Category: Dating

Het verleidende effect van verrassingen, verwarring en ongemakkelijkheid

Volgens evolutiebiologen is het de grootste verdienste van de mens dat hij zich in veel situaties kan gedragen ‘zoals het hoort’. Zelfs op vreemde plekken, waar we niemand kennen en waar vreemde gewoonten heersen. Intunen, nabootsen, vriendjes maken en samenwerken. Het is de voornaamste reden waarom we ons op grote schaal hebben kunnen organiseren en nu aan de top van de voedselketen staan. We zijn geboren aanpassers en stemmen onze manieren, kleren en praatjes daarom zo goed als nodig is af op de situatie. We zijn anders op een chique netwerkborrel dan wanneer we voetbal kijken in de kroeg.

Wij bepalen onbewust onze ‘sociale strategie’ door anderen te spiegelen. Onze hersenen bevatten zogenaamde spiegelneuronen die ons genoeg inlevingsvermogen geven om aan anderen te kunnen zien of wat we doen wordt geaccepteerd. En zo niet, dan is een frons genoeg om ons terug te fluiten. Als we iemand aantrekkelijk vinden, doen we uiteraard moeite om in de smaak te vallen en geen fouten te maken. We zijn extra aardig, attent en complimenteus. We begrijpen het object van ons verlangen ineens heel goed. Als deze klaagt over buikpijn of een moeilijke baas herinneren we ons ineens situaties waarin we hetzelfde voelden en dachten. We leven mee, komen met advies of morele steun. We bieden hulp. We gedragen ons, kortom, als de ideale sollicitant. Verleiden is voor de meeste mensen niets anders dan punten scoren op de sociale ladder. ‘Wat mijn concurrent kan, kan ik ook, misschien wel beter.’

De vraag die we hier beantwoorden: waarom werkt dit gedrag wel op de werkvloer, maar niet als je romantiek of lust wilt oproepen?

Het antwoord is verrassend. Letterlijk. Het zijn die momenten van opgewekte verbazing en nieuwsgierigheid die de deur van je ziel op een kier zetten. Het brein wordt ineens wakker en alert wanneer het enige onvoorspelbaarheid, enig mysterie bespeurt. Op die manier kan de kern van de boodschap – ook als je zelf die boodschap bent – binnenkomen. Geoefende verleiders gebruiken onze liefde voor verrassingen om hun prooi te prikkelen.

Hersenscans laten zien dat ons brein direct reageert wanneer een zware mannelijke stem zegt: ‘Ik heb goed nieuws, ik ben zwanger.’ Of wanneer een bekakte vrouwenstem uitspreekt: ‘Ik heb zojuist mijn tweede tepelpiercing laten zetten.’ De hersenen zijn zo geëvolueerd dat ze het razendsnel opmerken wanneer iets in onze omgeving het normale patroon doorbreekt. Het zorgt voor grotere overlevingskansen als je signaleert dat die man in de tram wel erg vreemd en strak uit zijn ogen kijkt. Het maakt je alert en bereid om direct actie te ondernemen. Je hart gaat harder kloppen en je bloed gaat sneller stromen.

Net zoals onze drang tot aanpassen een geëvolueerd erfstuk is, is ons ‘rariteiten-detectie-systeem’ dat ook. In de context van een leuk gesprek met iemand die je aantrekkelijk vindt, is een verrassende wending in het gesprek vaak het begin van een paar klapperende vlinders in je buik.

Verliefdheid, de hoofdprijs van elk geslaagd verleidingsspel, wordt bij uitstek voorafgegaan door een gevoel van verrassing. Het is verrassend als je ontdekt dat je iemand leuker vindt dan alle andere zeven miljard mensen op deze planeet. Verleiden is niets anders dan iemand verrassen door diens vaste patroon te doorbreken en daar een tikkeltje avontuur, een verfrissend perspectief of een gevoel van verbazing aan toe te voegen. De meeste mensen willen wat graag even uit de dagelijkse sleur gelift worden. Ze hebben alleen een goed en overtuigend excuus nodig. Verleidelijke en vrije geesten zorgen ervoor dat zij dat excuus zijn. Ze nodigen je uit om iets buiten het gangbare mee te maken. Iets wat je misschien de rest van je leven zal bijblijven, omdat het nieuw en oorspronkelijk is. Iets wat je niet had willen missen. Zelfs als je vermoedt dat deze persoon je op de lange termijn weleens zou kunnen kwetsen.

“De meesten van ons zijn veel te doorzichtig – u moet juist proberen ondoorgrondelijk te zijn. Zend tegenstrijdige signalen uit: hard én teder, spiritueel én nuchter, onschuldig én sluw. Een mengeling van eigenschappen suggereert diepgang, en dat is fascinerend, ook al is het verwarrend. Een ongrijpbaar, raadselachtig aura zal mensen nieuwsgierig maken, ze binnen uw invloedssfeer trekken. Maak u deze magnetische kracht eigen door signalen af te geven van een tegenstrijdigheid in uzelf”

Dit is een citaat uit De 24 wetten van het verleiden van Robert Greene. Talloze verleidingsartiesten en flirtdeskundigen leren je, net als Greene, hoe je spannender kunt overkomen. Wij houden niet van dit soort ‘doe spannend’-scripts. Er zijn technieken en trucs die je kunt toepassen, maar die werken vaak averechts. Authenticiteit is tegenstrijdig genoeg. Pas je gewoon iets minder aan en houd rekening met het volgende:

Vrije mensen worden vaak aantrekkelijk gevonden. Laat de komende tijd je drang tot aanpassen en overmatig pleasen varen, zelfs als dat tegen je natuur indruist. Als iets het leven een verfrissende boost kan geven, dan is het iets van die kinderlijke verbazing toelaten, vragen stellen en wat brutaler worden. Mensen die echt zijn, zijn verrassend omdat ze geen strak script volgen. Ze zijn spontaan, nieuwsgierig en vrij. Ze openen deuren, leren meer en hebben een leuker en spannender liefdesleven.

Veel mensen denken dat enthousiast beginnen, het altijd eens zijn met de ander en ‘ja knikken’ goede manieren zijn om terrein te winnen. Klopt niet. Onderzoek laat zien dat een ‘lauw’ begin vaker leidt tot een ‘warm’ einde. Het werkt beter als jullie elkaar in een iets later stadium van de date ‘vinden’. Datingdeskundigen opperen ook vaak dat het goed voor de bandvorming is om het vooral of alleen over gemeenschappelijke interesses en standpunten te hebben. Lijkt logisch, maar ook dat klopt niet. Belangrijker is dat jullie het met elkaar eens zijn dat je het oneens mag zijn. Behalve dat het leuk en nuttig is om iets van elkaar te leren geeft het ook een sterkere band als je elkaar niet veroordeelt vanwege een verschil van mening. Als iemand je vraagt wat je van de huidige politiek, vreemdgaan of de nieuwe hoed van de koningin vindt, dan kun je best zeggen: ‘Ik weet niet of ik nu zin heb om het daar met jou over te hebben.’ Overal in meegaan, steeds maar leuk meepraten, het werkt niet.

Geef niet te veel weg. Iemand ervan proberen te overtuigen dat je leuk bent? Het is verdacht. Als je wilt dat iemand je interessant vindt, laat je diegene daar zelf achter komen. Een beetje mysterieus blijven en niet het achterste van je tong laten zien helpt. Mensen die elke kans aangrijpen om een punt te scoren en alles uit de kast gooien – ‘Ja, ik hou ook van gekke spontane acties, het kan mij niet gek genoeg zijn’ – ondergraven hun eigen kansen. Het is vaak overduidelijk als je dingen zegt om te scoren. Juist het onduidelijke – flirt deze vogel nu wel of niet met me? – zal iemand meer prikkelen dan een directe benadering. Door af en toe iets langer te kijken, te lachen en andere betekenisvolle non-verbale signalen af te geven zal de ander het gevoel krijgen dat hier iets aan de hand is. De meeste mensen – als ze je enigszins zien zitten – zullen gevoelens ontwikkelen die lijken op vlinders in de buik.

Suggesties en hints kunnen iemand prikkelen. Goede suggesties geven een kijkje in een mogelijk spannend toekomstscenario. Succesvolle versierders weten subtiel aan te geven hoe leuk het zou zijn om iets met ze te hebben. Dat doen ze zonder dat het er te dik bovenop ligt. Ze zeggen iets speels als: ‘Ah, je hebt een ochtendhumeur, ik ben benieuwd hoe dat er uitziet.’ Alles kan aanleiding zijn voor een goed getimede suggestie. Het kan verlangen en nieuwsgierigheid opwekken.

Veel mensen zijn bang voor stiltes. Ze willen ze koste wat kost vermijden tijdens een date. Hoe heftiger deze weerstand, hoe meer een potentieel gezellige ontmoeting een gevecht tegen de stilte wordt. Deze mensen kennen de kracht van de stilte niet. Een stilte is een moment waarop het gesprek een nieuwe wending of verdieping kan krijgen. Het is een kans om juist extra bij elkaar op je gemak te zijn door er ontspannen mee om te gaan. Hoe intiemer je met iemand bent, hoe makkelijker je je voelt bij stiltes. Dat is ook vaak de reden dat je die persoon opzoekt, omdat je stil mag zijn. Het werkt ook andersom. Als jij doet alsof het normaal is, dan vindt die ander dat naar verloop van tijd ook. Tijdens een stilte ontstaat er vaak vanzelf verdieping doordat je het over elkaar of het gesprek zelf kunt hebben. ‘Vreemd hè, dat we na twee keer mailen boven op het Okura zitten?’

De tragiek van de controlefreak
Liefde vraagt natuurlijk niet alleen om moeite doen en aantrekkelijk zijn, maar vooral ook om spontaniteit, kwetsbaarheid, ontspanning, loslaten, openheid, geduld en ongedwongenheid. Alleen op die manier ontstaat intimiteit met een ander. Dat is soms een doorn in het oog van mensen die gewend zijn doelen te halen door er met fiere tred recht op af te gaan. Doelbewustheid staat vaak haaks op ontspannen samenzijn. Het gaat vaak samen met valse lachjes, gespeelde nonchalance of zelfs emotionele chantage. En daar zijn veel mensen wars van. Zij voelen zich eerder uitgenodigd iets echts van zichzelf te laten zien als een ander dat ook doet. Het nodigt uit om natuurlijke verdedigingsmechanismes en formele beleefdheid te laten varen en zich ook open te stellen. Mensen spiegelen zich daarin aan elkaar.

De controlfreak heeft het lastig op liefdesgebied. Door hoge eisen aan zichzelf te stellen en alles onder controle te willen hebben, valt het hem of haar zwaar om open en kwetsbaar te zijn. De wetenschap bevestigt het. Gebleken is dat mensen sneller verliefd worden als ze de controle over hun leven een beetje kwijt zijn. Als ze uit evenwicht zijn. Omdat ze bijvoorbeeld in een kwetsbare, nieuwe fase van hun leven zijn beland, na een verhuizing of een nieuwe baan. Maar zo groots hoeft het geeneens, ook ongemakkelijke situaties brengen mensen bij elkaar. Door onalledaagse incidenten kan de vonk overspringen. Niet voor niets zie je in romantische films regelmatig dat geliefden elkaar van de sokken rijden, wijn over elkaar heen gieten of per ongeluk iets heel gênants roepen. Dit soort rare, kwetsbare momenten zorgt ervoor dat mensen even extra open voor elkaar staan. Vooral als het ze daarna lukt om het samen weer goed te maken kan er ineens een sterke gevoelsband ontstaan. Ze hebben samen iets raars meegemaakt. Dat soort situaties kun je helaas niet scripten, die ontstaan gewoon. Daarom is het goed af en toe dingen aan het toeval over te laten.

eKudos Nu Jij

Hoe onderzoek naar telepathie de liefde verandert

Psycholoog James Laird vroeg ooit een aantal mensen mee te doen aan een onderzoek naar telepathie. Telkens moesten een man en een vrouw elkaar lang en diep in de ogen kijken om te raden wat de ander dacht. Dat klinkt bij voorbaat al vrij kansloos, aangezien dit omwille van de wetenschap al vaker is geprobeerd, zonder enig resultaat. En inderdaad, na het zorgvuldig analyseren van de resultaten bleek voor de zoveelste keer geen bewijs voor bovennatuurlijke krachten. Dat blijft jammer. Toch was dit specifieke experiment meer dan geslaagd.

Laird onderzocht namelijk iets anders. Hij wilde weten of mensen die elkaar lang in de ogen kijken zoals geliefden dat doen ook iets van de bijbehorende aantrekking en verliefdheid meekrijgen. Zijn hypothese bleek wonderwel te kloppen. Bijna alle proefpersonen kregen speciale gevoelens voor hun telepathische partners. Die varieerden van lichte verliefdheid tot diepe affectie. Dit onderzoek verraadt een belangrijk principe van de menselijke geest: wat we doen is vaak bepalender voor ons gevoel dan wat we denken.

Ons brein negeert dit haast onbenullige inzicht meestal. We zijn namelijk zo gewend dat ons gedrag en gevoel in een specifieke en vaste volgorde verschijnen, dat we blind lijken voor situaties waarin het andersom is. We lachen nadat we een leuke grap horen. We dansen als we lekkere muziek horen. We raken gestresst wanneer we overvolle agenda’s openslaan. We denken na over oplossingen als we een probleem ervaren. Via de schijnbare Orde der Dingen menen we ook te kunnen voorspellen hoe we ons in toekomstige situaties zullen voelen. Wanneer we ons klote voelen, proberen we de vermeende oorzaken ervan te achterhalen om zo snel mogelijk weer gelukkig te zijn. We denken bijvoorbeeld: ‘Als ik weer seks heb, voel ik me weer gewaardeerd.’ Of: ‘Eerst mijn zelfvertrouwen en spieren opkrikken, dan komt die vriendin vanzelf wel.’

Onderzoek laat zien dat we zo’n 30-50 % van onze tijd verdoen aan nadenken over andere dingen dan waar we op dat moment mee bezig zijn. We hebben het hier niet over constructief, oplossingsgericht denken om tot actie te komen, we hebben het over dagdromen, tobben en cirkeltjesdenken. Over alles wat mis is, of mis kan gaan. Over deadlines, gemiste kansen, vluchtige ontmoetingen, schuldvragen, kapotte auto’s, vervelende conversaties en gemaakte fouten. Waarom pijnigen we onszelf zo? Om in de toekomst gelukkig te kunnen zijn natuurlijk. We veronderstellen dat erover nadenken ons uiteindelijk naar verlossing zal leiden. We vermoeden dat wanneer we de problemen in ons hoofd oplossen en onze gedachten ordenen, dat wij ons beter zullen voelen. In de praktijk kunnen echte piekeraars soms uren, dagen, nee maanden en zelfs jaren tobben zonder dat er structurele verbeteringen in hun gevoelsleven plaatsvindt. Piekeraars eindigen vaak doodmoe bij een therapeut op de bank. Zij nemen hun gedachten veel te serieus. En dat doen we in meer of mindere mate allemaal.

Als het om geluk, liefde en succes gaat overschatten wij systematisch het nut van ons denken en onderschatten we het effect van de context waarin we ons bevinden en het gedrag dat we daarin uitvoeren. We beseffen vaak onvoldoende hoe onze subjectieve beleving achter de schermen van ons bewustzijn tot stand komt. Die wordt namelijk veel meer gebouwd door de ‘toevallige’ omstandigheden van het moment dan we ons realiseren.

Een paar voorbeelden over de invloed van gedrag en contect uit onderzoek naar geluk:

Een sterke of dominante houding aannemen – voeten op je bureau, breed staan, rug recht, handen in je zij of armen over elkaar – geeft meteen een zelfverzekerder gevoel. Door alleen al je spieren aan te spannen, kweek je meer wilskracht om vervelende taakjes gedaan te krijgen. Dat geldt ook voor rechtop zitten. Mensen die tijdens een dieet gevraagd wordt om hun vuisten te ballen als ze iets lekkers gepresenteerd krijgen, vallen meer af dan mensen die dat niet doen. Een potlood tussen je tanden doen maakt je gelukkiger. Het stimuleert je lachspieren en je hersenen maken er de bijbehorende geluksstoffen bij aan. Je lacht niet omdat je je blij voelt. Je voelt je blij, omdat je lacht. (Bron.)

Over naar het domein van de romantiek:

Je vindt een toevallige passant aantrekkelijker als je die tegenkomt op een hangbrug dan op het trottoir. Verklaring? Je hartslag is boven op de brug sneller en dat versterkt de aantrekkingskracht. Daarom ook kun je op een eerste date beter in de botsautootjes gaan dan een suffe romantische film kijken. Als je wilt dat een vrouw warm van je wordt, dan kun je haar beter een kopje warme thee schenken dan koude frisdrank. De fysieke warmte wordt deels vertaald naar een soort persoonlijke warmte. Ook broodbaklucht, zwoele muziek, rode kledingstukken, grote pupillen, toevallige aanrakingen, horrorfilms, bloemengeuren en ongemakkelijke momenten blijken de hersenen ontvankelijker te maken voor liefde. In sommige gevallen gaat dit om echt grote effecten. In onderzoek naar verleiding- en verkooppraatjes waarbij het enige verschil een schijnbaar vriendschappelijke aanraking op de schouder was, hadden de casanova’s en verkopers (M/V) een derde tot de helft meer succes. Je wordt verleid door je onderbewuste zonder het te weten.

Ook langdurige liefde werkt volgens dit soort onbewuste patronen.

Partners die samen iets spannends doormaken – zoals omwille van de wetenschap aan elkaar vastgetapet door een grote betonnen buis kruipen of meedoen aan een danscompetitie – blijken achteraf een stuk meer verliefd dan de stelletjes die uit eten gaan of een ontspannen cruisetochtje maken. Alles wat het lichaam opwindt, helpt ook liefde stromen. Samen uit de comfortzone gaan is goed voor de relatie. De roes van het avontuur versmelt zich met de band die je voor elkaar voelt. Bovendien wordt die band intenser omdat je elkaar moet helpen en vertrouwen. Dat schept een mooie gelegenheid om elkaar opnieuw het hof te maken. Oude romantische rolpatronen worden zo opnieuw geactiveerd. (Bron.)

Kortom, de wereld is minder logisch dan hoe wij haar ervaren. Laird laat dat met zijn onderzoek mooi zien. Ons onderbewuste maakt onophoudelijk een intuïtieve optelsom van alle prikkels die het krijgt en wordt daarbij beïnvloedt door grilligheden in het hier en nu die wij domweg niet opmerken. Ons brein blijkt daarbij erg slecht te discrimineren tussen waarheid en fantasie; oorzaak en gevolg: emoties en lichamelijke sensaties; verleden, heden en toekomst. Die worden op een hoop gegooid. Wij vertalen die ongedifferentieerde boodschappen van ons onderbewuste achteraf in de verklaring die ons het meest aannemelijk lijkt. Zonder er ooit achter te komen of we het wel bij het rechte eind hebben. Dat maakt vaak ook niet zoveel uit.

Een ding kun je aannemen: wanneer je gelukkiger wilt worden kun je het nadenken en filosoferen daarover beter uitbesteden aan vakidioten zoals mij. Erover denken leidt vooral tot nog meer denken. Als je jouw stemming en die van de mensen om je heen wilt beïnvloeden is er weinig beter dan weerstand overwinnen en te sporten, lachen, dansen en lief te hebben. Wie doet alsof de wereld vol liefde en geluk is, treft die namelijk veel vaker.

Dit artikel is een bewerking van een hoofdstukje uit het boek Liefde in tijden van Facebook.

eKudos Nu Jij

Koning Smalltalk worden?

Een vriendin wil beter worden in ‘smalltalk’. Waarom vraag je je misschien af? Ik vul het nu in, maar het komt er natuurlijk op neer dat ze wil voorkomen dat haar hersencellen tijdens saaie verjaardagen afsterven. Uit pure verveling. Ook wil ze wel weer eens een leuk vriendje met wie ze de diepte in kan. ‘En je moet met zo’n onbekende man toch eerst een beetje over koetjes en kalfjes praten voordat je zware onderwerpen als de bio-industrie aansnijdt en elkaar besluit te zoenen omdat je daar hetzelfde over denkt.’

Ze heeft een punt. Ze noemt mij ‘Koning Smalltalk’ en vraagt zich hoe ik dat toch doe: ‘Al dat praten en helemaal niks zeggen.’ Altijd leuk, een compliment * kuch * en nu het warme gevoel in de borststreek een beetje is gezakt, schrijf ik voor haar dit stukje. Misschien heb jij er ook iets aan.

Eerst dit: als jij een groot contrast ziet tussen oppervlakkige en diepe gesprekken, dan hou je een kunstmatig onderscheid in stand. Je kunt namelijk elk pietluttig dingetje tot het onderwerp van de oneindigheid maken, en vice versa. Op welk niveau van de werkelijkheid jij ook wilt inzoomen, met een beetje creativiteit en nonchalance kom je er heus. Een gesprek dat blijft hangen bij ‘onze nieuwe auto’ kan al snel via ‘een oplossing voor het fileprobleem’ leiden tot spannende speculaties over ‘ruimtevaart en buitenaardse wezens.’ Maakt iemand in het gezelschap teveel woorden vuil aan ‘het rottende tuinhek’? Met een kleine schijnbeweging heb je het over ‘het boeiende seksleven van de naaktslak’ of ‘de neiging van mensen om hun territorium af te bakenen’. Je kunt het zo gek niet bedenken. Als jij er blij van wordt is het goed. Laat daarom ook in sociale situaties je geest vaker de vrije loop. Gesprekken worden leuker door af en toe zijpaden in te slaan, grappige associaties op te merken en spontaan opborrelende vragen ook echt te stellen. Iets minder correct zijn, opent vaak rechtsreeks de deur naar een leuker gesprek.

Toegegeven, het vergt vaak oefening, iets meer lef en ervaring om gesprekken meer naar je hand te zetten. Hieronder een paar willekeurige adviezen.

Neem je eigen onhandigheid en ongemakkelijkheid niet zo serieus
Sociale onhandigheid (zoals bij onze vriendin) is vaak het gevolg van een gebrek aan nieuwsgierigheid, angst om afgewezen te worden of een combinatie va die twee. Misschien weet je niet wat je zou kunnen vragen, of heb je het idee dat je niks interessants te melden hebt? Zoals met alles: als je maar genoeg ongemakkelijke situaties vermijdt leer je sowieso niks en zul je nooit handig worden. In niks niet. Het goede nieuws: zeer waarschijnlijk oordeel je te hard over jezelf: mensen verkiezen aardige, bescheiden mensen boven competente mensen. Mensen die aardig en bescheiden hebben vaker de neiging zichzelf te onderschatten.

Meer tips om valse bescheidenheid te overwinnen? Klik hier!

Oefening maakt meester
Dus, wil je beter worden in gesprekken? Oefenen maar. En leer ervan. De makkelijkste manier is het stapje voor stapje te doen en het voorbeeld te volgen van mensen die jij daarin bewondert. Observeer wat ze doen en gebruik hun maniertjes op een manier die bij jou past. Als het je helpt: oefen met willekeurige mensen die jou niet zenuwachtig maken (in plaats van een razend aantrekkelijk potentiële partner of werkgever). De groenteboer bijvoorbeeld, of je schoonzus. Gebruik je onhandigheid in ieder geval niet als excuus om sociale situaties uit de weg te gaan.

Vind gemeenschappelijke interesses
We hebben allemaal scripts in ons hoofd over hoe we ons moeten gedragen. Je denkt misschien dat het beleefd is eerst te vragen hoe het op het kantoor gaat? En of het nog gelukt is met die.. eh.. promotie? En hoe het met de kinderen is die jij verder niet kent? Want we zijn toch normale, volwassen, beleefde, fatsoenlijke mensen onder mekaar en die praten vaak over zaken die hun verder niet boeien? Praten over dingen die je niet interesseren? Mmm, dat is misschien wat saai, vind je niet? Ook voor de ander. Die voelt het heus als jij bijvoorbaat niet geïnteresseerd bent in de antwoorden op jouw eigen vragen.

Ben je heel correct en formeel? Ga vaker off script
Deze beleefdheidsscripts hebben we meegekregen van ouders, leraren, vrienden, en dies meer. Om niet voor malle piet uitgemaakt te worden, en erbij te horen. Dat is nou eenmaal belangrijk voor kuddedieren. Wie vroeger verstoten werd, verkleinde de kans op overleving. Onze hersenen geven ook nu nog pijnsignalen af als wij het gevoel hebben een sociale misstap te begaan. Echt onderzocht. Desalniettemin, veel mensen zijn bang iets te zeggen wat raar klinkt of ongepast is. Loslaten, dat gevoel. We leven niet in de Oertijd of een dictatuur. Het leven wordt saai als je verzaakt te praten over datgene wat dicht bij je eigen belevingswereld staat. Tegenwoordig mag dat gewoon. Praten over wat je echt bezighoudt breekt veel sneller het ijs dan het plichtmatig over en weer uitspreken van formaliteiten. Vermijd voor de hand liggende invalshoeken die je niets interesseren. Daarmee word jezelf verantwoordelijk voor een suf en doodlopend gesprek. Wees af en toe gewoon kwetsbaar, eerlijk en anders. Goed voorbeeld doet goed volgen.

Mensen spiegelen jou: ontspan en wees (je betere) jezelf
Mensen (met normaal functionerende spiegelneuronen) spiegelen vaak automatisch jouw stemming en gedrag een beetje. Als jij niet iets heel raars doet tenminste. Probeer het maar eens uit: doe heel formeel, stijf en ongemakkelijk, en mensen spiegelen automatisch deze houding. Als jij lacht, informeel bent, ontspant of vol passie praat over iets wat je echt interessant vindt, dan is dat voor een ander het signaal om dat ook te doen. Je relaxte zelf zijn is daarom voor de ander vaak ook ontspannen. En zeg je onbedoeld iets wat niet helemaal lekker valt? Verontschuldigt uzelve. Mensen vergeven het je meestal graag.

Ik twijfel overigens of ik het uitgekauwde ‘wees jezelf’ wel moest gebruiken. Je bent altijd jezelf, ook als je buikkramp hebt en scheten laat. Je bent ook altijd een andere zelf. En soms is die niet fijn. Dan ben je bijvoorbeeld een chagrijnige hork. Als je een fijne band met mensen wilt dan moet je in sommige gevallen een beetje je best doen. Dat heeft een ander voordeel: door iets vrolijker en aardiger te doen dan je je voelt, word je waarschijnlijk ook vrolijker en aardiger. (Dat werkt zo.)

Daar mag je best doorzichtig en open over zijn: ‘Sorry, ik ben wat chagrijnig vandaag. Ik moet nog even inkomen.’ Mensen waarderen die eerlijkheid vaak. Een beetje ontspanning, kwetsbaarheid en openheid over je huidige stemming is vaak een ijsbreker.

Meer levendigheid in gesprekken? Gebruik en observeer je omgeving
Verrassingen, onverwachte wendingen en absurditeit maken het leven interessant. En die zijn overal om ons heen. Elk moment. En daar kun je rustig op inhaken, zonder ongepast te zijn. Zie maar: ‘Zeg, even tussendoor, gebruik jij ook Zwitsal-shampoo?’ Of: ‘Hmm, wat zijn dat voor koekjes.’ ‘Hee, daar is Pieter, even voorstellen.’ En hup, je creëert meer levendigheid in je communicatie, en een nieuwe invalshoek. Vooral als het gesprek hapert of blijft hangen kan het helpen er wat input van de buitenwereld in te mengen. ‘Grappig zeg, Pieter hier, heeft ook een schoonvader die makelaar is. Nietwaar Piet?’ Goed kans dat de tussenkomst van Pieter het gesprek wat sappiger maakt, of dat jij er tussenuit kunt piepen als Pieter het gesprek overneemt. Meestal prijs dus.

Verdiep je in de verhalen achter de vooroordelen
Het leven van alledag is vol geestige details, toevalligheden en rariteiten, maar we hebben geleerd die te bagatelliseren of te negeren. De meesten van ons kijken door de Stoffige Bril der Herkenning. Die kastanjeboom is ‘gewoon een boom die de zon blokkeert’, die zwerver op het plein is ‘de zoveelste vieze man met baard die waarschijnlijk lui of verslaafd is’, de buurvrouw is ‘die weduwe die er altijd netjes uitziet.’ Ja, en jij bent die persoon met heel weinig verbeelding en fantasie. Een suffe kijk op het leven leidt tot suffe gesprekken. Let wat meer op de details waaruit onze wereld is opgebouwd. En zet daar vraagtekens bij. Daar vind je de verhalen achter de huidige, suffe verhalen die je nu over de dingen vertelt. Of over de persoon die nu voor je staat. Daar zit vast ook meer achter dan de vooroordelen die je over hem of haar hebt.

Stel vragen die jouw vooroordelen over je gesprekspartner onderuit kunnen halen
Je weet wat ze zeggen: wie veel praat wordt schor, wie luistert wordt wijs. Of zoiets. Goede vragen stellen is een kunst die veel mensen ontberen. Het is een belangrijke skill omdat je daardoor een betere band krijgt met anderen. En zoals gezegd: als je het ijs wilt breken kun je iemand het best vragen naar wat diegene interesseert. Als dat iets is wat jou ook interesseert dan wordt het lastig niet een leuk gesprek te hebben.

Als we al vragen stellen, doen we dat vaak in de richting van onze vooroordelen. Een zakelijk type vragen we bijvoorbeeld eerder naar hoe die zijn zaakjes regelt, een modemevrouw naar mooie kleren enzo. Onze hersenen werken vrij simpel. Als wij iemands individuele eigenschappen niet kennen, plaatsen wij iemand al snel in hokjes. Een persoon die wij nog niet kennen, activeert automatisch een vooroordeel met bijbehorende gedachten. Wij zetten iemand bijvoorbeeld neer als jong, oppervlakkig modepopje of simpele Ajax-fan. En wij gedragen ons daar dan ernaar. We vragen de voetbalfan naar Ajax, om achteraf te klagen we dat de Ajax-fan alleen maar over Ajax praat. Terwijl wij er zelf om vroegen. Wil je andere kanten van iemand leren kennen? Negeer je vooroordelen wat vaker en stel andere, betere, onverwachte vragen. Vraag de Ajax-fan bijvoorbeeld naar zijn liefdesleven en de modedame of ze weleens kampeert. Nogmaals: als je niet geïnteresseerd bent in het antwoord is het gesprek bij voorbaat al vrij kansloos. Ben je echt niet geboeid? Dan moet je maar de wc gaan.

Vraag je af wat je iemand zou kunnen en willen leren
Soms ontkom je er niet aan: dan zit je vast op de bank met iemand die de titel ‘minst boeiende gesprekspartner ooit’ verdient. Iemand die in het voorstadium van hersendoodheid lijkt te zitten, en die je niet kunt vermijden omdat het je familie blijkt te zijn. Of de partner van je zus of zo. Als je van een uitdaging houdt, kun je proberen iets nuttigs van het gesprek te maken. Bijna iedereen heeft wel kennis over een onderwerp waar jij weinig of niks over weet, en met een beetje geluk is dat iets waar jij best iets van zou kunnen (of moeten) leren. Bijvoorbeeld: de nieuwe belastingregels, subsidies of goedkope wasmiddelen. Gebruik dit soort onafwendbare ontmoetingen om iets te leren over een onderwerp dat je normaal vermijdt. Op die manier verenig je het nuttige met het verplichte. En soms kan het gesprek dan toch nog aangenaam worden.

Hieronder, de meesters van Smalltalk: Rembo en Rembo.

eKudos Nu Jij

Waarom vallen sommige vrouwen op mannen die hen slecht behandelen?

Stel dat je deze contactadvertentie zou zien:

Ik zal je als een prinses behandelen zolang jij wat wij hebben koestert en mijn vertrouwen niet schaadt. Want ik geef nu al toe, ik ben geen lieve jongen als ik het gevoel heb dat ik word bedonderd. Ik kan mijn hele hart geven, maar je wilt mij niet jaloers zien.

Dit zou je best kunnen lezen als een interessante profieltekst. Welke vrouw wil niet af en toe als een prinses behandeld worden? De jaloezie van deze man duidt er ook op dat hij echte commitment zoekt en wil investeren in de relatie. Bovendien heeft hij duidelijk pit en passie. Klinkt in ieder geval als stevige seks. Als je bovenstaande advertentie interessant vindt, heb je misschien iets gemeen met vrouwen die in hun relaties regelmatig worden geconfronteerd met geweld en misbruik. Recent onderzoek wijst uit dat vrouwen met een geschiedenis van misbruik en geweld in hun relatie drie keer zo vaak op zo’n soort advertentie zouden reageren als andere vrouwen.

De onderzoekers gebruikten echte profielteksten van mannen die hoog scoorden op eigenschappen als boosheid, impulsiviteit, jaloezie en weinig zelfvertrouwen, wat samenhangt met een abusieve persoonlijkheid. De vrouwen die vaker slachtoffer werden van dit soort mannen interpreteerden jaloezie eerder als een positief teken en boosheid zagen ze eerder als spannend dan als schadelijk. Zij voelden zich door dit soort mannen aangetrokken en rechtvaardigden de signalen die anderen zouden herkennen als gevaarlijk.

Er is bovendien sprake van een wisselwerking. Dit soort mannen voelt zich onbewust vaker aangetrokken tot vrouwen die bang zijn verlaten te worden en een laag zelfbeeld hebben. Dat is natuurlijk niet gek. Deze mensen denken dat ze elkaar nodig hebben.

Welke vrouwen vallen in de eerste plaats op gevaarlijke mannen? Allereerst zijn er aanwijzingen, zoals die bekende pijprokende Weense psychiater al vermoedde, dat mensen over het algemeen de neiging hebben een partner te zoeken die op hun vader of moeder lijkt. Vrouwen zijn gevoeliger voor mannen die ze aan hun vader doen denken en andersom. Vrouwen met mishandelende vaders eindigen iets vaker met een partner die hetzelfde doet.

Daarnaast vallen vrouwelijke oestrogeenvrouwen ook eerder op mannelijke testosteronmannen. Die vrouwen zijn gevoeliger voor status en typisch dominant haantjesgedrag. Door een vrouw slecht te behandelen bevestigt hij bij haar zijn status en dominantie. Dat maakt hem voor sommige vrouwen helaas ook extra aantrekkelijk en onweerstaanbaar. Door afwisselend extreem koesterend en lief te zijn en dan weer agressief en gevaarlijk zorgt hij dat zij nog afhankelijker van hem wordt.

eKudos Nu Jij

Wanneer twijfel de liefde bedreigt

slang van twijfel die de liefde in een wurggreep houdtTherapeuten hebben twijfel hoog zitten. Het is namelijk een noodzakelijk voorstadium van verandering en nieuwe inzichten. Bij groei en geestelijke ontwikkeling horen nu eenmaal pijn, verwarring en ambivalente gevoelens. Er zijn echter gevallen waarin twijfel saboterend werkt. Als het te lang duurt.

Sommige mensen blijven rustig jarenlang sukkelen met een persoon van wie ze vermoeden dat ze er uiteindelijk niet verder mee komen. Het lukt niet, een van beiden twijfelt chronisch, of allebei. Het wordt een soort moeras: land noch water. Je kunt er in elk geval geen liefdesnest op bouwen. Zoals het vanuit een moeras moeilijk is om vaste grond te bereiken, zo houdt de toxische mix van twijfel, hechting en schuldgevoel mensen vast in een onvruchtbare relatie. Twijfel is besmettelijk en als twee mensen dit naar elkaar spiegelen veroorzaakt dat een vicieuze cirkel die lastig te doorbreken valt. Vaak blijven partners dan een beetje morrend bij elkaar tot er iets dramatisch gebeurt of een van beiden er echt niet meer tegen kan.

Twijfel in relaties lijkt vaak een moeilijk en ongrijpbaar iets. Het is dan ook geen wiskunde. De twijfelaar weet soms niet precies waarover deze twijfelt en andere gevoelens zoals angst, hechting, schuldgevoel of wrok kunnen de twijfel nog verder kleuren. Ook het zelfvertrouwen van de andere partij wordt op de proef gesteld, wat de vicieuze cirkel weer kan versterken. Twijfel van de één, maakt de ander al snel onzeker, boos of verward.

Als je partner twijfelt kun je geneigd zijn om dit gebrek aan controle te compenseren door aan hem of haar te ‘trekken’, continu te vragen naar het waarom van de twijfel, te herhalen hoeveel verdriet het je wel niet doet, enzovoorts.

Dat zijn allemaal goede manieren om de twijfelende partner onder druk te zetten en verder weg te duwen. Denk eens aan de keren dat iemand je iets wilde verkopen. Als er redenen worden genoemd waarom je iets wel zou moeten kopen, zoek je zelf al snel naar argumenten waarom je het niet zou moeten doen. Andersom werkt het ook zo. Bovendien is het verdacht als iemand iets te veel zijn best doet jou te overtuigen dat je zíjn product moet hebben. Het maakt het product minder begeerlijk.

Hieronder een paar adviezen om met twijfel om te gaan:

Zet de twijfelaar niet (meteen) onder druk
Veel partners doen de twijfel van hun partner onterecht af als een kwaadwillig gekozen intentie. Net zoals ‘rommel achterlaten’ of ‘schelden’. ‘Jij twijfelt en nu moet ik zeker ook nog aardig en begrijpend doen terwijl ik me door jou gewoon klote voel?’ Deze emotionele strategie is duidelijk: ik voel me klote door jou, dan mag jij je ook klote en schuldig voelen. Het heeft bijna altijd effect, maar of het jullie zal helpen? Een ‘goede’ partner heeft een reservoir aan schuldgevoel, maar misbruik het en het raakt op.

Het is misschien het laatste wat je wilt, maar een stapje terugdoen en je partner (tijdelijk) de twijfel gunnen is vaak het beste wat je kunt doen. Een onderzoekende, niet-veroordelende houding, brengt je meer dan een defensieve houding waarin je de ander continu met jouw boosheid en angsten confronteert en diens twijfel veroordeelt. Heel vaak is het ‘mogen’ uiten van de twijfel zonder dat dat de sfeer totaal verziekt al een goede manier om tot elkaar te komen en de relatie een nieuwe boost te geven. En op deze manier komen jullie er bovendien mogelijk allebei sneller achter waaruit de twijfels bestaan.

Heel vaak wordt ‘onvrede’ in relaties heel groots en dreigend aangekondigd: ‘Ik mis het wij-gevoel’ of ‘De magie is gewoon weg.’ Laat deze ferme taal je niet afschrikken. In de praktijk blijkt het wij-gevoel vaak genoeg terug te kunnen komen wanneer je iets vaker zou sms’en dat je later van je werk komt, afwast als de ander gekookt heeft of één geïnteresseerde vraag stelt wanneer je partner iets vertelt. Iets wat jij als een ‘onnodige sms’ ziet, kan voor een partner betekenen dat jij hem of haar serieus neemt. Iets vaker vertellen wat jou bezighoudt of een leuk uitje op eigen initiatief regelen kan de magie soms op magische wijze doen terugkeren. Hierom is het allerbelangrijkste – voordat jij boos wordt, jezelf gaat rechtvaardigen of in je schulp kruipt – erachter te komen wat je partner precies van jou verwacht. Dan kun je daarna bepalen of het iets is wat je überhaupt kunt en wilt veranderen voor je partner.

Pas hierbij op dat je niet in een discussie belandt over de argumenten die jouw partner voor diens twijfel geeft. Die discussie is bijna zonder uitzondering zinloos. Argumenten worden namelijk altijd pas achteraf bij het gevoel gezocht om met een aannemelijk verhaal op de proppen te komen. Soms verhullen die argumenten de echte bezwaren. Dat kan zijn om de gevoelens van de partner te sparen, maar ook omdat iemand het zelf niet precies weet en toch een reden voor zijn stokkende gevoel te geven. De partner zegt bijvoorbeeld iets over dat hij ‘niet zo intellectueel is als jij’ of dat ‘een sportiever en avontuurlijker iemand beter zou passen’, terwijl dat niet het echte probleem is. Jij zou daar dan onnodig tegenin kunnen brengen dat je niet aan boekenkennis hecht en dat je best wel vaker het gevaar wilt opzoeken. Op die manier raken stellen soms verzeild in een nutteloze welles-nietes-discussie waar niemand iets mee opschiet.

Maak (opnieuw) verschillende behoeften en wensen expliciet
Partners hebben verschillende behoeften, temperamenten en communicatiestijlen. De een wil veel tijd voor zichzelf, de ander doet het liefst alles samen. De een houdt van orde en regelmaat, de ander is wat impulsiever. De een is opgeruimd, de ander houdt van een functioneel rommeltje. De een communiceert direct en standvastig, de ander is flexibel en meegaand. De een weet precies en meteen wat hij/zij wil, de ander moet er eerst over denken. Bewust of onbewust ontstaan er in het begin van een relatie vanzelf bepaalde routines en compromissen om hierin tot elkaar te komen en een bevredigende balans te vinden. Deze balans kan voor een van beide partners uiteindelijk toch onbevredigend blijken (of worden). In dat geval zullen verwachtingen en behoeften (opnieuw) expliciet gemaakt moeten worden. Er staat jullie een goed en eerlijk gesprek te wachten dus. Aan sommige onvrede is daarbij prima te werken, aan andere niet. Je kunt best wat voor elkaar overhebben, maar een andere persoonlijkheid kun je niet krijgen. In relatietherapie is de hamvraag altijd: kunnen en willen jullie elkaar tegemoetkomen in wederzijdse verwachtingen? Wat zijn de (nieuwe) voorwaarden waarop jullie wél verder kunnen?

Als je partner wil dat je zijn hobby of interesses deelt, dan kun je daar best voor openstaan. Meedoen aan een zeilcursus, een housefeestje meepikken, misschien zelfs seks met de overburen. Als er echter van je wordt verwacht dat je een fanatiek zeiler, extraverte feestganger of swinger wordt terwijl dat uiteindelijk niet bij je past, dan hebben jullie een onoplosbaar probleem.

Volgens psycholoog Dan Wile valt helaas bijna 70 procent van de conflicten in de categorie ‘permanent’. Vier jaar later ruziën echtparen nog steeds over precies dezelfde dingen als in hun begintijd. Wile: ‘Bij het kiezen van een vaste partner kies je onvermijdelijk ook voor een specifieke reeks onoplosbare problemen waarmee je de volgende tien, twintig of vijftig jaar zult worstelen.’ Het heeft geen zin om te gaan wachten tot je partner verandert, want dat zal nooit gebeuren. In goede relaties worden die permanente problemen dan ook niet opgelost, maar beide partners zoeken en vinden samen een manier om ermee om te gaan. Het belangrijkste is dat je duidelijk maakt dat je ondanks de problemen de persoonlijkheid van je partner wel accepteert. Mensen die hun partners wezenlijk proberen te veranderen, maken zichzelf en de ander daarmee gek.

Soms moeten jullie de pijnlijke conclusie trekken dat het gewoon op is. Je partner voelt zich niet meer aangetrokken tot je of mist elk gevoel van affectie die mensen in een liefdesrelaties bindt. Soms is de koek gewoon echt op. Het kan zijn dat de partner daar voor zichzelf ook nog achter moet komen en langzaam aan het idee moet wennen. Hoe pijnlijk ook, je kunt dit gebrek aan affectie niet wegdenken of bevechten. De grootste kans dat de liefde weer wat oplaait heb je door een tijdje uit elkaar te gaan. Soms keert de passie dan alsnog terug. In bepaalde gevallen is het niet zo duidelijk hoe jullie twijfels en persoonlijkheden op elkaar ingrijpen: dan kan relatietherapie uitkomst bieden.

Wat is het nut van een time-out?
Als jij en/of je partner het echt even niet meer weet, is het misschien tijd voor een grotere stap: een officiële break inlassen, waarbij je afspreekt een aantal weken of zelfs maanden geen contact te hebben. Het voelt waarschijnlijk voor de lijdende partij als een noodoplossing, maar de kans op een goede uitkomst is veel groter dan wanneer je met zijn tweeën in de vicieuze cirkel van de twijfel blijft steken. De twijfelaar kan zo de oorzaak van de twijfel proberen te achterhalen en ook voor de ander is zo’n geforceerde break in ieder geval beter dan steeds geconfronteerd te worden met de ambivalentie van zijn/haar partner. Doordat beide partijen verder geen emotionele druk op elkaar leggen, kan een time-out vaak voor verrassende ontknopingen en inzichten zorgen. Misschien komt de ander er tijdens de rustperiode achter dat hij of zij ook niet alles zo fantastisch vond. Door een pauze kunnen dingen echt in het juiste perspectief gezet worden. Misschien geeft het uiteindelijk een hernieuwde, meer evenwichtige relatie met de ex. Maar zelfs dat is lang niet zoveel waard als een opgeruimd hart. Daarmee kun je altijd verder.

In veel gevallen is het misschien niet zo duidelijk hoe jullie twijfels en persoonlijkheden op elkaar ingrijpen: dan kan relatietherapie uitkomst bieden.

eKudos Nu Jij

Klik & date

Op onze datingsites Relatieklik en Knuz kun je kosteloos nieuwe mensen ontmoeten. Neem er eens een kijkje. Er hangt geen prijskaartje aan, en je weet nooit waar een ontmoeting toe kan lijden. Nieuwe profielen worden dagelijks gecontroleerd op echtheid.

Lees hieronder meer artikelen over daten. Online en offline.

Daten, flirten & verleiding
Het allerbelangrijkste voor meer geluk in de liefde?
Help, ik wil zo graag!
Bemoei je met de wereld: kruip uit je schulp
Welke ingrediënten maken een leuke klik?
Lang vrijgezel? Zorg dat je opvalt
De beste openingszin ooit
Een eerste date: zoek de klik
Datiquette en hoe je een verpletterende eerste indruk achterlaat
Zeven leuke wetenschappelijke weetjes over daten
Dumpen voor dummies: de kunst van het kwetsen
Boeiuh! Vijf aanwijzingen dat je gesprekspartner zich verveelt
Dilemma of niet? Daten met meerderen tegelijk
Voor het eerst single, na je vijftigste

Partnerkeus
Liefde in onze tijd: het keuzeprobleem
Bestaat de ware? Heeft iedereen een soulmate?
Fatal attraction: het bestaat!
Waarom vallen we vaker op types met een duister randje?
Waarom word je verliefd op de ene persoon en niet de andere?
Hoe weet je dat hij niet ‘into you’ is?
Match made in hell: de praatgrage, kritische vrouw en de introverte, buigzame man
Op de juiste vallen kun je dat leren?
Val jij op je opposite? Echt niet
Pas op voor foute types!
De heftigste waan van allemaal: verliefdheid
De illusie van de foute man
De foute man bestaat omdat er vraag naar is
Wie is romantischer: man of vrouw?

Samen door of niet?
Ontluikende liefde: geef elkaar een kans
Leren van liefde: rozen komen niet zonder doornen
Help, ik heb een onromantische man!
De magische communicatieratio in duurzame relaties: één negatieve uiting versus vijf positieve
Zijn lange afstandsrelaties beter, leuker, duurzamer, mooier?
Wanneer twijfel de liefde bedreigt
De ex die maar niet exit gaat
Psychologisch woordenboek: bindingsangst

Zelfvertrouwen & andere issues
Dag meneer Psycholoog, een nieuw zelfbeeld graag!
Help, ik ben niet moeders mooiste!
Twee smeermiddelen voor betere seks

Liefdesverdriet
Oud liefdeszeer: schrijf het van je af
De beste manieren om over liefdesverdriet heen te komen
Leren van liefde: geen roos, zonder doornen

Online daten
Wat is het nadeel van online daten?
Wat is het voordeel van online daten?
Teveel keus hebben, verlamt je brein
Weet wie je date
Het grote probleem van online daten: keuzemoeheid
Relatiebemiddeling en wetenschappelijke datingsites: geldverspilling?
Goedbedoelde profielteksten (met vrije vertaling)
Liegen mensen op datingsites?

Communicatie algemeen
Dossier: communiceren kun je leren

eKudos Nu Jij

Waarom is humor aantrekkelijk?

We zijn vermoedelijk het enige dier dat lacht om grappen. Het heeft psychologen en biologen lang voor een raadsel geplaatst: waarom doen we dat eigenlijk? Heeft het een functie? We hebben het niet over de sociale glimlach, die duidelijk bedoeld is om onze waardering te laten blijken. We hebben het over humor om te lachen.

Humor is wat er gebeurt als je brein een verrassend verband ziet dat buiten het normale verwachtingspatroon ligt. Die herkenning zorgt voor een licht en fijn gevoel, meetbaar als serotonine in de hersenen, zichtbaar als een lach op het gezicht.

Het woord humor is (net als ‘humeur’) afgeleid van het Griekse woord voor sap of vocht. De oude Grieken dichtten lichaamssappen een belangrijke rol toe in het regelen van menselijke stemmingen en emoties. Een leuke grap of gekke situatie kan de spanning tussen mensen direct wegnemen. Mensen die grappig zijn hebben dan ook een handig instrument in handen dat ze helpt een leuke connectie met anderen te maken en zware onderwerpen op een luchtige manier te benaderen. Vooral vrouwen hechten waarde aan de lachfactor van een man. Als een man ze laat lachen betekent dat normaal gesproken dat hij goed met mensen, woorden en emoties is. Het zegt iets over zijn intelligentie.

Mannen zal het eerder worst wezen of een vrouw veel humor heeft, als ze maar om zijn grappen lacht. Onderzoek laat zien dat grappige mannen meer seks hebben en zich vaker voortplanten. Ze worden onthouden en het is leuk om bij ze in de buurt te zijn. Helaas is humor meer een talent dan iets wat je kunt leren. Mannen die grappig doen en moppen vertellen worden lang niet altijd grappig of aantrekkelijk gevonden. Goede humor is subtiel. Wie zich afvraagt of hij of zij er überhaupt talent voor heeft, heeft dat waarschijnlijk niet. Geeft niks. Er zijn heus andere punten waarop je kunt scoren.

eKudos Nu Jij

Liefde in tijden van Facebook: het keuzeprobleem

Liefde, daar kun je voor kiezen. Als je niet teveel keuzes hebt, althans.

In Manhattan is meer dan de helft van de mensen alleenstaand. Alleen een Hawaiiaans eilandje dat ooit dienst deed als leprakolonie overtroeft het New Yorkse stadsdeel. In Amsterdam is momenteel twee van de vijf mensen tussen de vijfentwintig en veertig alleenstaand. Veelal leuke, creatieve, aantrekkelijke singles die in een stad wonen waarvan een groot deel ook leuk, creatief, aantrekkelijk en single is. De meesten daarvan willen een fijne relatie.

Hier klopt iets niet.

Natuurlijk, er is sprake van zelfselectie: steden trekken studenten, ambitieuze singles en vrije vogels aan die op het moment dat zij een partner hebben en een gezin willen stichten weer wegtrekken. Dat verklaart een deel van de singles. Maar er is meer aan de hand.

Een bekend jampotjes-experiment uit 2000 werpt licht op de zaak. In een vergelijkend warenonderzoekje van psycholoog Barry Schwartz werden voor een delicatessenwinkel op de ene dag vierentwintig potjes met verschillende soorten jam uitgestald, op de andere dag zes. De vierentwintig potjes trokken veel meer aandacht, maar of er nu veel of weinig potjes stonden, geïnteresseerden proefden er toch maar een of twee. Als het op kopen aankwam, werd er bij de uitstalling van zes potjes veel meer jam verkocht dan bij de grote uitstalling. Dit soort meerkeuze-experimenten is met talloze andere producten en activiteiten herhaald. Met steeds dezelfde resultaten.

Uit een onderzoek onder New Yorkers bleek dat de singles in Manhattan niet alleen de meeste keuze hebben, ze zijn ook verreweg het meest kieskeurig. Op datingsites hebben deze mensen de langste eisenlijstjes en het merendeel vooral over een gebrek aan leuke loslopende mannen en vrouwen.

Psychologen en opvoeders weten allang: als je een mensenbrein veel concurrerende opties geeft, verlamt het. Het kan niet de gevolgen van alle keuzes overzien en vindt daardoor geen van de keuzes bevredigend. Het brein probeert spijt te voorkomen en blijft eindeloos in cirkeltjes ronddraaien. Meer dan vijf, zes opties maakt niet gelukkiger, zegt psychologisch onderzoek.

Toch denken we hardnekkig dat geluk synoniem is met meer keuzevrijheid. Wij vinden dat het allerhoogste goed. Elke dag opnieuw worden we geconfronteerd met talloze beslissingen die ons geluk moeten vergroten. Te beginnen met de kleur van het koffiekuipje, eindigend met onze favoriete tv-serie. Ook in ons liefdesleven mogen we – sinds hippies, anticonceptiemiddelen en geëmancipeerde vrouwen de weg vrijmaakten – improviseren hoe we liefhebben, met wie, hoe lang en hoe vaak.

Waar twee generaties geleden de liefde nog in een vissenkom werd gemaakt – je had slechts de keuze uit drie of vier huwbare partners in je dorp – hebben we tegenwoordig de oceaan die internet heet tot onze beschikking. Zelfs wanneer je als kluizenaar leeft of ziek thuiszit met diepdonkere wallen en een druipneus kun je aandacht voor jezelf opeisen met een knap profielfotootje en pakkend tekstje. Op elk tijdstip van de dag. Je kunt alleen in Nederland al kiezen uit driehonderd datingsites en talloze sociale netwerksites. Je kunt elke dag opnieuw een potentiële scharrel of partner opduiken. Je kunt oude exen op Facebook weer eens opzoeken, Twitteren met fotomodellen en sexcammen met iemand in Australië.

Die vrijheid heeft voordelen. Vooral als je door al je collega’s en dorpsgenoten heen bent en in je dagelijks leven weinig potentiële partners tegenkomt. Mensen die snel tevreden zijn, varen wel bij de mogelijkheden van deze meerkeuzemaatschappij. Voor perfectionisten en twijfelaars – een groep die groeit naarmate de mogelijkheden toenemen – is het dankzij Facebook&co een hele uitdaging gelukkig in de liefde te zijn. Onze neiging om de beste deal te krijgen maakt ons perfectionistischer en oppervlakkiger – we willen de knapste, slimste of succesvolste die we kunnen krijgen in plaats van degene met wie we goed kunnen opschieten. En als jij er wel uit bent, dan wellicht de ander weer niet. Al die mogelijkheden doen ons collectief het hoofd op hol slaan.

Een wijs iemand – Voltaire – zei ooit: ‘With great power, comes great responsibility.’ Great power is niets anders dan ‘het hebben van heel veel mogelijkheden’. We hebben tegenwoordig objectief gezien meer mogelijkheden en rijkdom dan -pak ’m beet – Napoleon, de machtigste man in zijn tijd. Hoe je daar verantwoordelijk mee omgaat is minder duidelijk. Napoleon wist dat ook niet echt.

Het is in ieder geval noodzakelijk te erkennen dat juist hardnekkig zoeken naar de beste optie ons ongelukkig houdt; dat is de paradox van keuze. Al die eindeloze mogelijkheden die we voor onszelf gecreëerd hebben, helpen niet om liefde, saamhorigheid en vreugde te laten ontstaan.

Het goede nieuws dat ik daaruit leer: we kunnen ons de moeite, geld en ellende besparen. We hebben slechts iets meer daadkracht nodig. De koffiejuffrouw op het werk, de barvrouw van de tennisclub of de ex die nu weer lekker in haar vel lijkt te zitten? Om het een kans te geven moeten we – slechts af en toe – stoppen alle opties eindeloos te blijven overwegen. Geluk is niet de keuzevrijheid, geluk begint bij kiezen.

Dit stuk staat deze maand in Esquire.

Meer lezen? Klik hier.

eKudos Nu Jij

Boek

Liefde in tijden van Facebook
Liefde is van alle tijden, maar in de onze blijkt het vinden en houden van liefde zowel makkelijker als moeilijker dan ooit. We hebben meer vrijheid en mogelijkheden dan ooit om de liefde te beleven zoals wij willen. Een relatie is geen noodzaak meer, maar een middel tot geluk. En waar twee generaties geleden de liefde nog in een vissenkom werd gemaakt, hebben we tegenwoordig de oceaan – internet – tot onze beschikking om een geschikte partner te vinden. Paradoxaal genoeg geeft deze vrijheid meer twijfel, onzekerheid en oppervlakkigheid dan ooit en smoort ze ontluikende liefde al snel in de kiem.

Liefde in tijden van Facebook (Prometheus/Bert Bakker, 2012) is een bloemlezing van eerlijke en rake inzichten over partnerkeuze, date, flirten, aantrekking, lust en langdurig samenzijn. Een boek vol eye openers, interessante weetjes en handige adviezen. Vanuit de eigen psychologische praktijk en recent wetenschappelijk onderzoek beantwoorden we vragen als:

- Hoe wordt een date het snelst je geliefde?
- Wat zijn de voor- en nadelen van online daten?
- Wat zijn simpele manieren om direct je aantrekkingskracht te vergroten?
- Wat is het grote geheim van de succesvolle versierder?
- Hoe belangrijk zijn timing, context en toeval voor het ontstaan van de ‘de vonk’?
- Waarom zijn foute partners zo verslavend?
- Wat is de allergrootste communicatievalkuil in relaties?
- Hoe weet je eigenlijk of je een goede match bent?
- Hoe ga je het beste om met liefdesverdriet, afwijzing en twijfels?

En nog veel meer.

Meer lezen? Bekijk hier hier de inhoudsopgave of bestel ‘m voor slechts 12,50 hier.

Recensenten en deskundigen over Liefde in tijden van Facebook:

Marianne Zwagerman, voormalig directeur digitale media bij de Telegraaf en mede-oprichter PowNed: ‘Ow, got, dit boek is voor mij geschreven […] Conclusie: we gaan het allemaal anders doen. Nuttig boek. Leest fijn. Goed advies.’

Alex Hijmans, internationaal correspondent DNP en schrijver: ‘Meer dan de titel doet vermoeden: hét boek over liefde anno nu.’

Sheila Kamerman, journalist NRC: ‘Dat zoiets groots als de liefde is opgebouwd uit toevallige omstandigheden, trucjes en zelfbedrog is niet verbazingwekkend. Een beetje een domper. Maar ook handig om te weten. Zo kun je de liefde een handje helpen.’

Rhijna Jansen, auteur/columnist: ‘De boeken van Lopez lezen als een tierelier, en zijn altijd raak geschreven. Superhandig om te weten wat de psychologie achter daten/relaties is.’

Vilan van der Loo, auteur & recensent bij Relatieplanet.nl: ‘Soms zie je door de bomen het bos niet meer. [...] Lief-de in tijden van Facebook zet je op het juiste spoor. [...] Praktisch nut? Prima. Dankzij de praktische indeling kun je meteen opzoeken wat je echt wilt weten. Aanbevolen. Maar niet geschikt voor romantici die dromen dat alles vanzelf zal gaan.’

Recensie datingsite Pepper.nl: ‘Een absolute must-read voor de online dater!’

Recensie Boekenkrant: ‘Het boek is zowel interessant voor mensen die een relatie hebben [...] als voor singles, want ook tips voor verleiding en aantrekking komen aan bod. Liefde in tijden van Facebook bespreekt veel herkenbare problemen en verschaft leuke en handige inzichten.’

Goedele Magazine, boek van de week: ‘In Liefde in tijden van Facebook, leggen de auteurs uit waarom die oneindi-ge keuzemogelijkheden in onze moderne, digitale tijdperk, het oh-zo moeilijk maken om een partner te vinden en te houden.’

eKudos Nu Jij