Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

Zelfs in de beste relaties gebeuren dingen waarbij twee mensen elkaar, bedoeld of onbedoeld, pijn doen. Vaak betreft dat een uitgekomen slippertje, leugen, affaire of een uit de hand gelopen ruzie. Een klein moment van onoplettendheid, impulsiviteit of heftige emotie kan voor meer schade zorgen dan partners beseffen. Een stiekeme affaire of harde leugen nog meer. Als partners na de eerste schok besluiten op oude voet verder te willen, dan blijkt dat soms toch niet zo makkelijk te gaan. De pijn, wrok of wantrouwen gaat – met de beste wil van de wereld – niet zomaar weg en kan de relatie blijven saboteren. Is daar iets aan te doen?

Vreemdgaan en liegen
Sommige ervaringen kunnen echt psychische schade geven. Bij bepaalde gebeurtenissen vinden we dat logisch, zoals bij seksueel misbruik of geweld, maar ook de leugens van een partner kunnen als een schok komen. Je dacht dat je je partner, met wie je lief en leed deelt, goed genoeg kende, en ineens blijkt dat dat helemaal niet zo is. Het kan voelen alsof je wereld uit elkaar valt. Vooral als je het echt niet zag aankomen en je per toeval achter de waarheid komt. Dat vanzelfsprekende vertrouwen word niet zomaar hersteld, hoezeer de partner ook berouw toont. Het kan een tijd duren voordat de schade hersteld is. Sommige partners blijven de pijnlijke momenten herbeleven en koesteren langdurig wrok- en wraakgevoelens jegens de partner. Hoewel dat een natuurlijke reactie is, werkt dit remmend op de relatie en de rest van hun leven. Je komt niet verder als je blijft hangen in het verleden. De ‘foute’ partner kan nog zo zijn best doen, ook de lijdende partij moet op een gegeven de beslissing maken om het verleden voor zover mogelijk uit de relatie houden en actief voor een nieuwe toekomst te kiezen. Het kan dan nuttig zijn om het oude zeer alsnog op een actieve manier grondig te verwerken en de energie te richten op een frisse toekomst.

Voordat ik een handige verwerkingsoefening aanreik, eerst een kleine introductie:

Uitdoving van psychologische pijn
Misschien heb je wel eens gehoord van de psychologische term ‘uitdoving’. In de praktijk, zowel in de therapiekamer als daarbuiten, worden psychologische pijn en angst minder als je (op een veilige manier) aan de prikkels wordt blootgesteld die jouw pijn of angst triggeren. Zo is het mogelijk dat mensen die aan een jarenlange spinnenfobie lijden in een paar sessies (waar ze bv spinnen in een boek kijken, echte spinnen in een potje vasthouden om uiteindelijk de spin over hun hand te laten lopen) van hun angst genezen. Deze heilzame (graduele) blootstelling wordt ook gebruikt bij het verwerken van heftige emoties die ooit door een schokkende ervaring zijn opgeroepen. Schrijven blijkt hierbij een heel effectief hulpmiddel zijn, zo blijkt uit talloze wetenschappelijke onderzoeken. Al schrijvende doelbewust ‘de zere plek’ opzoeken helpt uiteindelijk het oude zeer een plek te geven. Dat is verre van leuk, maar zoals zachte heelmeesters stinkende wonden maken, is hetzelfde principe werkzaam op het gebied van de psyche. Jodium op een open wond doet pijn, maar het is beste manier om de wond te ontsmetten en toekomstige ontstekingen te voorkomen.

Heb jij last van onverwerkt liefdesleed? Onderstaande oefening kan helpen.

Schrijf het van je af met een aan aantal nepbrieven

De opdracht vraagt erom dat jij aanvankelijk ongecensureerd en eerlijk een brief richt aan je (ex)partner. Het is daarbij – voorlopig – niet de bedoeling dat je de brief aan hem/haar laar lezen. Je schrijft aanvankelijk puur voor jezelf, om in het reine te komen met jouw gevoel. Je zoekt daarom bij het schrijven heel bewust het meest pijnlijke moment op. Als het je niet raakt, dan heeft de oefening weinig effect. In een later stadium kun je een gecondenseerde, constructieve versie van de brief sturen om jouw proces met je (ex)partner te delen. Dat wordt een brief die niet aanvallend of vernederend is en recht doet aan jezelf en de situatie. Op die manier kun je het leed die de acties van je (ex)partner hebben veroorzaakt op een manier delen die jullie samenbrengt (ipv uit elkaar drijft).

Er zijn een paar belangrijke regels:

Vaste tijd en plek
Kies een vast tijdstip en een vaste plek waarop je weet dat je 20-45 minuten niet gestoord wordt om te kunnen schrijven. En dat doe je 5 -10 keer (in een periode van 3-6 weken) voor een bepaalde van te voren afgesproken tijd. Belangrijk: stop ook echt als de tijd om is. Als je het heel intensief vindt kun je vragen of een vriend of vriendin je even waarschuwt of belt als de tijd om is.
 Plan het niet te laat en zorg dat je een ontspannende activiteit voor daarna hebt. Zorg dat je niet net voor het slapen gaat schrijven want de kans is groot dat je dan blijft doormalen en niet goed slaapt. Liever wat eerder en plan iets leuks voor jezelf. Een drankje met een vriend(in), je favoriete tv-programma, een uurtje sporten, zoiets.

Het schrijven zelf
Het is de bedoeling dat je in de Ik-vorm in de tegenwoordige tijd naar je partner schrijft, zonder hem of haar de brief daadwerkelijk op te sturen. De verwerking is echt voor jezelf. Het is nu vooral belangrijk om JOUW GEVOELENS hierbij te beschrijven.

Wat voelde je bij al die gebeurtenissen?
 Bijvoorbeeld: ‘Ik vind het vreselijk dat je me uitlacht waar al deze mensen bij zijn. Blijkbaar heb je niet door dat ik me nu heel erg vernederd voel… ‘ enzovoort.

De fases
Het schrijven zelf gebeurt in een aantal fases die afhankelijk van je persoonlijke verwerking op verschillende momenten kunnen plaatsvinden. Het hele schrijfproces kan tussen twee weken tot een paar maanden duren.

De rotte vis-fase:
In deze fase schrijf je ongecensureerd – niemand die het leest – aan je ex-partner in de tegenwoordige tijd wat zijn gedrag voor jou betekend heeft. Zeg alles wat je dwars heeft gezeten. Taalfouten, scheldwoorden, CAPITALS, allemaal prima. Gooi de remmen los, maar zorg dat je je aan bovenstaande voorwaarden houdt: vaste tijd en plaats, iets ontspannends erna.

Beschaafde fase:
Als je na een aantal schrijfsessies voelt dat je behoefte om gal te spuwen minder wordt, kun je langzaamaan beginnen om je partner een ‘waardige’ brief te schrijven, waarin je hem op niet-aanvallende manier schrijft wat ‘die periode’ met jou gedaan heeft en dat het nu tijd is om er meer afstand van te nemen en door te gaan.

Afsluitende fase:
In deze fase ga je vooral schrijven over hoe je verder wilt. Hoe ziet je leven eruit zonder pijn en wrok en wat zou je graag nog willen doen en leren bijvoorbeeld. En wat doe je als je weer boos of verdrietig krijgt? Misschien kun je wat bemoedigende woorden naar jezelf schrijven over wat je dan kunt doen.

Brief versturen:
Als laatste kun je besluiten om je ex-partner een goede waardige brief te sturen als symbolische afsluiting. Het is goed om deze brief aan een bekende (met gevoel voor taal) op te sturen om te kijken hoe de brief overkomt. Belangrijk is dat het geen verwijtende aanvallende brief wordt, maar één waarin je zegt wat ‘jullie situatie’ met jou persoonlijk heeft gedaan, wat je gevoel hebt en dat je nu ‘verder’ gaat. Het is mooi om de brief te overhandigen op een van tevoren afgesproken moment, tijdens een etentje bijvoorbeeld. Maak er een klein ritueel van dat jullie het gevoel geeft dat er echt een streep komt onder het verleden en jullie een symbolisch nieuw begin inluiden.

Waarschuwing: het is natuurlijk nooit prettig om doelbewust de pijn op te zoeken. Het voelt misschien zelfs onzinnig, maar toch is dit sms het beste en meest bevrijdende wat je kunt doen. De emoties die het schrijven oproept kunnen je relatie tijdelijk zelfs nog meer onder druk zetten. Misschien krijg je drang om je partner uit te foeteren, uit te horen enzovoorts. Heel belangrijk: doe dat niet. Spaar het op voor de laatste brief, laat de emoties eerst uitrazen. Het is handig als je je partner van tevoren laat weten dat je hiermee bezig bent en dat hij/zij niet moet schrikken als je soms even uit evenwicht lijkt.

‘Als u mij deze baan niet gaat geven, wat zou daarvan dan de reden zijn?’

Timing is essentieel. Stel hem pas verderop in een goed gesprek. Stel hem krachtig, met oprechte interesse in het antwoord. De vraag geeft twee opties volgens Forbes: ofwel je toekomstige baas kan geen reden verzinnen en voelt zich min of meer verplicht je aan te nemen, ofwel hij noemt een paar redenen die je direct kunt bespreken en weerleggen.

Bron: WI

‘I actually knew that I wasn’t goin to make it… but I was like, whatever, I don’t care.’

Big wave surfers staan niet bepaald bekend om hun abstract denkvermogen of verbale kwaliteiten. Hoeft ook niet. Hoe minder je gehinderd wordt door onnodige gedachten, hoe groter je ballen groeien. En die heb je hard nodig als je echt grote golven surft. Elk spoortje twijfel maakt een val in het diepe waarschijnlijker en pijnlijker. Mensen die veel denken en analyseren, zijn vaak banger aangelegd.

Ik kijk graag de wipe-out-sectie op Surfline.com, een beetje onschuldig leedvermaak. Vaak als tegengif van een suffe dag werken achter de computer. Ik zag daar onlangs een filmpje van Hawaiiaans surfer Kalani Chapman die een ‘inschattingsfoutje’ maakt tijdens een monsterlijke golf op het Tahitiaanse Teahupoo. Je ziet hoe dit potige kleerkastje totaal hulpeloos probeert te ontsnappen aan een levende nachtmerrie van veel teveel bewegend water. De belachelijke golf explodeert uiteindelijk bovenop de arme Chappie. De beelden zien er – zoals altijd in deze serie – heel ongelukkig uit, maar Chappie komt gelukkig weer levend boven drijven.

Als psycholoog vind ik het fascinerend dat sommige mensen zichzelf geheel vrijwillig en onnodig in dit soort levensgevaarlijke situaties brengen. Ik snap het gewoon niet. Het leuke van de Surfline wipe-out-serie is dat een redacteur samen met de surfer terugkijkt op zijn nachtmerrie en deze vraagt in te zoomen op het meest angstige, kwetsbare moment. Ik hoop op deze manier een kijkje te krijgen in de bovenkamer van de meest onbevreesde mensen op aarde. Mensen zoals Kalani zijn niet voor een gat te vangen:

‘I came up bleeding everywhere, but i knew it was nothing to worry about…’

Tja, deze mensen functioneren volgens mij echt iets anders dan jij of ik. Dat suggereert ook psychologisch onderzoek naar deze ‘sensatiezoekers’. Volgens psycholoog Marvin Zuckerman lijkt de hersenstructuur van extreme sporters enigszins op die van de mensen die verslaafd raken aan bijvoorbeeld gokken, drugs en onbeschermde seks. Het zijn mensen die gevoelig zijn voor de hersenstof dopamine. Vooral nieuwe, unieke ervaringen geeft ze een verslavende dopamine-roes. Het verschil met de doorgewinterde casinobezoeker is dat surfers de risico’s moeten minimaliseren om volgende keer weer een keer ritje te mogen maken. Lastig te doen wanneer je dood bent. Deze jongens en meiden zijn daarom zo getraind dat ze comfortabel worden in golven waar zelfs de gemiddelde profsurfer bruine vlekken van in zijn shorts krijgt.

Ik vind de neurologische verklaring waarom Kalani voor de lol dodelijke golven surft overigens niet zo interessant. Ik snap het namelijk nog steeds niet. Liever hoor ik van de man zelf wat hem bezielt.

‘You only have a split of a second to decide if you are gonna take that wave… but if you dont’t take it, you’ll never see that wave again.’

Ook met die persoonlijke uitleg kan ik maar weinig. Ik ben bang dat ik iemand als Kalani nooit zal begrijpen. Geeft niks, ik kijk daarom nu al uit naar zijn volgende wipe-out. Misschien dat ik hem dan iets beter snap?

Zie en hoor hier het hele verhaal.

Bovenstaande column is geschreven voor het Nederlandse surfmagazine 6.

Bestaat er onderscheid tussen tussen valse en gezonde trots? Volgens psychologen wel. Valse trots staat voor iets als ‘ik heb het goed gedaan, want ik ben nu eenmaal goed’ en gezonde trots voor ‘ik heb het goed gedaan, want ik heb mijn best gedaan’. De tweede vorm van trots is niet alleen een stuk bescheidener, het is ook realistisch.

We mogen er best trots op zijn dat we ons best doen en aardig zijn, maar als je trots bent op uiterlijk, status, talent of salaris dan zie je iets over het hoofd: namelijk dat jouw verdienste daarin heel beperkt is. Je uiterlijk, gezondheid, talent, opvoeding, netwerk zijn je min of meer gegeven en de dingen die je in dit leven bereikt hebben daar veel meer mee te maken dan jij als persoon. Dit feit onder ogen zien zorgt ervoor dat je meer begrip hebt voor de mensen die niet zo succesvol zijn, of anders dan jij. Zij hebben in die zin gewoon minder geluk gehad. Nieuw onderzoek, hier samengevat op nu.nl, laat twee interessante feiten zien:

1. Je kunt enige mate van valse en gezonde trots in mensen opwekken.

2. Mensen met valse trots blijken daardoor meer te discrimineren tegen minderheden dan mensen met gezonde trots.

Gezonde trots leidt tot meer compassie en begrip.

Als het gaat om een leuke emotionele gebeurtenis, probeer het niet te analyseren. Als het gaat om nare ervaringen, doe dit juist wel. Nieuw onderzoek laat zien dat het analyseren van gevoelens maakt dat ze minder sterk worden. Dit is logisch, want om iets te analyseren moet je er gevoelsmatig afstand van doen. Deze bevindingen kloppen met dit bericht van een uur geleden.

P.s. Als het gaat om het kopen van DVD-recorder of fiets dan helpt het analyseren wel om meer gevoel voor een product te krijgen. Dan gaat het over iets waar je daarvoor nog geen enkel gevoel voor had.

Van mijn collega-blogger Mirjam:

David Servan-Schreiber, professor in de klinische psychiatrie in Pittsburgh deed een onderzoek waaruit blijkt dat schrijven een indrukwekkende impact op fysieke symptomen kan hebben. Patiënten die aan gewrichtsreuma of astma leden, werd gevraagd het moeilijkste moment van hun leven te beschrijven of gewoon hun plannen voor die dag op papier te zetten. Vier maanden later voelden patiënten die drie dagen achter elkaar slechts twintig minuten per dag over hun problemen hadden geschreven zich beter, gebruikten ze minder medicijnen om hun symptomen te verlichten en gingen minder vaak naar de dokter.

Gebeurtenissen op papier zetten is een beproefde methode voor de behandeling van posttraumatisch stressstoornis, burn-out en depressieve klachten. Doorslaan in emoties, paniekstoornissen en opgejaagde gedachten nemen af wanneer je het van je afschrijft, zo blijkt. Het omzetten van de beelden in woorden kan namelijk de manier waarop de ervaring in de hersenen is vastgelegd veranderen.

Natuurlijk hoef je geen literaire hoogstandjes ten papiere te brengen om resultaat te boeken. Sterker nog, niemand anders dan jij hoeft het te lezen. Het enige dat echt belangrijk is: het moet persoonlijk blijven en eerlijk zijn. Liegen tegen jezelf heeft weinig zin, en helpt je geen steek verder. Een vaste dag of moment is wel aan te raden, gestructureerd werkt het schrijven namenlijk nog beter. Geef maar eens woorden aan je belabberde relatie, je faalangst, of je eindeloze arbeidsconflict. Je zult zien dat het op den duur bevrijdend werkt en inzicht geeft. Prettige bijkomstigheid is dat je heerlijk in je morsige pyjama en je ongewassen haar voor God en vaderland kan gaan zitten pennen, en dozen Kleenex kunt volsnotteren, geen hond die je ziet!

Bij liefdesverdriet werkt schrijven uitstekend.

We hebben allemaal weerstand tegen gênante momenten en vinden het vreselijk om afgewezen te worden. Afwijzing geeft ons zelfvertrouwen een knauw. Herken je het? Het laat zien dat je een sociaal mens bent en dat het je iets kan schelen wat anderen van je denken. Dat is goed. De andere kant moet je ook horen. Als je je chronisch probeert ongemakkelijke momenten te vermijden dan is dat een goed recept voor spijt. Het schijnt dat 1 op de vijf mensen vooral spijt heeft van gemiste kansen op romantisch vlak. Dat is best flink. Het kan nuttig zijn jezelf te bevrijden van de sociale handrem.

Hieronder zes open deuren die je helpen uit je comfortzone te breken:

Neem je verlegenheid en angst niet zo serieus
Dus, je bent verlegen, krijgt snel blozende wangen en bent bang dat je gaat stamelen? De enige die het erg vindt, ben jijzelf. De meeste anderen vinden het sympathiek en begrijpen het best. Tenzij ze een eikel (m/v) zijn. Het is goed om je minder te laten leiden door ongemak en verlegenheid. Door het wat vaker te negeren en toch te doen wat je niet goed durft, ontdek je dat je niet door de grond zakt als iemand niet zo leuk meedoet of jou interesse niet beantwoordt. Accepteer dat verlegenheid en sociale ongemakkelijkheid een volkomen natuurlijk reactie zijn die bijna iedereen op aarde kent, en begrijpt.

Neem je ego niet zo serieus
Een beetje zelfwaarde is belangrijk. Hoe je jezelf ziet is bepalend voor de mate van geluk en succes die je in je leven ervaart. Het is echter belangrijk je zelfbeeld op het juiste fundament bouwt. Als ‘geen slecht figuur slaan’ het belangrijkste element is waar jij je zelfvertrouwen aan ontleent dan doe je het verkeerd. Je kunt jezelf beter een mentaal schouderklopje geven voor het durven maken van fouten, het naleven van je nieuwsgierigheid en confronteren van je spoken. Doe daarom dingen waar je (later) trots op kunt zijn.

Neem je weerstand niet zo serieus
Het is geen mooie eigenschap van de menselijke soort, maar het is goed toe te geven: we zijn over het algemeen nogal lui en hebben weerstand tegen verandering. Verandering vraagt om het tijdelijk toelaten van ongemak en verwarring. Zelfs als we weten dat we in de toekomst veel gelukkiger worden door iets wel of niet te doen (stoppen met roken, afstuderen, voor je rechten opkomen) laten we graag dingen bij het oude. Puur uit luiheid. Het kost tijd en moeite voordat nieuw gedrag (sporten, koken, vroeg opstaan, mensen aanspreken) een gewoonte wordt. Tussendoor zijn er genoeg momenten om terug te vallen op datgene wat je altijd al deed. Je hebt echt overtuiging en wilskracht nodig om de eerste ongemakkelijke periode door te komen. Meestal veranderen mensen pas als ze genoeg lijden of gefrustreerd zijn. Totdat die tijd verzinnen we allerlei excuses om niet te veranderen

Neem je eigen onhandigheid niet zo serieus
Sociale onhandigheid is vaak het gevolg van een gebrek aan nieuwsgierigheid gecombineerd met angst voor afwijzing. Als je ongemakkelijke situaties vermijdt leer je namelijk minder en zul je sowieso niet snel handig worden. Er zijn meerdere manier om handiger te worden een goede manier is om stapje voor stapje te doen. Oefen met mensen waar je verder niets van hoeft. De groenteboer bijvoorbeeld, of je zus. Gebruik het in ieder geval niet als excuus.

En als je gewoon niet zo’n vlotte babbelaar bent. Join the club. Je bent niet alleen. Leer goede vragen stellen. De meesten mensen zijn ijdel en praten graag over zichzelf als je ze maar de juiste vragen stelt en goed leert luisteren. Een beetje nieuwsgierigheid is dan wel gewenst. Stel vragen aan mensen die handig zijn, stel vragen aan mensen die je interessant zodat je erachter komt wat hen doet tikken. Vragen stellen is een kunst die veel mensen ontberen. Het is belangrijk omdat je daardoor een betere band krijgt met de wereld, en met anderen.

(Bij sommige mensen zit de onhandigheid dieper. Ze voelen sociale situaties en mensen gewoon niet goed aan. We zijn daarin niet gelijk en vaak is de oorzaak genetisch. Vooral mannen kunnen onhandig zijn. Ook mensen met een bepaalde vorm van autisme (0,5 % van de bevolking) zijn sociaal van nature beperkt. Ook dit gebrek kun je enigszins compenseren door nieuwsgierig te worden en veel feedback te vragen aan anderen.)

Neem je eigen excuses niet zo serieus
Het is vaak grappig te horen waarom mensen niet doen wat ze eigenlijk wel willen of zouden moeten doen. In plaats van dat ze zeggen ‘Ik ben lui, bang of gewoon niet geïnteresseerd’ gebruiken ze een eufemisme als:

- Als ik iemand moet tegenkomen dan komt wel vanzelf, dat kun je niet forceren, ik geloof in het lot
- Ik ben gelukkig in mijn eentje, waarom zou ik moeite doen om iemand te vinden
- Eerst wil ik afvallen ( of afstuderen, een nieuw huis enzovoorts) daarna word ik actiever op liefdesgebied
- Ik ben gewoon niet zo vlot en charmant, ik wacht wel totdat iemand mij aanspreekt
- Sommige mensen doen dat gewoon, zo ben ik niet

We doen allemaal moeite om gevoel van welzijn en ons zelfbeeld te beschermen. We praten de ongewenste gewoonten die we er op na houden meestal goed. ‘ja, ik rook, maar na mijn examen stop ik.’ ‘ik wil echt graag sporten, maar ik heb even geen geld om de sportschool te betalen.’ Als je je onhebbelijkheden altijd maar goedpraat, ondermijn je ook je zelfvertrouwen als het betekent dat je daardoor geen actie onderneemt. Mensen die constant uitstellen en op ‘veilig spelen‘ ontwikkelen zichzelf minder. Door fouten te durven maken leer je en zet je (noodzakelijke) stappen en verder te komen. En daar krijg je echt zelfvertrouwen van.

Verwacht niet van de toekomst wat je nu kunt doen
Misschien ben je jong, en heb je nog een heel leven voor je. Toch is het goed je nu al te beseffen wat het risico van vermijding is. De toekomst wordt namelijk bepaald door wat je nu doet. Als je je nu kansen en mogelijkheden vermijdt uit angst voor mislukking, dan zul je dat waarschijnlijk in de toekomst ook doen. De toekomst is een goed excuus om nu niks te doen. Denken dat het in de toekomst vanzelf allemaal wel goed komt, is het nummer één smoesje dat mensen gebruiken om niet te hoeven veranderen.

In de therapiewereld wordt veel gediscussieerd over het nut van psychofarmaca. Als het zonder pillen kan, dan verdient dat de voorkeur. Daar zijn alle therapeuten het over eens. Ook is er consensus dat sommige mensen een beetje chemische hulp echt heel goed kunnen gebruiken. Zij lijden onnodig wanneer ze dat niet doen. En dat kan zelfs gevaarlijk zijn, zoals in het geval van schizofrenie (gecombineerd met suïcidaliteit) bijvoorbeeld. Anti-depressiva echter worden over het algemeen vrij gemakkelijk uitgeschreven. Ook door huisartsen (die verder niet gespecialiseerd zijn in psychische klachten). De kans is heel groot dat dat onnodig is, claimt Harvard-professor Irving Kirsch. Hij kwam onlangs met onthullend nieuws: nadat hij de belangrijkste onderzoeken naar anti-depressiva bestudeerde kwam hij tot de schokkende conclusie dat de meeste mensen net zo goed een suikerpil kunnen nemen. ‘Het is vooral het placebo-effect dat werkzaam is, niet de chemische stoffen in de pillen.’

Kirsch’ uitlatingen kunnen een bom zijn voor deze miljardenindustrie. Er zijn een aantal serieuze onderzoekers die het niet eens zijn met de boude beweringen van Kirsch, maar de positieve effecten die zij hebben berekend zijn ook maar matig. Hoe kan het dat het matige effect van anti-depressiva zo onder de radar is gebleven? Het is een bekend gegeven uit de wetenschap dat veel onderzoeken die geen resultaten opleveren, ook niet worden gepubliceerd. Dit staat bekend als het filedrawer-effect. De gegevens van onderzoeken die niet interessant zijn blijven sneller anoniem onderaan de lade liggen. Hier krijg je een soort bias in het voordeel van de onderzoeken die wel resultaat opleveren. Kirsch beweert dat dit ook het geval is bij onderzoek naar depressiepillen en dat vooral de onderzoeken die gesponsord zijn door de farmaceutische industrie serieus zijn genomen.

Ben je de laatste tijd erg down, heb je nergens zin in en hoop je dat ene pil het oplost? Probeer het eerst maar op een natuurlijke manier. Hardlopen werkt ook.

Gelukkige mensen leven over het algemeen langer. Dat is meer dan een vermoeden. Ik vermoed dat mensen die veel dansen ook langer leven:

Een Amerikaans onderzoek laat zien dat mensen uit hogere klassen eerder liegen en bedriegen uit eigenbelang. In het onderzoek werd aan proefpersonen met verschillende inkomens gevraagd in hoeverre zij zich zouden verlaten op leugentjes en vals zouden spelen om er zelf beter uit te komen. Hoe rijker, hoe asocialer zo bleek. Tijdens veldonderzoek bleek ook dat mensen uit hogere klassen vaker andere automobilisten afsnijden en voetgangers bij een zebra geen voorrang verlenen.

De onderzoekers verklaren de resultaten tweeledig. Rijkere mensen zijn over het algemeen mogelijk wat hebzuchtiger en ze hebben daar ook een positiever beeld over. Ze zijn minder geremd om voor hun eigenbelang op te komen en anderen daarmee te benadelen. Uit het onderzoek blijkt verder niet of deze mensen rijker zijn dan anderen omdat ze in de eerste plaats hebzuchtiger en asocialer zijn of dat ze asocialer zijn geworden, omdat ze economisch onafhankelijker zijn en zich daarom minder druk maken over wat anderen van hen vinden. Waarschijnlijk is er een wisselwerking.

Bron: The Telegraph.