Category: Dating

Het allerbelangrijkste advies voor meer geluk in de liefde?

Psycholoog en onderzoeker James Laird vroeg proefpersonen mee te doen aan een studie naar telepathie. Telkens moesten een man en een vrouw elkaar diep en lang in de ogen kijken, om te raden wat de ander dacht. Er was helaas geen enkel bewijs voor bovennatuurlijke krachten. Toch was het experiment meer dan geslaagd.

Laird probeerde namelijk iets anders te testen. Hij wilde weten of mensen, wanneer ze elkaar lang in de ogen kijken zoals verliefden dat doen, ook iets van de bijbehorende gevoelens van aantrekking en verliefdheid meekrijgen. Zijn hypothese bleek nog waar ook. Bijna alle proefpersonen kregen speciale gevoelens voor hun telepathische partners. Dat varieerde van licht amoureuze gevoelens tot echte affectie. ‘Ik kijk jou diep in de ogen, ik zal wel verliefd zijn’, zoiets.

Waarom is het interessant? Dit onderzoek verraadt een heel belangrijk principe van de menselijke geest dat veel te weinig wordt gewaardeerd. De manier waarop je je gedraagt beïnvloedt je gevoel. We zijn gewend geraakt aan een bepaalde volgorde in de loop der dingen, en staren ons daar vaak blind op. Als we ons vrolijk voelen glimlachen we. Als we honger hebben maken we eten. Als we verliefd zijn sturen we liefdesmails. Door vast te houden aan die volgorde beperken we onszelf. Sterker nog: het zou wel eens de belangrijkste reden kunnen waarom sommige mensen ongelukkig zijn en liefde ontberen.

Veel mensen hebben geleerd in een bepaalde lijn te denken: ‘Pas als mijn partner aardig doet, doe ik misschien ook weer aardig’. Of: ‘Pas als ik een partner heb, kan ik weer genieten van het leven.’ Onderzoek laat zien dat deze mensen onnodig lijden. Het loont namelijk om andersom te redeneren. Door aardig te doen tegen je partner zonder dat deze het verdient kun je soms de relatie redden. De dansles missen of het etentje skippen omdat je je verdrietig en lusteloos voelt lijkt misschien logisch, maar vaak is dat nou precies wat je niet moet doen.

Anders doen leidt tot anders voelen en denken. Anders doen of een andere situatie opzoeken is de snelste route naar positieve verandering. In de nieuwe context vinden je hersenen al snel de gedachten en herinneringen die daarbij passen. Zelfs een potlood tussen je tanden houden maakt dat je gelukkiger wordt omdat het je lachspieren activeert en je daardoor gelukkige gedachten oproept. Er zijn tal van onderzoeken die dat bevestigen.

De hersenen maken daarbij een intuïtief optelsommetje van alle prikkels die ze krijgen. Stelletjes die samen iets spannends beleefden, zoals een survivaltocht of een danscompetitie, bleken meer verliefd dan de stelletjes die uit eten gingen. Samen uit de comfortzone gaan blijkt goed voor de relatie. De roes van het avontuur versmelt zich met de band die je voor elkaar voelt. Bovendien wordt die band intenser omdat je elkaar moet helpen en vertrouwen. Dat schept een mooie gelegenheid om elkaar opnieuw het hof te maken. Oude romantische rolpatronen worden zo opnieuw geactiveerd.

Als je je stemming en die van de mensen om je heen wilt beïnvloeden is er weinig beter dan eventuele weerstand overwinnen en te gaan sporten, lachen, dansen en lief te hebben. Wie doet alsof de wereld vol liefde is treft haar veel vaker.

eKudos Nu Jij

Zijn er ook voordelen aan ‘niet mooi’ zijn?

Ja, die zijn er heus. En sterker nog, die voordelen kunnen best groot zijn. Niet voldoen aan de (uiterlijke) norm kan allereerst bevrijdend zijn. Niet meteen of altijd, maar als je niet kunt steunen op een mooi uiterlijk, staat je een uitdaging te wachten: je persoonlijkheid en skills vragen meer zorg en aandacht. Bij wat je doet en hoe je met mensen omgaat kun je je, letterlijk, niet verschuilen achter een façade. Je komt minder snel weg met gebakken lucht. Over het algemeen dwingt dat je tot het ontwikkelen en fijn slijpen van andere talenten en strategieën (om bijvoorbeeld een partner te krijgen).

Het zal voor de ‘lelijkerd’ misschien een schrale troost zijn, maar als je het niet moet hebben van je buitenkant biedt dat bijvoorbeeld de mogelijkheid om een leuk en oprecht mens te worden en te zoeken naar universele waarden die minder tijdgebonden zijn. Het geeft veel vrijheid wanneer dat lukt. Ons leven wordt – veel meer dan we willen – gedomineerd door wat we denken dat anderen van ons verwachten. Als je leunt op de aandacht en beloningen die een mooi uiterlijk met zich meebrengt, maakt dat je tevens afhankelijk van de oordelen van anderen. Juist mooie mensen of mensen die van hun uiterlijk hun handelsmerk hebben gemaakt voelen zich verloren wanneer ze iets van hun schoonheid verliezen.

Dat verklaart ook de soms belachelijke bochten waarin deze mensen zich wringen om hun aantrekkelijkheid te behouden. Hallo Ken, hoi Barbie! De resultaten van deze overtrokken ijdelheid bieden op den duur zelden compensatie voor het accepteren van de vergankelijkheid van het leven. Ondanks een strakgetrokken gezicht zie je er toch vaak sporen van weerstand, verbittering en frustratie in terug. Een uitgeleefde obsessie met uiterlijk maakt mensen er over het algemeen niet fraaier en aantrekkelijker op. Daardoor ontberen ze persoonlijke warmte en wijsheid.

De weg naar geluk is accepteren dat alles in het leven tijdelijk is, en daar hoort een mooi uiterlijk ook bij. Het voordeel is dat ’bevrijde’ mensen juist weer erg aantrekkelijk kunnen zijn. Kijk naar de grootste verleiders (man/vrouw) uit de geschiedenis. Cleopatra, Don Juan, Jean-Paul Sartre, Edith Piaf hadden geen van allen een fraai uiterlijk, maar wel veel levenskracht en durf. Natuurlijk, ze waren ook beroemd, schatrijk of gezegend met talent, maar er zijn ook tal van onbekende verleiders die het in geen enkel opzicht moeten hebben van hun uiterlijk. Die zijn uniek in hun soort, gezegend met een natuurlijke charme en sociale intelligentie om op een dieper niveau contact te maken. Mensen die direct contact weten te maken met diepere verlangens en angsten van hun toehoorders kunnen nog zo lelijk zijn, ze maken meer indruk dan mensen die alleen voor een knap uitzicht zorgen. En de kans dat je van deze mensen gaat houden of zelfs verliefd op ze wordt is groot.

Een gelukkig getrouwde ‘lelijke’ vriendin die door haar werk veel mensen tegenkomt. Zowel mannen als vrouwen worden om de haverklap verliefd op haar. Waarom? Ze is bevrijd van het schoonheidsjuk en het is altijd een feest om bij haar in de buurt te zijn. Daar wordt iemand blijkbaar aantrekkelijk van. Onderzoek bevestigt dat. Mensen die lekker in hun vel lijken te zitten worden aantrekkelijker gevonden.

Aantrekkelijkheid is dus veel meer dan een toevallige optelsom van uiterlijke kenmerken. Van deze levenskunstenaars kun je veel leren, al is het maar dat een onaantrekkelijk uiterlijk gecompenseerd kan worden en dat je je helemaal niet hoeft te laten beperken door vooroordelen over je uiterlijk. Waar veel (vaak zelfs knappe) mensen denken dat ze ‘niet mooi en daarom niet aantrekkelijk’ zijn, is het in realiteit ‘het idee dat ze niet mooi zijn’ ze minder aantrekkelijk maakt.

Het moet gezegd: er zijn ook andere, oppervlakkiger manieren waarop je je aantrekkelijkheid kunt vergroten dan een sterke of charmante persoonlijkheid worden. Dat betekent niet dat je er minder hard voor hoeft te werken. Vooral (lelijke) mannen kunnen hun gebrek aan schoonheid compenseren met status en geld. Daarvoor moet vaak hard gewerkt worden. Ook dat harde werken kunnen veel vrouwen waarderen. Maar je kunt ook gewoon doen alsof. Druk doen, met geld wapperen, zelfvertrouwen uitstralen, veel vrienden hebben, contact maken met andere vrouwen, een mooi pak dragen, een dure auto leasen. Genoeg vrouwen die er ook in onze tijd gevoelig voor zijn, zelfs als ze hard roepen van niet. Het is vast een van de meest gehoorde disclaimers van vrouwen op het liefdespad: ‘Dat is natuurlijk helemaal niet mijn type, zo’n patser, maar hij is heel anders dan wat hij uitstraalt. Hij is eigenlijk best lief.’ Onderzoek laat zien dat deze vrouwen niet uniek zijn.

Voor geld kiezen gaat overigens niet ten koste van de lust, zoals soms wordt gedacht. De kracht van de creditcard vertaalt zich regelrecht in lichamelijke aantrekkingskracht. Onderzoek in tal van culturen laat zien dat vrouwen liever een rijke lelijke man hebben dan een arme mooie man. Hoe meer hun partner verdiende, hoe vaker zij tevreden waren over hun seksuele relatie. Vrouwen blijken ook vaker te gaan voor een onenightstand met mannen die in het openbaar met geld goochelen.

Het gaat natuurlijk niet per se om het geld. Geld is gewoon de meest direct meetbare eenheid om iemands status te bepalen. Er is een duidelijke correlatie tussen het hebben van geld en status en zelfvertrouwen. Hoe kom je anders aan dat geld? Als man kun je tegenwoordig prima je status op andere manieren verkrijgen. Vaak komt daar niet eens geld aan te pas. Als hij in haar ogen maar succesvol of talentvol is. Voor de een is het een zichzelf verwaarlozende, straatarme kunstenaar of muzikant die vooral voor zijn creaties schijnt te leven, voor de ander is dat een gepassioneerde sporter die alles opzijzet om daarin te excelleren.

Vrouwen die zich onaantrekkelijk voelen hoeven trouwens geen moeite te doen om een speciale sociale status te verkrijgen of rijk te worden: een loser of schooier die daar gevoelig voor is. Laat dat zwoegen en zweten maar achterwege, ook in de sportschool. Deze vrouwen moeten zich eerst maar eens afvragen of ze zichzelf wel juist beoordelen. Veel vrouwen zijn erin getraind om extreem kritisch naar hun eigen lichaam te kijken. Ze lezen meer bladen waarin schoonheid wordt gepropageerd, zien meer advertenties van perfecte, gefotoshopte vrouwen en beoordelen elkaar op hun uiterlijk. Ze zijn veel kritischer op zichzelf dan wat mannen van hen verwachten. Ze denken bijvoorbeeld dat ze heel afgetraind en dun moeten zijn om aantrekkelijk te zijn. En dat ze grotere borsten of kleinere borsten hadden moeten hebben. Mannen zijn een stuk minder kritisch, zo blijkt, en vaak zien zij vrouwen graag wat voller dan zijzelf zouden willen zijn.

Daar is overigens een goede evolutionaire verklaring voor: stevige vrouwen hebben meer reserves om een kind te baren en op te voeden, en gaan blijkbaar efficiënt om met voedsel. De levenservaring helpt om langer te overleven. Het schoonheidsideaal verandert ook naarmate het economisch klimaat verandert. Voor de oudere, corpulente vrouw breken misschien wel goede tijden aan. In onzekere tijden van oorlog of crisis verschuift namelijk het ideaalbeeld van vrouwen naar dikker, langer en ouder. Dat Rubens gek was op volslanke vrouwen is dus eigenlijk heel logisch.

Het economische klimaat laat zich lastig beïnvloeden. Daarom nog een handig weetje voor vrouwen die zich zorgen maken over hun rubensfiguur. Onderzoek laat zien dat mannen zwaardere vrouwen aantrekkelijker vinden naarmate ze meer honger hebben. Als je als vrouw zelf de hoofdmaaltijd wilt worden doe je er goed aan het eten over te slaan en gelijk aan de boemel te gaan.

Tot slot. Vrouwen kunnen van mannen leren om wat praktischer naar hun lichaam te kijken. Waar een vrouw meestal uitgaat van esthetische normen, kijken mannen naar hun lichaam in termen van ‘wat kan ik ermee?’ Als vrouwen zich bewuster worden van wat ze aan hun lichaam hebben, gaan ze het waarschijnlijk meer waarderen.

eKudos Nu Jij

Bestaat er een universeel schoonheidsideaal?

Wat wij aantrekkelijk in iemand vinden wordt over het algemeen bepaald door een vrij simpele, evolutionaire regel. Stel dat je alle mannen en vrouwen op de wereld in een blender zou stoppen om daar de perfecte gemiddelde man en vrouw van te maken: ziedaar homo estheticus perfectus. We houden van bijzonderheden, een uitstekende tand, een aparte neus of een licht omhooggetrokken mondhoek, maar dan het liefst bij mensen die verder vrij gemiddeld en symmetrisch zijn. Dat zijn over het algemeen ook gezonde mensen met een goed immuunsysteem. Een ‘gezond’ uiterlijk is een eerste garantie op gezonde kindjes.

Onze hersenen zijn geprogrammeerd om die ‘middelmatigheid’ snel op te merken. Hoe snel? Knipper met je ogen en je weet het, in dertien milliseconden. Dat blijkt uit onderzoek waarin proefpersonen naar foto’s van knappe en minder knappe mensen keken, zo kort dat ze de foto’s niet eens bewust konden zien. Toen hun daarna gevraagd werd hoe aantrekkelijk de mensen op de foto’s waren, hadden ze het idee maar wat te gokken. Wonderlijk genoeg waren hun antwoorden heel betrouwbaar. Een mooi uiterlijk is dus een goed gemiddelde. En gek genoeg is dat in werkelijkheid juist behoorlijk uniek. De modelmensen – die overigens niet zo lang en dun of hoekig en gespierd zijn als catwalkmodellen – vormen een kleine elite.

Hoewel je je leven op heel wat manieren kunt verpesten, hebben zij alvast een voorsprong in bijna alles wat ze doen. Vanaf de wieg worden mooie baby’s met meer zorg en aandacht behandeld. Zonder dat ze iets doen worden ze eerder opgemerkt, krijgen ze sneller het voordeel van de twijfel en worden ze positiever beoordeeld, ook als het weinig met hun uiterlijk te maken heeft. Ze worden intelligenter, betrouwbaarder, gezonder geacht. Ze krijgen lagere straffen als ze foute dingen doen, worden eerder vergeven, verkopen meer, hebben vaker seks en we zien ze eerder op prominente plekken. Uiterlijke symmetrie en middelmatigheid is het ook het eerste waar we op letten in onze zoektocht naar een partner.

Fysieke onvolkomenheden worden als de voornaamste reden gezien voor een ongelukkig liefdes- en seksleven. Na een reeks afwijzingen of voortijdig afgebroken affaires zoek je naar voor de hand liggende oorzaken. Uiteraard denk je al snel aan kenmerken die je van jezelf niet fraai vindt. ‘Mijn oren te groot? Ben ik te dik? Te klein? Te lang? Is het mijn handicap?’ Het uiterlijk kan op die manier voor (verder normale) mensen een ware obsessie worden. Het effect op de buitenwereld is nu eenmaal het meest zichtbaar en dus ook het meest controleerbaar. Voor vrouwen zijn de effecten groter. Naar blond haar en een gevulde bh kijken meer mannen dan naar donker haar en een plattere voorkant. Sommige vrouwen zijn briljant in het verfraaien van zichzelf omdat ze weten hoezeer kleine verschillen in voorkomen van invloed kunnen zijn op anderen. Dat kan verslavend zijn. Op een gegeven moment durf je niet meer zonder make-up of hakken de deur uit.

Tegenwoordig hoef je je niet eens meer door de grenzen van je eigen lichaam te laten tegenhouden. Daar hebben we de cosmetische chirurgie voor. Dat maakt een verslaving, mits die samengaat met voldoende geld, gevaarlijk. Hoi Ken & Barbie!) De publieke personen met geld die de strijd tegen het verval aangaan, door – bedoeld en onbedoeld – een uithangbord van cosmetische chirurgie te worden laten de huidige grenzen zien van uiterlijke manipulatie. Die grenzen worden soms heel naar in beeld gebracht door verschillende bladen en populaire websites als awfulplasticsurgery.com.

We vinden weinig leed meer verdiend dan dat van mensen die het slachtoffer zijn van hun eigen ijdelheid. We leven ook mee, want we weten stiekem best dat ook wij voor de bijl zouden kunnen gaan als we de mogelijkheden of het geld zouden hebben. Er zijn voor- en nadelen te bedenken aan deze nieuwe trend. Plastische chirurgie blijkt voor mensen een goed antwoord te zijn op een obsessie met een – in hun ogen – afwijkend lichaamsdeel. Ze voelen zich daarna bevrijd en gelukkiger dan ervoor. Dat werkt beter dan psychotherapie die bedoeld is om zichzelf te accepteren. Aan de andere kant is die obsessie vaak een gevolg van een cultuur waar de lat voor een mooi uiterlijk steeds hoger komt te liggen, juist vanwege de nieuwe mogelijkheden. Als jouw vrienden zich hebben laten strak trekken, dan word ook jij geconfronteerd met de vraag: waarom doe ik het niet?

Duidelijk is dat onze evolutionaire hang naar aantrekkelijk zijn diep gaat. De ijdelheid is aangeboren en als er mogelijkheden zijn om daar op een gemakkelijke manier gehoor aan te geven doen we dat. Een mooi uiterlijk als belangrijkste maatstaf voor geluk nemen is echter een goed recept voor ongeluk.

eKudos Nu Jij

Zijn langeafstandsrelaties beter, leuker, duurzamer, mooier?

Daar lijkt het op als je onderzoek ernaar mag geloven. In vergelijking met normale (lokale) relaties ervaren mensen met een verre partner meer connectie en stabiliteit in hun relaties. En de meeste langeafstandsrelaties duren gemiddeld ook langer dan normale relaties.*

Hoe kun je dat gegeven verklaren? Waarschijnlijk, zo denken de onderzoekers, maakt het geringe en onregelmatige contact tussen deze partners dat ze elkaar temeer (kunnen) idealiseren. Je kent elkaar minder goed, dat maakt fantaseren en gladstrijken van mindere kanten makkelijker. Cultuur- en taalverschillen versterken dat effect nog eens. Als Piet boertjes laat, ongezond eet en seksistisch praat is hij een eikel. Als Moki het doet kun je het op zijn cultuur schuiven.

Daarnaast worden langeafstandsrelaties gevoed door het verslavende diepe-dalen-hoge-pieken-effect. Je moet elkaar weken of maanden missen en na de misére van het wachten en het eenzame fantaseren over elkaar voelt samenzijn als één groot feest. Als je elkaar weer eens ziet, doe je bovendien extra je best. De dynamiek van de lange afstandsrelatie is er er één van vurig verlangen, romantische brieven en mails, intense skype-sessies, en korte climaxen van orgastisch samenklonteren. Na die climax heb je weer gevoel brandstof om de romantische fantasie in leven te houden. Tot de volgende ontmoeting.

Dit heeft alle ingrediënten van de gemiddelde boeketroman. En net als in zo’n opgeschreven natte droom is er bij langeafstandsrelaties ook vaak genoeg een illusie aan het werk. Onderzoek laat namelijk zien dat wanneer deze mensen daadwerkelijk besluiten geografisch bij elkaar te leven, zij sneller met elkaar breken dan ‘normale’ partners. En meer onvrede ervaren. De romantische fantasie klopt dan vaak niet meer met de (nieuwe) werkelijkheid.

Waarom dattuh? Dat heeft allereerst een lullige, praktische oorzaak. MIinstens een van beide partners moet huis en haard (plus werk en vrienden) opgeven omwille van de andere partner. Die heeft dan wel verkering, verder moet deze partner vaak helemaal vanaf nul beginnen. De thuisspelende partner voelt zich extra verantwoordelijk voor de geëmigreerde partner die nog niets in zijn nieuwe woonplaats heeft opgebouwd. Dat legt natuurlijk extra druk op beide partners. Het is eenvoudiger een partner te hebben die lekker zijn eigen gang gaat, een leuke baan en eigen vrienden heeft. De net-verhuisde partner moet dat bolwerk nog maar eens in elkaar zien te metselen. Vaak een stuk lastiger dan je je van tevoren in een positieve, verliefde bui kunt voorstellen. Dit alles is een heel zware test voor twee partners die elkaar vooral in een meer vakantie-achtige setting hebben leren kennen.

Hoe geef je een langeafstandsrelatie een goede kans? Deze partners doen er allereerst goed aan van tevoren bovengenoemde issues realistisch en eerlijk te bespreken en te proberen een geleidelijke overgang te maken (van ver naar lokaal partnershap). Eerst een proefperiode, vantevoren een baan of studie regelen, dat soort dingen. Het moet praktisch goed in elkaar zitten.

Aan die oorspronkelijke uitdagingen kleeft trouwens ook een potentieel voordeel. Samen een moeilijke periode overleven kan maken dat de band juist sterker wordt. Als je gevoelsmatig en daadwerkelijk veel hebt geïnvesteerd om de relatie te laten werken, dan zul je elkaar ook niet zomaar opgeven. Waarom heb je immers anders al die moeite gedaan?

Tot slot: om te weten of de liefde echt zal werken zullen deze mensen waarschijnlijk wel echt samen moeten leven zoals andere partners dat doen. Dat is de echte test, en je kunt nooit perfect vantevoren voorspellen of garanderen dat het een succes zal worden. Net als bij normale relaties geldt: geen liefde zonder risico’s.

* Het is me niet helemaal helder hoe de correlatie loopt: duren langeafstandsrelaties vooral langer omdat die mensen elkaar zo weinig zien en hardnekkig fantaseren of duren ze langer omdat mensen die überhaupt een langeafstandsrelatie aangaan eerder dromerigere en meer romantische types zijn? Praktische types die de liefde graag fysiek consumeren zullen waarschijnlijk minder snel een langeafstandsrelatie aangaan.

eKudos Nu Jij

Fatal attraction komt vaker voor dan je denkt

“Vroeger vond ik dat nonchalante juist zo aantrekkelijk aan hem, nu haat ik het.”
Het feit dat mensen vallen op hun tegengestelde (opposites attract) berust voor een groot gedeelte op een misverstand. Over het algemeen vallen de meesten pas op iemands verschillen als er genoeg overeenkomstige basis is. Gelukkig maar.
Toch zijn het bepaalde persoonlijkheidsverschillen die iemand soms extra mysterieus en begeerlijk maken. Iemand is vrijer in doen en laten jij, extraverter en grappiger, of juist stiller en diepzinniger.

Niet verwonderlijk, zijn het juist diezelfde verschillen die we eerst zo grappig en aantrekkelijk vonden waarop we later afknappen. Zelfde persoon, zelfde eigenschappen, watskeburt?

Psycholoog D. Felmlee bestudeerde het fenomeen fatale aantrekkingskracht al in 1998 en stuitte op drie veel voorkomende patronen:

Van lollig naar lullig. De meest voorkomende omkering is die waarbij partners aangaven hun partner eerder heel grappig en entertaining te vinden, om uiteindelijk te concluderen dat ze te maken hadden met een onvolwassen clown. Iemand die alsmaar grapjes maakt en alles als een lolletje ziet kan jou aanvankelijk makkelijk doen ontdooien en aantrekkelijk lijken, op de lange duur willen de meeste mensen toch iemand die – net als zijzelf – wat serieuzer van aard is. De meeste mensen willen vooral ook een partner die hen serieus neemt.

Van krachtig naar dominant. Mensen die krachtig zijn, zelfvertrouwen uitstralen en precies weten wat ze willen kunnen razend aantrekkelijk en charismatisch zijn. Een relatie met zo iemand is op de lange duur echter geen pretje. Een partner kan zich op een gegeven moment betutteld, ondergesneeuwd of geknecht voelen. Alsof je een relatie hebt met een autoritaire schoolleraar. Na een tevergeefse machtstrijd – ‘we zullen wel eens zien wie hier de sterkste is!’- wordt zo’n uitputtende relatie nogal eens verbroken.

Van spontaan naar onbetrouwbaar. Ook spontane, vrije vogels hebben hun charme… als je tenminste niet een jarenlange relatie met ze hebt. Die vrolijke vrijheid en dat impulsieve gedrag kunnen een doorn in het oog zijn als je als partner wilt weten waar je aan toe bent. Van een partner wil je op aankunnen. Jij wilt weten hoe laat jullie aan tafel gaan, of je ‘ja’ kunt zeggen tegen de kerstplannen van je ouders, en of de afwas gedaan wordt, zoals afgesproken. Bij de spontane, impulsieve partner weet je dat niet. Extra nadeel: iedereen vindt jouw partner grappig, leuk, en meegaand, alleen jijzelf niet meer. Je bent namelijk steeds de dupe van die spontaniteit. ‘Hoe bedoel je Jan kan niet aan de telefoon komen omdat hij op de bar staat te dansen? We hebben nu een afspraak bij de relatietherapeut!’

Bron: Felmlee, D. H. (1998). Fatal attraction. In B. H. Spitzberg & W. R. Cupach (Eds.), The Dark Side of Close Relationships (pp. 3-31). Mahwah, NJ: Erlbaum.

eKudos Nu Jij

Wie is romantischer: de man of de vrouw?

Een aantal ambitieuze onderzoekers heeft binnen heel Europa meer dan twee miljard telefoontjes en sms’jes bestudeerd. Niet om een clubje terroristen op het spoor te komen, maar om het romantische gedrag van mannen en vrouwen te analyseren. De conclusies: vrouwen bellen gemiddeld tussen hun twintigste en vijfendertigste het meest met hun partner. Sommige mannen zullen het misschien als terreur hebben ervaren, maar de bedoeling was toch echt om de romantiek erin te houden. Na hun vijfendertigste bellen en sms’en vrouwen vooral met hun dochters. Mannen bellen het vaakst met hun lief vanaf begin dertig, en dat doen ze zo’n zeven jaar, waarna ze weer vooral hun vrienden contacten.

Volgens hoofdonderzoeker Robin Dunbar laat zijn onderzoek zien dat paarvorming (een ander woord voor romantiek) belangrijker is voor vrouwen dan mannen. Dat is niet verbazingwekkend gezien de evolutietheorie, maar zoals Dunbar zegt: “Dit is het eerste sterke wetenschappelijke bewijs dat romantische relaties inderdaad worden gedreven door vrouwen.’ Verder meent hij “dat wij van een mannenheerschappij naar een vrouwenheerschappij gaan. Relaties van mannen zijn vaak erg willekeurig. Ze functioneren vaak op de hoogste politieke niveaus, maar aan het eind van de dag wordt de structuur van de maatschappij bepaald door vrouwen, precies zoals we bij andere primaten.”

Misschien zijn vrouwen de motor achter de romantiek, uit andere onderzoeken blijkt dat mannen eerder ‘ik hou van jou’ zeggen, hun eerste zoen beter herinneren en vaker een relatie eindigen omdat de ‘magie’ er niet was. De reden voor de verschillen kan verklaard worden doordat mannen iets vaker verliefd worden en vaker meegesleept worden door deze gevoelens. Vrouwen kunnen beter omgaan met complexe gevoelens en hebben een realistischer kijk op relaties, denken de deskundigen. Vrouwen zorgen ervoor dat de paarvorming in de praktijk werkt, mannen hebben er vooral romantische ideeën over.

eKudos Nu Jij

Voor het eerst single, na je vijftigste

Nederlands kent meer alleenstaanden dan ooit. 2,6 Miljoen ongeveer. Dat aantal groeit. Niet alleen met jonge, groene blaadjes die net op de relatiemarkt komen kijken. Meer en meer zijn het vijftigplussers die na een jarenlang huwelijk en bewogen gezinsleven ineens alleen verder moeten. Piepjong zijn deze reborn singles niet, groen vaak wel.

Een nieuwe identiteit
‘Vanaf mijn zeventiende was ik met Monica. Het grootste deel van mijn leven zat ik in een relatie. We hebben elkaars groeistuipen meegemaakt. We zijn samen voor het eerst dronken geworden. We hebben drie kinderen opgevoed. En nu – in de fase dat alle kinderen uit huis zijn – wil zij ineens een eigen leven.’ Guus (57) doet laconiek, maar geeft toe dat hij het nog nooit zo moeilijk heeft gehad. Hij heeft het gevoel dat hij zichzelf opnieuw moet uitvinden. Voor hem was alles altijd duidelijk: ‘De zon gaat morgen op en ik ontbijt samen met Monica, tot het einde der tijden.’ Hij realiseert zich pas sinds kort – een jaar na de breuk – dat dit gat aan de ontbijttafel niet meer door Monica zal worden opgevuld. ‘Ze wil echt niet meer.’ Hij vraagt zich dagelijks af: ‘Wie ben ik eigenlijk zonder de vrouw met wie ik 40 jaar lief en leed deelde?’

Guus is een van de vele midlifers en ouderen die onvoorzien de single-status hebben gekregen. Na een periode van rouw (of ontkenning) realiseren ze zich dat ze toch verder moeten. Ze weten alleen niet goed hoe. Hieronder een kleine gids voor de kersverse alleenstaande vijftigplusser.

Het verleden verwerken
Een relatiebreuk kan een traumatische gebeurtenis zijn. Temeer daar veel relaties pas worden verbroken nadat een van beide partijen zich gekwetst, vernederd of zelfs geestelijk beschadigd voelt. Relaties die ‘out of the blue’ worden verbroken geven een vertrouwensschok geven en kunnen iemands wereld op de kop zetten. Dat gebeurde bij Guus. De pijn en wrok ‘worden meestal vanzelf’-en sneller dan verwacht- door de tijd geheeld, maar soms blijft de pijn het heden langdurig negatief beïnvloeden. Het leven gaat door, maar de onwennige alleenstaande voelt zich niet in staat leuk mee te doen. Soms blijft deze – tegen beter weten in – wachten op terug- of inkeer van de partner. Dit staat een goede verwerking in de weg. Dan is een actievere houding nodig.
Schrijven bijvoorbeeld blijkt een goed en eenvoudig middel om oud zeer, wrok en grote verliezen te helpen verwerken. Al schrijvend zoek je het verdriet bewust op. Dat werkt als een soort psychologisch jodium: het doorleven van de pijn werkt ontsmettend en zorgt paradoxaal genoeg voor een betere, en snellere verwerking. Schrijven helpt ook om je te oriënteren op een nieuwe toekomst, zonder partner. Zie hier een schrijfhandleiding.

Zorg goed voor lichaam en brein
Het grote voordeel van single-zijn is natuurlijk vrijheid. Vooral als je de zin van je leven even kwijt bent, kun je die vrijheid gebruiken om je lichaam te verwaarlozen. Wijntjes, sigaretten, snelle magnetron-maaltijden en eindeloze tv-sessies kunnen ineens de nieuwe norm worden. Geen goed idee, zegt de wetenschap. Kies voor gezond troosteten. Koolhydraatrijk voedsel stimuleert de aanmaak van de neurotransmitter serotonine. Dat stofje is belangrijk voor een gevoel van zelfvertrouwen en ontspanning. Hetzelfde effect, maar dan gezonder, bereikt voedsel dat veel tryptofaan bevat, zoals bananen, bruine rijst, kwark en noten. ook duursporten, zoals hardlopen, hebben een bewezen positief effect op neerslachtigheid: de endorfines die je daarbij aanmaakt, verminderen sombere gevoelens. Het gebrek aan lichamelijke intimiteit en seks kan gevoelens van eenzaamheid versterken. Dat heeft deels te maken een verminderde activiteit van het verbindingshormoon oxitocine. Gelukkig wordt het niet alleen aangemaakt door het knuffelen met een partner. Een warm bad, chocola en een massage doen dat bijvoorbeeld ook.

Ga erop uit en zoek nieuwe ervaringen op
Blijf niet te lang zwelgen in verdriet en inactiviteit: daardoor keldert het niveau van de neurotransmitter dopamine in je brein. Dat stofje is verantwoordelijk voor geluksgevoel. Juist door vrienden op te zoeken en nieuwe ervaringen op te doen, stijgt het dopamineniveau weer – waardoor je meer energie en plezier ervaart. Bovendien bepaalt wat je doet voor een groot deel hoe je je voelt en hoe je over jezelf denkt. Onderneem je veel met vrienden? Dan zul je jezelf eerder zien als een actief persoon en de kans is groot dat je je ook zo voelt. Je gedrag bepaalt voor een groot deel je gevoel. Dingen anders doen leidt tot anders voelen en denken. In de nieuwe context vinden je hersenen al snel de gedachten en herinneringen die daarbij passen. Zelfs een potlood tussen je tanden houden maakt dat je gelukkiger wordt omdat het je lachspieren activeert en je daardoor gelukkige gedachten oproept. Tal van onderzoeken die dat bevestigen. Als je je stemming en die van de mensen om je heen wilt beïnvloeden is er weinig beter dan eventuele weerstand te overwinnen en te sporten, lachen, dansen of liefhebben. Het helpt om gewoonten te ontwikkelen en nieuwe contacten te maken die passen in de nieuwe fase. Want zeg nou zelf: het is als single vast leuker om met een vrijgezelle vriend(in) op vakantie of naar een feest te gaan, dan met een ingekakt stelletje.

Opnieuw de relatiemarkt op
Onderzoek van Amerikaanse onderzoekers liegt er niet om: hoe sneller je een nieuwe liefde hebt, hoe eerder je over je ‘oude’ relatie heen bent. Een nieuwe vlam leidt volgens hen af van negatieve gevoelens over de verbroken relatie. Het is niet gemakkelijk je opnieuw open te stellen als je zo gewend bent geraakt aan het gemak en comfort van een langdurige relatie. En misschien weet je nog van vroeger: de parendans is ingewikkeld en verwarrend. Je kan gekwetst worden, besmettelijke ziekten oplopen en schrikken van iemands dvd-collectie. En hoe doe je dat ook alweer, flirten, daten, seks met iemand anders dan je ex? Veel mensen zien er zo tegen op dat ze het hele onderwerp ‘partner’ willen afsluiten. Ze nemen wel een hond of gaan vaker op bezoek op de kinderen.

Vind je dat toch niet genoeg? Er is geen beter recept voor geluk en liefde dan je comfortzone te verlaten en wat meer risico te nemen. Waarschijnlijk merk je dat het allemaal wel meevalt als je gelijkgezinden ontmoet. Een goede manier om dat te doen is jezelf inschrijven op een datingsite.

Online daten
Op een datingsite kun je laagdrempelig, in je eigen tempo, contact maken met andere singles. En je hoeft niet om de hete brei heen te draaien, je mag aannemen dat de anderen er om dezelfde redenen zitten als jij. (En zo niet, er zijn manieren om daarachter te komen). Zie het als een leerzaam experiment. Door een tijdje ‘geforceerd’ bezig te zijn met de zoektocht naar een partner kun je veel leren. Over hoe je jezelf ziet, wat je graag in een partner wilt en hoe je er eentje probeert te vangen. Hoewel lang niet iedereen op een datingsite een nieuwe liefde vindt, vergroot het de kans op liefde vinden wel. Je wordt handiger. Ook in het dagelijkse leven zo wees een enquête op onze datingsite uit. Je komt automatisch in een flirtmodus en leert spelen met contact – iets wat sommige mensen hebben afgeleerd door een jarenlange relatie. Verander je profieltekst, mailtjes of foto’s en meet het verschil in reacties. Het werkt bovendien bevrijdend er vooruit te komen dat je openstaat voor een nieuwe partner. Het geeft een nieuw zelfbeeld: meer als frisse, actieve alleenstaande en minder als rouwende ex-partner of slachtoffer.

Voor sommigen hangt online daten nog in de taboesfeer. Ze zien het als een teken van zwakte. Dat is achterhaald en beperkend. Er is helemaal niks mis mee toe te geven dat je behoefte hebt aan intimiteit, seks en vriendschap. Al is het maar omdat praten over gevoelens en je liefdesleven een goede manier blijkt om een leuke klik te laten ontstaan (die in het beste geval tot romantiek kan ontaarden). Mijn buurman kreeg een relatie met een andere buurvrouw nadat ze op mijn feestje vrolijk hun ‘mislukte dates’ met elkaar bespraken. Een band ontstaat door een beetje gevoel en kwetsbaarheid te tonen. Mensen die dat vermijden, vermijden de kans op echt contact, en een leuke partner.

‘Ontmaagd’ worden na je vijftigste
‘Vroeger was ik strak en knap hoor. Ik ga nu echt niet meer zomaar voor een nieuwe man uit de kleren. Veel mannen van mijn leeftijd hebben al niet zo’n sterk hart, en dan zal ik ze zeker de stuipen op het lijf jagen?’ Hoewel we Myra (61) geen gebrek aan zelfspot en humor kunnen verwijten, maakt ze het zichzelf (en geïnteresseerde mannen) wel heel erg moeilijk. Cynisme, angst voor ongemak en beperkende vooroordelen gaan niet goed samen met liefde en levensvreugde. Ja, we zijn minder strak naarmate we ouder worden. En ooit gaan we dood en liggen we onder de zoden. Het is een verspilling van leven en liefde om natuurlijke behoeften en gevoelens te negeren uit angst voor ongemakkelijke momenten. Seks op je zestigste verloopt misschien minder atletisch, fotogeniek en passioneel dan seks op je twintigste. Wie kan het wat schelen? Jouw bedpartner waarschijnlijk niet. Die is hopelijk bezig met genieten. En natuurlijk: de eerste keer uit de kleren, wennen aan een ander lichaam dan dat van je ex… dat blijft spannend. Zeker als het een tijdje geleden is dat je het bed deelde.

Voor alles is een tweede eerste keer.

eKudos Nu Jij

Hoe weet je dat hij niet ‘into you’ is?

Samenvatting van een bestseller
Ik mag graag denken dat sommige van mijn blogs een waardige vervanging zijn van een heel boek over hetzelfde thema. Dat bespaart ons allemaal tijd en moeite. De lezer, de boekenschrijver, de uitgever, de mensen van de papierfabriek, de boomkappers en die arme bomen. ‘Laten we ons beperken tot de essentie.’ Dat lijkt mij een mooi schrijversmotto.

Ik heb me altijd afgevraagd waarom zelfhulpboeken over nogal beperkte thema’s zo’n 200 plus pagina’s of 60.000 woorden zouden moeten beslaan. Een bestseller als ‘He is just not that into you’ bijvoorbeeld. Hoeveel woorden moet het boek bevatten om een vrouw duidelijk te maken wanneer een man niet echt wil. Ik denk dat je in een paginaatje prima kwijt kunt. Ik denk trouwens dat de meeste vrouwen zelf ook wel op hun klompen aanvoelen wanneer de liefde van een man iets te ‘voorwaardelijk’ is. Vaak weten ze het best, maar willen ze het niet weten. Als ze twijfelen of hoteldebotel verliefd zijn en daarom niet scherp kunnen oordelen, moeten ze hun oordeel maar aan een wijze vriendin uitbesteden.

Een eerlijke medewerker van een uitgeverij vertelde mij laatst waarom dunne of kernachtige themaboeken niet verkopen. Je kunt al raden dat het over geld zal gaan: ‘Voor dunne boeken kun je minder vragen en ze worden bovendien minder goed verkocht. Mensen willen gewoon veel papier voor hun geld. De inhoud is bijzaak.’ Natuurlijk, de wetten van het boek volgen de wetten van de economie. Een andere medewerker nuanceerde het financiële aspect nog wat met een creatief aspect: ‘Hoe simpeler en beperkter de boodschap, hoe groter de kans dat het origineel is en iemand het wil lezen.’

Laat ons – om dit blog niet nodeloos te vullen – nu maar naar de kern van dit stuk gaan. Uit pure rechtschapenheid en lichte jaloezie geef ik je hier de essentie van een boek dat de schrijvers ( Liz Tuccillo & Greg Behrendt) in een klap multimiljonair heeft gemaakt: He is just not that into you. Ik moet bekennen dat ik het boek gelezen heb. In sneltreinvaart, dat wel, maar daar is het boek op gemaakt, met veel kaderteksten enzo. Na het gelezen te hebben kan ik volmondig beamen dat de luttele zinnen op de achterflap van het boek prima volstaan als vervanging voor het lezen van het hele boek.

Mannen zijn niet gecompliceerd, al willen zij jou soms anders laten denken. En er zijn geen onduidelijke boodschappen. De waarheid zou kunnen zijn dat hij niet ‘into you’ is.’

Hij is niet into you wanneer hij…
- niet van de woorden ‘relatie’ en ‘vriendje’ houdt;
- je niet uitvraagt;
- te druk is om de telefoon op te pakken.’

Vind je de achterflaptekst toch wat karig? Hier dan de (iets ingekorte, maar waarheidsgetrouwe) inhoudsopgave, plus uitleg:

Hij is niet zo into you als hij je NIET belt; uitvraagt; date; alleen belt als ie dronken is; geen seks met jou wil, maar wel met een ander; niet wil trouwen; het heeft uitgemaakt; zomaar is verdwenen uit je leven en/of getrouwd is.

In de hoofdstukken leggen ze dan uit waarom het geen goed idee is om te hopen op een leuke relatie met iemand die geen seks met je wil, jou niet opbelt, enzovoorts. Als ervaren psycholoog kan ik de adviezen stuk voor stuk beamen. Het is meestal zonde om je tijd te verspillen aan een boek ambivalente man wanneer je op meer hoopt.

Als je niet van lezen houdt kun je trouwens ook de film zien. Als je niet van films houdt kun je het die eikel ook op de man af vragen.

eKudos Nu Jij

Match made in hell


Mensen verschillen niet alleen in hoeveel ze praten, maar ook in de mate waarin ze zichzelf censureren als ze praten. Marlies bijvoorbeeld, zegt alles wat in haar opkomt. Luid, duidelijk, ze laat zich ‘lezen’ als een langdradig audioboek, ingesproken door Youp van ‘t Hek. Aan de andere kant van het spectrum heb je Geert, haar vriend. Die zegt pas iets als hij zeker weer of het klopt of gewenst is. Het eh… duurt… mmm… even voordat hij… ja, eh… weet wat hij ervan vindt en de woorden heeft gevonden om zijn gevoel te uiten.

In relatietherapie zie je deze twee tegengestelde karakters vaak terug. Vaak is een van beiden een kritische, veeleisende vrouw en de ander een wat tragere, ingehouden man met weinig ruggengraat. Onderzoek laat zien dat deze mensen grote kans hebben hun relatie als extreem vervelend te ervaren en toch eeuwig bij elkaar blijven. Of, zoals Marlies het zegt: ‘We lijken verdomme verdoemd tot mekaar, ik kan niet mét of zónder die gozer.’

Je zou verwachten dat deze mensen ruim van tevoren toch wel hadden kunnen inzien in welk ongeluk zij zich zouden storten door voor elkaar te kiezen. De ironie wil dat de eigenschappen die zo’n koppel uiteindelijk tot waanzin drijven, hen aanvankelijk juist bij elkaar brengen. Onderzoek verklaart dit ‘hellepartners’-syndroom:

Mannen die heel lastig hun gevoelens kunnen uiten blijken eigenlijk meer op vrouwen te vallen die zoals zijzelf zijn, maar helaas maken die vrouwen hen in de praktijk zenuwachtig. Een date met zo’n vrouw is vaak minder vruchtbaar dan een date met een praatgrage vrouw. Een vrouw die veel uit zichzelf praat heeft niet per se een vaardige gesprekspartner nodig. Deze vrouw heeft in haar date bovendien een goede en geduldige luisteraar gevonden. En omdat koppels in het date-stadium sowieso positiever doen, blijven haar kritische trekjes nog op de achtergrond.

Die komen natuurlijk in een later stadium van hun relatie weer de hoek om kijken. Vooral wanneer zij zich begint te ergeren aan zijn gebrekkige vermogen om zijn gevoel te uiten. Dat onvermogen neemt bovendien toe wanneer zij hem onder druk begint te zetten om meer over zichzelf te delen. Hierdoor voelt hij zich juist in een hoek gezet.

Praatgrage, kritische mannen en hun introverte, zachte vriendinnen hebben vaak ook communicatieproblemen, maar meestal zijn die minder hels. Dat heeft mogelijk te maken met stereotiepe man-vrouw-verwachtingen. Vrouwen verwachten meer ruggengraat van een man dan andersom en ze worden daardoor extra kritisch als hij dat niet laat zien.

Of zoals Geert het zegt: ‘Ik… eh… ik ben dus niet zoals zij wil dat ik ben, hè? Maar ja… je gaat toch.. eh… van elkaar houwe na zo’n tijd.’

eKudos Nu Jij