook emotioneler reageren dan de snob als hun scooters worden gestolen. De eerste heeft gevoelsmatig veel meer geïnvesteerd in zijn tweewieler.

Aan sommige specifieke voorwerpen hangt een sterke persoonlijke geschiedenis, vaak gekoppeld aan een persoon waar iemand sterk aan gehecht is. Zulke voorwerpen worden dan onvervangbaar. Oorbellen die van je oma hebt gekregen. Liefdesbrieven van je eerste serieuze verkering. Je allereerste knuffel. Daar zit een emotionele geschiedenis achter die losstaat van het praktisch nut, financiële waarde of schoonheid van het voorwerp.

Zo was ik tot mijn achtste gehecht aan een oud, bevlekt blauw dekentje waarmee ik sinds de babyjaren sliep. De geur, de stof; pas als ik mijn hoofd in dat kleedje lag kon ik rustig slapen. Ik was dan ook echt overstuur toen mijn moeder op een gegeven moment het dekentje had weggedaan omdat ze vond dat ik er te oud voor was. Veel volwassen hebben nog steeds een oud dekentje of afgeleefde knuffel uit hun kindertijd.

Waarom bewaren sommige mensen heel veel? Angst voor spijt. Veel mensen durven geen afstand van oude spullen te doen uit angst dat ze er spijt van zullen krijgen. Die spullen zijn nou eenmaal deel van hun geschiedenis ook al doen ze er verder niets meer mee. Daarom staat er op de gemiddelde zolder het equivalent van een hele vlooienmarkt. Echte verzamelaars daarentegen sparen spullen vaak omdat ze een passie hebben voor specifieke voorwerpen, zoals postzegels of munten. Soms is hun motivatie professioneel omdat ze er geld mee verdienen.

De zogenaamde verzamelstoornis waar sommigen last van hebben is overigens van andere orde. Dat is een psychische stoornis. Deze mensen verzamelen vaak spullen die ze helemaal niet nodig hebben, en het wegdoen van die spullen leidt tot ontzettend veel angst en stress, en daarmee ook tot alle praktische problemen. Soms zelfs gezondheidsproblemen. Je huis goed schoonmaken en ontsmetten wordt bijvoorbeeld heel lastig als het vol met troep staat. Een partner zal het vast ook niet waarderen.

Kan ‘liefde voor spullen’ ook gevaarlijke kanten hebben?
Hechting aan een knuffel lijkt me vrij onschuldig, tenzij het verlies daarvan leidt tot serieuze stress of een trauma. Dan is er misschien meer aan de hand.

Het is wel zo dat onderzoek een correlatie zien tussen materialisme – het hechten en opsparen van bezittingen – en bepaalde psychische klachten. Naarmate mensen materialistischer ingesteld zijn, blijken ze over het algemeen ook iets egoïstischer en hebben ze iets vaker last van depressies, een wankeler zelfbeeld en minder goede relaties. Dat klopt ook met ander onderzoek waaruit blijkt dat mensen gelukkiger worden als ze hun geld besteden aan ervaringen (zoals een stedentrip of survivaltocht) in plaats van dat ze spullen mee kopen. Die ervaringen zorgen niet alleen voor fijne herinneringen, maar vaak ook voor verbeterde relaties als ze samen op pad gaan. Dat laatste is voor de meeste mensen de sleutel tot echt geluk: liefde en vriendschap zijn de allergrootste geluksmakers. De liefde voor spullen is dan slechts een slap alternatief.

P.s. Op onze site Relatieklik kun je gratis mensen ontmoeten. Misschien wel de liefde van je leven.

eKudos Nu Jij

Passie in langdurige relaties: het geheim

Volgens relatiepsycholoog Esther Perel schuilt het geheim van passie in een langdurige relatie in de succesvolle verzoening van twee tegenstrijdige verlangens. Enerzijds ons verlangen naar veiligheid, vanzelfsprekendheid en vertrouwen, en anderzijds ons verlangen naar avontuur en ontdekking van het onbekende. Wanneer we van iemand houden willen we dat die persoon altijd beschikbaar is, maar verlangen vereist onafhankelijkheid en een gevoel van mysterie.

De drie pijlers op onderstaande visual van Perel kunnen je helpen om dat laatste in je relatie te behouden of terug te brengen.

eKudos Nu Jij

Het sluimerende gevaar van een verwijtende communicatiestijl


Relatiepsycholoog John Gottman kan in zijn ‘liefdeslaboratorium’ na vijf minuten observatie met een zekerheid van 91 procent zeggen of een stel bij elkaar blijft of niet. De man heeft geen glazen bol en bijhorende helderziende gaven, dus… hoe doet hij dit?

Hij laat ze een ‘oude’ discussie opnieuw voeren en afgaande op de manier waarop ze hun conflicten proberen op te lossen, weet hij al snel genoeg.

Als voorbeeld een conflict over de afwas. Stelletjes die het niet zullen redden, beginnen met een valse start. Een negatief of sarcastisch verwijt waarmee de ander direct in de hoek wordt gezet. Iets als: ‘De afwas? Jij doet het toch niet.’ Daarmee is de toon gezet. De ander heeft de keuze om zich te verdedigen of in het verdomhoekje te gaan staan. Welke strategie hij of zij ook kiest, de uitkomst is hoogstwaarschijnlijk (met 96 procent kans) negatief. Of er ontstaat een discussie die niemand wint of de ander voelt zich vernederd. Zelfs als de vaat daarna blinkend in de kast staat, belooft dit geen goeds voor de relatie.

Stelletjes die in de toekomst uit elkaar zullen gaan, communiceren volgens Gottman niet optimaal. Gottman, die ook de hartslag van deze mensen meet en alle negatieve woorden telt, kan na een paar minuten zeggen of deze mensen het zullen halen als ze zo doorgaan. En om te veranderen, zullen ze heel actief aan de gang moeten om de meest destructieve communicatiegewoonte van allemaal te ontmantelen: niet meer vragen wat je van je partner wilt, maar hem/haar verwijten dat hij/zij het niet goed doet.

Het gevolg van een verwijtende toon is tweevoudig (en nooit positief). Ofwel andere partner begint de partner terug te verwijten en rechtvaardigt zijn gedrag. ‘Ja, maar als ik het een keer doe is het toch nooit goed. Ik probeer het maar niet eens meer.’ Ofwel de partner gaat in het verdomhoekje staan en voelt zich vernederd. Misschien doet hij/zij alsnog de afwas, maar het zal de sfeer en de relatie op de lange duur niet ten goede komen.

Verwijten is meestal het begin van een vicieuze cirkel. Het gevolg: twee teleurgestelde partners die tevergeefs wachten tot hun partner de eerste stap zet om weer tot elkaar te komen.

Het resultaat van bovenstaande stroom aan verwijten wordt ook wel interpunctieproblematiek, machtsstrijd of het Spel zonder Einde genoemd. Die ontstaat als twee ontevreden partners het idee hebben dat zij pas iets positiefs voor hun partner hoeven doen als hun partner iets aardigs doet. In de praktijk betekent dat soms ‘lang en tevergeefs wachten’. Op een gegeven moment wordt het eigen gelijk belangrijker is dan de harmonie in de relatie.

Hoe ontstaat het Spel zonder Einde? Hoe langer je samen bent, hoe groter het risico is dat je uitsluitend nog oog hebt voor de minder leuke eigenschappen van de ander. Het goede is vanzelfsprekend en wordt niet meer gezien, het ‘slechte’ wordt steeds meer een doorn in het oog. Dat dit gebeurt is niet zo vreemd. Onze hersenen zijn namelijk geëvolueerd om obsessief bezig te zijn met alles met wat er niet klopt of verbetering nodig heeft in ons leven. Dat is een oeroud overlevingsmechanisme dat uiterst nuttig is voor de overleving, maar helaas niet bevorderlijk voor ons levensgeluk. Die verloren balans moeten wij dus zelf kunstmatig herstellen. En daar is – zo blijkt vaak in relatietherapie – vaak echt tijd en doorzettingsvermogen voor nodig.

Bepaalde trekjes van je partner kunnen op een gegeven moment voor allergische reacties zorgen. Continu stil vallen, niet luisteren, te laat komen, drinken, flauwe grappen op serieuze momenten, ongewassen oksels. Misschien heb je jarenlang gevochten om iets in jullie relatie te veranderen en was dat tevergeefs. Op een gegeven moment kun je alle hoop en motivatie verliezen en jezelf afvragen: waarom zou ik mijn best nog voor die idioot (M/V) doen?

Het is daarom niet vreemd dat sommige partners slechts nog in verwijten lijken te communiceren. ‘En ja hoor, je hebt weer een vlek in je trui.’ ‘Ach, wat maakt jou het uit hoe ik eruitzie, het is niet dat we een seksleven hebben of zo.’

Het vreemde is dat sommige partners aan deze vorm van communicatie wennen en dit soms jarenlang kunnen volhouden. Ze zijn niet gelukkig mét en niet gelukkig zónder elkaar. Deze mensen eindigen vaak bij een relatietherapeut. De situatie lijkt daar aanvankelijk meestal een stuk hopelozer dan het in werkelijkheid is.

Het grote probleem is vooral dat beide partners tegelijkertijd denken dat ‘het’ vooral of alleen aan de ander ligt. Pas als de ander verandert, zullen zij misschien ook overwegen om te veranderen. Als twee partners dit allebei denken, gedurende lange tijd, verandert er dus helemaal niets meer. Dan zijn ze vooral bezig hun liefde voor elkaar uit te putten. Het goede nieuws: op het moment dat een van beide partners zijn trots aan de kant schuift is weer van verbetering mogelijk.

Verwijten verlammen:
‘Was je weer op pad? Je doet veel leukere dingen met je vrienden dan met mij!’
‘Alsof jij de laatste tijd zo leuk bent om iets mee te doen.’

Het uiten van een wens of vraag zorgt voor betrokkenheid:
‘Vind je het leuk om vrijdag samen naar het strand te gaan? Ik heb die dag vrij.’
‘Ik zou met Marie sporten, maar dat kan eventueel ook op woensdag. Ik bel haar zo even.’

Uit vervolgonderzoek van verschillende psychologen blijkt dat partners die elkaar adempauzes gunnen, en niet bang zijn omwille van de harmonie hun gelijk op te geven, een betere kans hebben om bij elkaar te blijven dan stellen die de koude oorlog proberen vol te houden. Ook hebben eerstgenoemden minder last van gezondheidsproblemen. De spanning eist duidelijk haar tol.

Mannen blijven gemiddeld gezien iets langer met de stress in hun lichaam zitten dan vrouwen. Terwijl de vrouw al klaar is voor de verzoening, is de man dat dan nog niet.
Veel mannen die als verwijt krijgen dat het ze geen bal interesseert of dat ze koud, kil en afstandelijk zijn, laten van binnen een heel ander plaatje zien als je hun hartslag meet. Van buiten lijken ze onverschillig, van binnen ervaren ze stress. De ‘afgestompte houding’ of ‘muur’ die ze hebben opgebouwd, is een logische, fysieke reactie op de schijnbaar niet aflatende dreiging die ze voelen binnen de relatie. Bij stellen die hun problemen niet weten op te lossen en die geen veilige rustmomenten inbouwen, is de kille muur vaak het enige toevluchtsoord.

Daarom, hoe logisch het ook voelt om bij elke ‘misstap’ van je partner een kritische of cynische noot te kraken, probeer de communicatie constructief te houden. Het is veel belangrijker dan de meeste mensen zich realiseren. Klaagzangen en verwijten brengen elke relatie in gevaar. Het is besmettelijk: je partner doet waarschijnlijk hetzelfde. De eerste en meest belangrijke stap om relatieproblemen te lijf te gaan, is heel vaak: een rigoureus verwijtendieet.

Een kleine klaagzang op zijn tijd kan lucht geven, maar hou het beperkt. Het uiten van een echte vraag of wens maakt het voor de ander veel aantrekkelijker om positief te reageren. Wacht niet tot de ander eerst gaat, voordat jij besluit aardiger te communiceren: als jij verandert, verandert je partner (meestal) mee.

eKudos Nu Jij

Schrijven kan helpen om liefdesverdriet te verwerken


Geestelijke of fysieke mishandeling, vreemdgaan, leugens, abrupte afwijzing. Soms wordt de pijn die een partner je heeft aangedaan niet vanzelf door de tijd geheeld. Dat is merkbaar aan onvrijwillige herbelevingen en nachtmerries over de traumatische gebeurtenissen en terugkerende gevoelens van boosheid, angst of verdriet. Het leven gaat door, biedt allerlei mogelijkheden, maar jij bent niet in de juiste staat om daar leuk aan mee te doen. Het verleden wordt dan het heden. In dat geval kan het nuttig zijn actief iets aan die verlammende gevoelens te doen en het verleden bewust te verwerken. Therapeutisch schrijven is een wetenschappelijk beproefd middel om oud zeer, wrok en grote verliezen te helpen verwerken. Met de juiste instructies kan het een instrument zijn om, met haast chirurgische precisie, zere plekken op je ziel bloot te leggen en te ‘ontsmetten’. Dat geeft tijdelijk meer pijn en ongemak, uiteindelijk genezen de wonden er beter door. Oud zeer wordt in de praktijk namelijk levend gehouden doordat iemand systematisch alles probeert te vermijden wat hem aan de ellende herinnert. Deze krampachtige manier van leven eist zijn tol op het dagelijkse leven en staat vaak een normale verwerking in de weg. Door nare herinneringen en bijhorende pijn opnieuw onder ogen te komen, gaat het pijnlijke er alsnog van af. De herhaalde blootstelling aan pijn of angst veroorzakende stimuli noemen psychologen ‘exposure’ en het positieve resultaat ‘uitdoving’. Oude traumatische herinneringen krijgen vaak een nieuwe betekenis, zonder die zware emotionele lading. Ga jij gebukt onder een last waar je vanaf wilt? Houd je aan onderstaande instructies en schrijf het van je af.

Zoek de pijn op – Kies een specifiek moment dat jouw huidige pijn of wrok het beste symboliseert. Hét moment waar je nu het liefst niet meer aan denkt, en waar je nog steeds angstig of boos door wordt. De keer dat je je partner zag zoenen met een ander bijvoorbeeld. Gebruik die gebeurtenis als hoofdonderwerp van je schrijfsels.

Het schrijfritueel – Kies een vast tijdstip, en een vaste, fijne plek. Het is belangrijk dat je 30-45 minuten niet gestoord wordt, zodat je in alle rust kunt schrijven. Doe dat een tot twee keer per week in een periode van 2-8 weken. Belangrijk: stop als de tijd om is. Alles wat er nu niet uitkomt bewaar je voor de volgende schrijfsessie. Het is handig van te voren een wekker te zetten zodat je niet zelf op de tijd hoeft te letten. Schrijven kan intensief en emotioneel worden. Zorg daarom dat je van te voren iets ontspannends voor daarna plant: een drankje met een vriend of vriendin, je favoriete tv-serie, een uurtje sporten, zoiets. Schrijf dus niet te laat op de avond om de kans te verkleinen dat je in bed blijf doormalen en slecht slaapt.

Het schrijven zelf verloopt in een aantal fases die afhankelijk van je persoonlijke verwerking op verschillende momenten kunnen plaatsvinden. Het hele schrijfproces kan twee weken tot een paar maanden in beslag nemen.

Beerputfase – In de eerste fase beschrijf je ongecensureerd – niemand die het leest –zo precies en gedetailleerd mogelijk over jouw pijnlijkste moment. Het is daarbij de bedoeling dat je in de eerste persoon en in de tegenwoordige tijd schrijft. Dat maakt het makkelijker om je helemaal in te leven en alle details terug te halen. ‘Ik zie, ik voel, ik hoor…’ Alsof je het helemaal opnieuw meemaakt.

Bezinning – Als de emotionele last na een paar schrijfsessies minder drukt, kun je beginnen om nieuwe gevoelens, gedachten en perspectieven uit te diepen. Schrijven is hét instrument om je innerlijke wereld te ordenen. De vluchtigheid en snelheid van al voorbij razende gedachten en emoties komen op het scherm tot stilstand. Het geeft je de kans om in te zoomen en nieuwe kanten van de situatie te belichten. Hoe kijk je nu terug op wat je meegemaakt hebt? Wat zou jij iemand anders adviseren die hetzelfde overkomen is? Heb je ondanks de ellende ook iets positiefs geleerd?

Oriëntatie op de toekomst – In de laatste fase richt je je op een betere toekomst. Je schrijft vooral over hoe je je leven wilt inrichten nu je minder door de last van het verleden in beslag wordt genomen. Hoe ziet je leven eruit zonder de pijn en wrok? Hoe kan het jou nu helpen? Of anderen? Schrijf enkele bemoedigende woorden naar jezelf voor de moeilijke momenten waarop de oude pijn weer eens de kop opsteekt. Het mooie van schrijven is dat je het altijd zwart op wit kunt teruglezen.

Symbolische afsluiting – De mens heeft er een handje van veranderingen en levensfasen symbolisch in te luiden of af te sluiten. Ook de moderne, niet-bijgelovige mens heeft er baat bij. Rituelen en symbolen geven jouw intenties namelijk extra kracht. Het laat zien dat je het serieus neemt. Mijn eerste suggestie: print de laatste tekst en steek deze ritueel in de brand. Maak het moment nog officiëler door het samen met een vriend(in) of partner te doen. Tweede suggestie: je kun ook een brief schrijven aan de persoon die jou pijn heeft gedaan. Belangrijk is dat het geen zure, verwijtende of aanvallende brief wordt, maar één die zowel recht doet aan jouw situatie als jou de mogelijkheid geeft de pijn los te laten. Misschien is vergeving teveel gevraagd, maar mocht er weer wat ruimte in je hart zijn: er is weinig wat meer oplucht dan het loslaten van wrok en haat.

eKudos Nu Jij

Online daten (na je vijftigste): werkt dat echt?


Onlangs werd ik geïnterviewd voor het Plus magazine, het maandblad van voor vijftigplussers. Het verhaal is inmiddels ook online te vinden. Hieronder een paar fragmenten en de link naar het hele artikel:

Single en het zat om alleen te zijn? Zet je schroom opzij en schrijf je in bij een onlinedating- bureau. Voor velen is het de ideale manier om leuke mensen te ontmoeten die ook op zoek zijn naar een relatie. Hoe dat gaat vertelt deskundige Marcelino Lopez. Hij is psycholoog, auteur van het boek Liefde in tijden van Facebook en eigenaar van de gratis datingsite Relatieklik.

***
Wat zijn de voordelen van online daten?
“Voor mensen die romantisch zijn aangelegd, lijkt online daten veel te zakelijk. Ze dromen liever van een liefde op het eerste gezicht tijdens een ontmoeting in het park, of een mooie liefde die opbloeit tijdens een schildercursus. Toch heeft online daten echt veel voordelen.

***
Kun je flirten verleren?
“Als je jaren getrouwd bent geweest, kan flirten voelen als iets uit een heel ver verleden. Sommige mensen moeten het echt opnieuw leren. Flirten is natuurlijk spannend: je moet risico’s nemen als je iemand benadert en je kunt ook afgewezen worden. Maar als mensen eenmaal door de eerste barrière heen zijn, gaan de remmen los. Ik hoor heel vaak dat mensen die online daten, ook in het ‘echte leven’ veel meer open staan voor nieuwe contacten. Ze flirten ineens bij de bakker of in de sportschool. Soms ontstaat juist dan een nieuwe ­relatie, toch gewoon in de buurt.”

***
Wat zijn de meest gemaakte beginnersfouten?
“Achter het beeldscherm blijven! Dus te lang blijven chatten of mailen met iemand die je nog niet hebt ontmoet. Het komt voor dat mensen zelfs al verliefd worden door een spannende mailwisseling met intieme ontboezemingen. Dan kan een eerste ontmoeting echt een teleurstelling zijn. Spreek daarom zo snel mogelijk af. Een tweede veelgemaakte fout is om bij een eerste date te veel ‘uit te pakken’, bijvoorbeeld met een ­compleet diner of een lange wan­deling. Een kop koffie in een café, dat is eigenlijk de beste start. Dan krijg je al snel door wat voor vlees je in de kuip hebt. De derde fout is dat je te kritisch bent. Als je bij de eerste date twijfelt, geef die persoon dan gerust een tweede kans. Door zenuwen kan een persoon de eerste keer anders overkomen dan de tweede keer.”

***
Is online daten wel veilig?
“De meeste mensen op datingsites zijn gelukkig aardig en betrouwbaar. Toch kunnen er ook rotte appels in de mand zitten. Wees op je hoede als een match te mooi is om waar te zijn, bijvoorbeeld een fotomodelachtig uiterlijk en twintig jaar leeftijds­verschil, of als iemand te opdringerig is. Maak verder nooit geld over, al lijkt je date écht in geldnood te zitten. Geef je persoonlijke gegevens, zoals telefoonnummer, adres en mailadres, niet snel prijs. Maak voor het daten bijvoorbeeld een apart ­e-mailadres aan. Spreek de eerste keer af in een openbare gelegenheid en het liefst overdag. Blokkeer gerust de berichten van een vervelend persoon en meld het aan de datingsite als ­iemand zich misdraagt.”

Lees hier het hele interview.

Zoek je naar een geschikte datingsite? Neem eens kijkje op een van onze gratis datingsites Relatieklik of Knuz of kijk hier om meerdere datingsites met elkaar te vergelijken.

eKudos Nu Jij

De paradox van de leugen

Liegen is de nummer één levensstrategie die het leven van heel veel mensen oneindig compliceert. Deskundigen schatten dat zo’n 10 tot 30 procent van al onze communicatie bewust misleidend is. Zelfs tussen liefdespartners. De redenen liggen voor de hand: schaamte voorkomen, fouten maskeren, voordeeltjes halen of confrontaties vermijden om de harmonie te bewaren. De verleiding om te liegen ligt altijd op de loer.

Omdat we onszelf graag als ‘eerlijk en aardig’ zien, praten we onze oneerlijkheid meestal goed. ‘Ach, als de ander er niet achter komt, wie doen we er dan eigenlijk kwaad mee? De paradox is dat zelfs aartsleugenaars uitwisselingen van eerlijkheid meer waarderen dan communicatie waarin wordt gelogen. En dat is niet meer dan logisch. Een echte band bestaat bij de gratie van wederzijds vertrouwen en transparantie. Dat geeft een uitermate goed gevoel, meetbaar in de hersenen als het hormoon oxytocine. Er zijn weinig dingen die gelukkiger maken dan een connectie met een ander mens. Liegen saboteert dat gevoel. Als je je zoveel mogelijk aan de werkelijkheid houdt, hoef je niks te onthouden. Leugens daarentegen, hoe klein ze ook zijn, moet je keer op keer tegen ontmaskering beschermen. Daarom groeien ze en kunnen ze je leven ontsporen.

Hier lees je het uitgebreide artikel.

eKudos Nu Jij

Waarom is afwijzing zo pijnlijk?


Afwijzing is een groot ding voor de mens. In de hersenen activeert afwijzing dezelfde gebieden als wanneer je van je fiets valt. Het voelt (voor veel mensen) als fysieke pijn. Die pijn is een evolutionaire erfenis.

Hoewel ons leven drastisch veranderd is sinds onze voorouders millennialang als jager-verzamelaars in hertenvellen door de bossen zwierven, zijn onze lichamen en hersenen dat niet. Onze basisverlangens en angsten zijn hetzelfde. Vroeger betekende afwijzing en uitsluiting min of meer de doodstraf. Erbij horen was noodzaak, want in je eentje overleven was haast onmogelijk. Dat verklaart waarom veel mensen nu een bijna onevenredige sterke angst hebben voor afwijzing na een date, publieke blunders, openbare praatjes en waarom mensen stomme dingen doen als er genoeg sociale druk is.

Iemand afwijzen bijna net zo pijnlijk zijn als een afwijzing krijgen, vooral als je iemand aardig vindt. De verfijnde spiegelneuronen die de mens zo sociaal maken, geeft ze een goed inlevingsvermogen. En daarom kunnen mensen zich prima voorstellen hoe het voor hun tegenspeler voelt als ze die afwijzen. Ze voelen die afwijzing deels zelf.

Vooral in de liefde doet afwijzing pijn. Als een potentiële werknemer zijn stagiaire beter in het team vindt passen dan jij, dan kun je er vast wel mee leven. Maar als de persoon op wie je verliefd bent, jou meer als vriend(in) of gezellige kennis ziet, dan is dat een natuurramp.

Wat je tegen dat gevoel kunt doen? Helaas niet bijster veel, maar uit onderzoek (o.a. op onze datingsite Relatieklik) blijkt wel dat mensen eraan kunnen wennen. Niet voor niets wordt in sociale angst-cursussen en flirt-workshops de angst voor afwijzing aangepakt door die juist op te roepen. Na een paar afwijzingen op een belachelijk verzoek ‘Ik heb tickets voor een sm-beurs, ga je mee?’ dooft de angst wat uit. Juist een belachelijk verzoek waarbij een afwijzing te verwachten valt, maakt dat mensen het eerder durven vragen. Zo’n afwijzing voelt dan minder persoonlijk, vooral wanneer je merkt dat sommige tegenspelers toch leuk of grappig reageren en jij niet bent gestorven.

De grootse les? Afwijzing is behalve klote, ook een teken dat iets belangrijk voor jou is. Mensen die uit angst voor afwijzing zoveel mogelijk risico’s uit hun leven vermijden besparen zichzelf pijn op de korte termijn, maar reduceren daarmee hun leven tot wachtkamer. Terwijl ze fantaseren tot die bijzondere persoon op magische manier hun leven binnenwandelt… gebeurt er meestal niets interessants. Een leven zonder risico is doods.

eKudos Nu Jij

De liefdesparadox: waarom de liefde ons ontglipt

In onze hoofdstad is meer dan 40% van mensen tussen 25 en 40 vrijgezel. En dit betreft vaak lieve, leuke, aantrekkelijke, intelligente mensen die graag verkering zouden hebben en in een stad wonen met andere lieve, leuke, aantrekkelijke, intelligente mensen. Dat is de paradox

De moderne maatschappij biedt oneindige vrijheden en keuzemogelijkheden. En ons brein weet zich daar niet goed raad mee. Gek genoeg smoort precies die vrijheid liefde en levensgeluk in de kiem. Veel mensen blijven hangen in het datingproces zonder voor elkaar te kiezen.

Vroeger was de liefde een noodzakelijke en praktische aangelegenheid. Het huwelijk was de manier om seks te hebben. Seks gaf vaak kinderen. En kinderen gaven commitment. Scheiden was geen optie, tenzij je partner een gevaarlijke crimineel bleek.

Misschien was de traditionele parendans niet ideaal, maar mensen hadden niet de hele tijd het opgejaagde gevoel dat ze een betere partner of spannendere relatie moesten hebben. Het waren de beperkingen hielden die de liefde werkbaar maakten. Onze opa’s en oma’s waren bijna hun hele leven samen, nu scheidt de helft van alle stelletjes.

Anticonceptie, emancipatie en veranderde normen en waarden hebben de paringsdans onherkenbaar veranderd. Een relatie is geen noodzaak meer, het is slechts een instrument om je liefde te delen. Daarom hopen zoveel mogelijk behoeften te bevredigen met een en dezelfde partner. We fantaseren er op los, terwijl de werkelijkheid wat weerbarstiger is. Vaak tegen beter in hopen we op die ene partner die het allemaal (voldoende) heeft, en dat ook nog eens van jou vindt.

De grootste uitdaging is tegenwoordig om je niet gek te laten maken. En te waken voor perfectionisme en al te hoge eisen in de liefde. Het is broodnodig realistische verwachtingen te hebben. Wat dat betreft kunnen we leren van conservatieve culturen waar gearrangeerde huwelijken nog bon ton zijn. Ik zou nooit voor uithuwelijken willen pleiten, maar de cijfers zijn interessant. Het lijkt erop dat partners in gearrangeerde huwelijken gelukkiger met elkaar worden. Van een mager vijfje in het begin geven ze hun relatie in een later stadium een zeven. Bij ons is het andersom: we beginnen blij, gemiddeld met een zeventje, en eindigen met een vijf.

En toch, geef mij maar onze verworven vrijheden. We zullen alleen leren dealen met de schaduwkanten. Het is in ieder geval makkelijker dan ooit om met gelijkgestemde vrijgezellen in contact te komen. Zelfs als je met buikloop en een ontploft kapsel thuis ruftend op de bank zit kun je contact leggen via Facebook of een van de vele datingsites.

Online daten is geen tovermiddel, maar statistisch gezien vergroot je de kans aanzienlijk dat je iemand tegenkomt die bij je past. Als je wilt weten hoe je effectief kunt daten dan raad ik je dit artikel aan: do’s and dont’s van online daten volgens de wetenschap. En tot slot nog wat schaamteloze promotie voor als je daadwerkelijk het online dating-pad op gaat: neem bijvoorbeeld een kijkje op de gratis datingsite met relatietest die ik heb helpen opzetten.

eKudos Nu Jij

Ben je nog egoïstisch als je in de juiste relatie zit?


Woorden die beginnen met ‘ego’ worden meestal afgedaan als negatief. Ken jij iemand die graag ‘egoïst’, ‘egocentrisch’ of simpelweg ‘ego’ wordt genoemd? Behalve misschien een verdwaalde narcist? Op een oude enquete van onze datingsites Relatieklik en Knuz bleek dat mensen egoïsme de grootste afknapper in een partner vonden. Door die kwaaie bijklank zou je bijna vergeten dat egoïsme in een relatie niet alleen gewenst, maar zelfs broodnodig is.

Nergens wordt dat zo duidelijk als in bed. Zonder het vermogen je tijdelijk volledig op jezelf te concentreren en de ander te vergeten, is het lastig tot een orgasme te komen. Genieten is nu eenmaal vaak een egocentrische bezigheid. Zelfs als je het samen doet. De paradox van seks: door af en toe zonder schroom te nemen, wordt het een stuk makkelijker om daarna zonder voorbehoud te geven.

Wat in bed geldt, telt ook daarbuiten. Als één partner de ander alsmaar probeert te paaien of te sparen, wordt de relatie ofwel pijnlijk ongelijkwaardig ofwel dodelijk saai. In het eerste geval negeert iemand de eigen behoeften omwille van een partner die daar (misschien zonder het te weten) misbruik van maakt. In het tweede geval heb je twee mensen die zo weinig van elkaar eisen dat je je afvraagt of ze überhaupt nog iets wezenlijks met elkaar delen.

In duurzame relaties blijken partners behoorlijk egoïstisch te (kunnen en mogen) zijn. Relaties waarin geliefden hun eigen dingen blijven doen en daar de ruimte voor krijgen, houden langer stand dan relaties waarbij mensen elkaar beperken. Zolang beide partners maar het gevoel hebben dat het grote plaatje van hun relatie in balans is. Dit evenwicht hoeft niet half-half te zijn. Sommige mensen vinden géven nou eenmaal leuker dan némen.

Een goede dosis egoïsme maakt ook dat je eerder in een voor jou gezonde relatie belandt. Als iemand die conflictvermijdend is en tegelijkertijd veel ruimte en onafhankelijkheid nodig heeft, heb ik regelmatig klem gezeten in relaties waarin ik mij een totale egoïst voelde. Dat is mij ook vaak verweten. In sommige relaties lukte het me gewoon niet leuk mee te doen, hoeveel ik ook van haar hield. Shoppen, weekendjes welness, samen op de bank – omdat het niet van harte ging, hield ik daar op een gegeven gewoon mee op. Deze relaties eindigden soms in een spervuur van verwijten totdat een van ons de stekker eruit trok. Pas toen ik mijn behoeften niet meer verstopte om de vrouw in kwestie voor me te winnen – iets wat ik gek genoeg voorheen te egoïstisch zou vinden – werd veel sneller duidelijk met wie ik wel en niet in een duurzame relatie zou kunnen zitten. In de praktijk is dat een vrouw die voldoende op mij lijkt en mijn ‘egoïstische’ drang om regelmatig op mezelf te zijn gewoon begrijpt.

Als partners zich continu inhouden om elkaar niet te kwetsen, zit er iets niet goed. Voor buitenstaanders is het meestal makkelijker te bepalen wat er niet klopt dan voor de geliefden zelf. Deze mensen zijn vaak te emotioneel om te zien dat ze gewoon niet zo veel met elkaar gemeen hebben. Want voldoende op elkaar lijken – zo laat al het onderzoek zien – is wat relaties langdurig bevredigend maakt. Je begrijpt elkaar beter, communiceert makkelijker en je hebt meer voor elkaar over. Je-egoïstische-zelf kunnen zijn, is vaak de beste graadmeter om te bepalen of je in de juiste relatie zit. En wanneer dat zo is voelen de meeste egoïstische trekken niet als egoïsme, maar als gelijkwaardigheid. Met de juiste partner word je misschien nog een gever.

Deze column verscheen eerst in het gezondheidsmagazine GezondNu

eKudos Nu Jij