Category: Communicatie

Wat zeggen de woorden die je gebruikt over jou?

‘Veel,’ aldus collega Janneke.

“Zo laat onderzoek zien dat woordkeuze verandert als je liegt. Mensen die liegen vermijden vaker woorden die naar zichzelf of naar hun gevoel verwijzen (ik, mij, mijn, mezelf) en ze gebruiken eerder onpersoonlijke taal om zich van de leugen te distantiëren. “I did not have sexual relations with that woman”. Verder gebruiken leugenaars minder woorden, meer ontkenningen, en stellen ze meer tegenvragen. Op die manier worden ze minder snel ontmaskerd.

Psychologen Scherper en Sagarin (2006) onderzochten het effect van vloeken. Een beetje vloeken tijdens je speech helpt om je publiek te beïnvloeden. Zij lieten 88 mensen drie verschillende speeches horen. De eerste speech begon met een scheldwoord: “…lowering of tuition is not only a great idea, but damn it, also the most reasonable one for all parties involved.” Bij speech 2 zat het scheldwoord aan het eind en in de derde speech zat geen scheldwoord. Deelnemers werden het meest beïnvloed door speech 1 en 2.

Kunnen woorden ook gedrag voorspellen?
Het lijkt er wel op. Taalkundigen bestudeerden 100 interviews en quotes van professionele boksers vlak voor ze de ring in gingen. Boksers die positieve of optimistische woorden gebruikten (“Ik heb zin om de ring in te stappen” “Dit is een fantastische arena”) en die aan gezondheid en werk refereerden (“Ik voel me fit, ik ben er klaar voor”) hadden een grotere kans hebben om te winnen. Interessant, al sluit ik niet uit dat dit ook de fitste boksers waren.

Op kantoor is taalgebruik ook veelzeggend. Als werknemers het hebben over “dat”of “het bedrijf”, en aan collega’s refereren als “zij” dan wordt het als directeur tijd om je eens achter je oren te krabben. “Het bedrijf”-organisaties hebben meer ontevreden werknemers en het verloop onder het personeel is er groot. Een beetje roddelen op kantoor is niet per se negatief trouwens.

Taalgebruik beïnvloedt gedrag zonder dat we het in de gaten hebben. De Amerikaanse psycholoog John Bargh (1996) bood zijn proefpersonen woorden aan, waar ze zinnen van moesten maken. Bij sommigen zaten er vooral woorden tussen als ‘assertief’, ‘onbeleefd’ en ‘interrumperen’, bij anderen woorden als ‘geduld’, ‘beleefdheid’ en ‘respecteren’. De proefpersonen moesten zich na de test afmelden bij de proefleider, die druk in gesprek was. Tweederde van de ‘assertieve’ groep onderbrak de gespreksleider. Bij de ‘beleefde’ groep was dat slechts 16%.

In therapie is taal een belangrijk instrument. De ene formulering heeft meer effect dan de andere. Een supervisor leerde mij ooit om “maar” door “en” te vervangen. Zinnen met maar klinken al snel aanvallend. En zo zijn er meer trucjes. “Moeten” vervangen door “willen” is ook een bekende. Voor maar en moeten geldt dat het niet altijd opgaat. “Ik wil de afwas nog doen, nog wat opruimen en daarna de wil ik de administratie doen.” Ik krijg het niet geloofwaardig over mijn lippen, maar ach.

Je taal- en woordkeuze bepalen de impact die je op anderen hebt, ze voorspellen je gedrag en last but not least ze beïnvloeden hoe je over jezelf denkt. Door je alleen te richten op wat er niet goed gaat zorg je vooral voor bevestiging dat dat inderdaad zo is. “Ik vind nooit een leuke baan, want bij mij mislukt altijd alles” creëert niet de geschikte voorwaarden voor een leuke of verrassende wending. Woorden als nooit, altijd, alles, niks, geen, kun je sowieso beter schrappen, omdat ze weinig ruimte voor nuances laten.

Veel mensen vinden het aanvankelijk nogal kunstmatig om anders te communiceren dan ze gewend zijn. Eerlijk is eerlijk, toen ik geen maar meer mocht zeggen vond ik dat behoorlijk irritant. Toch is aanpassen van je taalgebruik effectief en vaak een belangrijke eerste stap voor verandering. Positiever taalgebruik en het benadrukken van eigenschappen of gedrag dat jij waardeert kan een wereld van verschil maken. Meer over communicatie vind je hier.

Bargh, J., Chen, M. & Barrows, L. (1996). Automaticity of Social Behavior: Direct Effects of Trait Construct and Stereotype Activation on Action. Journal of Personality and Social Psychology, 71(2), 230-244.

Scherper, C.R., & Sagarin, B.J. (2006) “Indecent influence: The positive effects of obscenity on persuasion” Social Influence, Volume 1, Issue 2 June 2006 , pages 138 – 146

Met dank aan: Eric Barker

eKudos Nu Jij

Hoe je wordt verleid door je eigen supermarkt

Wil je de kneepjes leren van subtiele, menselijke beïnvloeding (vaak ook wel marketing genoemd)? Je hoeft niet verder te lopen dan je eigen supermarkt. Behalve levensmiddelen, ziet de scherpe observeerder er een bonte verzameling manipulatietechnieken uitgestald. Laten we ze eens nalopen.

Allereerst het winkelwagentje. Dat bestaat al sinds 1938 en is ontworpen om jou zoveel mogelijk te laten kopen. Ondervakjes, tussenvakjes, bovenvakjes, kinderzitje, haakjes. Pak jij een mandje? Geeft niks, ook dan koop je waarschijnlijk meer dan je nodig hebt. We lopen verder.

Het is je vast wel eens opgevallen dat je de lekker geurende bloemen en vers banket aan het begin van de supermarkt vindt. Die geuren geven je direct een fijn en veilig gevoel en zullen je eerder stimuleren om impulsaankopen te doen.

Verder zullen de aangename temperatuur, genoeg ruimte en ontspannen muziek maken dat je langer wilt blijven hangen. Drukke, overvolle ruimtes met botsende winkelwagentjes willen de meeste mensen zo snel mogelijk ontvluchten. Een supermarkt moet groot zijn. Klassieke muziek stimuleert overigens de verkoop van duurdere, exclusieve producten.

(Om bovenstaande redenen gebruiken ziekenhuizen overigens een tegengestelde truc: kille kamers met ongezellig licht en matig eten dat je zo snel mogelijk beter wilt worden om naar huis te gaan.)

Als je hier allemaal niet zo gevoelig voor bent dan is de volgende truc: de meest essentiële voedingsmiddelen – zoals zuivel en groenten – staan vaak achterin de supermarkt. Je moet dus sowieso de hele supermarkt doorlopen om die te vinden. Klanten worden zo door de supermarkt gestimuleerd om alle schappen langs te lopen. In sommige supermarkten word je door de inrichting gedwongen om alle gangen af te lopen. Verkooptechnisch is het ook zinnig elke wandelgang met meerdere soorten boodschappen te vullen. Liefst in een logische combinatie. De kans dat je het ene product nodig hebt, maakt misschien ook dat je een ander product koopt. Als je toch al een biertje koopt, waarom dan geen zakje borrelnoten?

De artikelen waarvan de supermarkt wil dat je ze koopt (omdat ze duurder zijn en de omzet verhogen) staan op ooghoogte. B-producten en producten met grote verpakkingen (waardoor ze relatief goedkoper zijn) liggen onderaan. Exclusieve en dure producten worden vaak opzichtig aan de uiteinden van een gang aangeboden. Je kinderen worden ook gemanipuleerd, alles wat zij interessant vinden ligt op hun ooghoogte, zodat zij jou wel herinneren aan wat je zelf niet nodig hebt.

Daarnaast vind je overal aanbiedingen. Mensen krijgen universeel een warm gevoel van verrassingen, cadeautjes en aanbiedingen. Al scheelt het soms maar 5 cent, toch triggert het schreeuwende aanbiedingskaartje dat het product ons opvalt en zijn we eerder geneigd het te proberen. Een andere truc is om een product dat niet in de aanbieding is, te plaatsen in de bakken waar normaliter de aanbiedingen staan. Op die manier nemen veel mensen onterecht aan dat het niet afgeprijsde product wel in de aanbieding is. Albert Heijn doet dat vaak.

Ben je de hele supermarkt door? Zelfs bij de kassa ben je niet veilig voor manipulatie. Tijdens het wachten krijg je ruimschoots de kans om je te verlekkeren aan snelle snacks, zoetigheid, sigaretten, slechte tijdschriften en leuke aanbiedinkjes. ‘Weet je wat, ik neem dit strak geprijsde doosje bonbons voor de buurvrouw mee.’

Dan wordt er gevraagd naar je bonuskaart. Uiteraard heb je die want je wilt die korting niet mislopen. Daarnaast zorgt die kaart gevoelsmatig voor extra binding tussen jou en de supermarkt.

Bron: Business Insider

eKudos Nu Jij

De belangrijkste vraag tijdens een sollicitatiegesprek?

‘Als u mij deze baan niet gaat geven, wat zou daarvan dan de reden zijn?’

Timing is essentieel. Stel hem pas verderop in een goed gesprek. Stel hem krachtig, met oprechte interesse in het antwoord. De vraag geeft twee opties volgens Forbes: ofwel je toekomstige baas kan geen reden verzinnen en voelt zich min of meer verplicht je aan te nemen, ofwel hij noemt een paar redenen die je direct kunt bespreken en weerleggen.

Bron: WI

eKudos Nu Jij

Verlegenheid, valse bescheidenheid en excuses: de stille liefdeskillers

We hebben allemaal weerstand tegen gênante momenten en vinden het vreselijk om afgewezen te worden. Afwijzing geeft ons zelfvertrouwen een knauw. Herken je het? Het laat zien dat je een sociaal mens bent en dat het je iets kan schelen wat anderen van je denken. Dat is goed. De andere kant moet je ook horen. Als je je chronisch probeert ongemakkelijke momenten te vermijden dan is dat een goed recept voor spijt. Het schijnt dat 1 op de vijf mensen vooral spijt heeft van gemiste kansen op romantisch vlak. Dat is best flink. Het kan nuttig zijn jezelf te bevrijden van de sociale handrem.

Hieronder zes open deuren die je helpen uit je comfortzone te breken:

Neem je verlegenheid en angst niet zo serieus
Dus, je bent verlegen, krijgt snel blozende wangen en bent bang dat je gaat stamelen? De enige die het erg vindt, ben jijzelf. De meeste anderen vinden het sympathiek en begrijpen het best. Tenzij ze een eikel (m/v) zijn. Het is goed om je minder te laten leiden door ongemak en verlegenheid. Door het wat vaker te negeren en toch te doen wat je niet goed durft, ontdek je dat je niet door de grond zakt als iemand niet zo leuk meedoet of jou interesse niet beantwoordt. Accepteer dat verlegenheid en sociale ongemakkelijkheid een volkomen natuurlijk reactie zijn die bijna iedereen op aarde kent, en begrijpt.

Neem je ego niet zo serieus
Een beetje zelfwaarde is belangrijk. Hoe je jezelf ziet is bepalend voor de mate van geluk en succes die je in je leven ervaart. Het is echter belangrijk je zelfbeeld op het juiste fundament bouwt. Als ‘geen slecht figuur slaan’ het belangrijkste element is waar jij je zelfvertrouwen aan ontleent dan doe je het verkeerd. Je kunt jezelf beter een mentaal schouderklopje geven voor het durven maken van fouten, het naleven van je nieuwsgierigheid en confronteren van je spoken. Doe daarom dingen waar je (later) trots op kunt zijn.

Neem je weerstand niet zo serieus
Het is geen mooie eigenschap van de menselijke soort, maar het is goed toe te geven: we zijn over het algemeen nogal lui en hebben weerstand tegen verandering. Verandering vraagt om het tijdelijk toelaten van ongemak en verwarring. Zelfs als we weten dat we in de toekomst veel gelukkiger worden door iets wel of niet te doen (stoppen met roken, afstuderen, voor je rechten opkomen) laten we graag dingen bij het oude. Puur uit luiheid. Het kost tijd en moeite voordat nieuw gedrag (sporten, koken, vroeg opstaan, mensen aanspreken) een gewoonte wordt. Tussendoor zijn er genoeg momenten om terug te vallen op datgene wat je altijd al deed. Je hebt echt overtuiging en wilskracht nodig om de eerste ongemakkelijke periode door te komen. Meestal veranderen mensen pas als ze genoeg lijden of gefrustreerd zijn. Totdat die tijd verzinnen we allerlei excuses om niet te veranderen

Neem je eigen onhandigheid niet zo serieus
Sociale onhandigheid is vaak het gevolg van een gebrek aan nieuwsgierigheid gecombineerd met angst voor afwijzing. Als je ongemakkelijke situaties vermijdt leer je namelijk minder en zul je sowieso niet snel handig worden. Er zijn meerdere manier om handiger te worden een goede manier is om stapje voor stapje te doen. Oefen met mensen waar je verder niets van hoeft. De groenteboer bijvoorbeeld, of je zus. Gebruik het in ieder geval niet als excuus.

En als je gewoon niet zo’n vlotte babbelaar bent. Join the club. Je bent niet alleen. Leer goede vragen stellen. De meesten mensen zijn ijdel en praten graag over zichzelf als je ze maar de juiste vragen stelt en goed leert luisteren. Een beetje nieuwsgierigheid is dan wel gewenst. Stel vragen aan mensen die handig zijn, stel vragen aan mensen die je interessant zodat je erachter komt wat hen doet tikken. Vragen stellen is een kunst die veel mensen ontberen. Het is belangrijk omdat je daardoor een betere band krijgt met de wereld, en met anderen.

(Bij sommige mensen zit de onhandigheid dieper. Ze voelen sociale situaties en mensen gewoon niet goed aan. We zijn daarin niet gelijk en vaak is de oorzaak genetisch. Vooral mannen kunnen onhandig zijn. Ook mensen met een bepaalde vorm van autisme (0,5 % van de bevolking) zijn sociaal van nature beperkt. Ook dit gebrek kun je enigszins compenseren door nieuwsgierig te worden en veel feedback te vragen aan anderen.)

Neem je eigen excuses niet zo serieus
Het is vaak grappig te horen waarom mensen niet doen wat ze eigenlijk wel willen of zouden moeten doen. In plaats van dat ze zeggen ‘Ik ben lui, bang of gewoon niet geïnteresseerd’ gebruiken ze een eufemisme als:

- Als ik iemand moet tegenkomen dan komt wel vanzelf, dat kun je niet forceren, ik geloof in het lot
- Ik ben gelukkig in mijn eentje, waarom zou ik moeite doen om iemand te vinden
- Eerst wil ik afvallen ( of afstuderen, een nieuw huis enzovoorts) daarna word ik actiever op liefdesgebied
- Ik ben gewoon niet zo vlot en charmant, ik wacht wel totdat iemand mij aanspreekt
- Sommige mensen doen dat gewoon, zo ben ik niet

We doen allemaal moeite om gevoel van welzijn en ons zelfbeeld te beschermen. We praten de ongewenste gewoonten die we er op na houden meestal goed. ‘ja, ik rook, maar na mijn examen stop ik.’ ‘ik wil echt graag sporten, maar ik heb even geen geld om de sportschool te betalen.’ Als je je onhebbelijkheden altijd maar goedpraat, ondermijn je ook je zelfvertrouwen als het betekent dat je daardoor geen actie onderneemt. Mensen die constant uitstellen en op ‘veilig spelen‘ ontwikkelen zichzelf minder. Door fouten te durven maken leer je en zet je (noodzakelijke) stappen en verder te komen. En daar krijg je echt zelfvertrouwen van.

Verwacht niet van de toekomst wat je nu kunt doen
Misschien ben je jong, en heb je nog een heel leven voor je. Toch is het goed je nu al te beseffen wat het risico van vermijding is. De toekomst wordt namelijk bepaald door wat je nu doet. Als je je nu kansen en mogelijkheden vermijdt uit angst voor mislukking, dan zul je dat waarschijnlijk in de toekomst ook doen. De toekomst is een goed excuus om nu niks te doen. Denken dat het in de toekomst vanzelf allemaal wel goed komt, is het nummer één smoesje dat mensen gebruiken om niet te hoeven veranderen.

eKudos Nu Jij

Boeiuh! Vijf aanwijzingen dat je gesprekspartner zich verveelt

Deze handleiding kunnen sommige mensen prima gebruiken. Het leert mensen die sociaal onhandig zijn of te vol van zichzelf te controleren of hun publiek eigenlijk wel luistert. Waarom zou je überhaupt praten als het ‘niemand’ iets kan boeien?

1. Iemand is waarschijnlijk niet geïnteresseerd als ie zich herhaaldelijk verlaat op korte, oppervlakkige antwoorden en verder geen vragen stelt. Vooral wanneer iemand enigszins monotoon met dooddoeners antwoordt als: ‘oh, echt?, ‘leuk’, ‘gaaf hoor’, ‘wauw’, ‘inderdaad’.

2. Als mensen herhaaldelijk vragen stellen die niet relevant zijn voor het verhaal of om een heel oninteressant antwoord vragen dan ben je elkaar aan het vervelen. Oprechte vragen zorgen vaak voor meer flow en verdieping van je verhaal, oppervlakkige vragen houden die juist tegen. ‘Wanneer was je dan bij haar op bezoek?’ of ‘Ben je al vaker met de auto gegaan?’

3. Als mensen jou niet onderbreken of om verduidelijking vragen dan kan het zijn dat iemand jou gewoon laat uitpraten zonder van plan te zijn zich echt in het gesprek te mengen. Mensen die je verhaal willen volgens zullen af en toe om verduidelijking willen vragen om de rest van het verhaal goed te snappen.

4. Dit doe ik vaak als ik niet geïnteresseerd ben (en niet dringend naar de WC moet): ik verander van onderwerp. Zo stel ik te pas en te onpas de vraag ‘ hoe is het eigenlijk in de liefde?’ als iemand te lang doorgaat over loonsverhoging, subsidies, of iets anders wat ik niet van plan ben te onthouden.

5. Mensen die in elkaar geïnteresseerd zijn doen elkaar vaak in gedrag en manier van praten enigszins na. Dat noemen we spiegelen. Als iemand dat helemaal niet doet dan kan het zij dat iemand in zijn hoofd met heel andere dingen bezig is. Als iemand tussendoor in de richting van zijn horloge, de klok of deur kijkt dan weet je ook hoe laat het is.

Bedankt WI. Meer lezen? Lees het artikel op Psychology Today.

eKudos Nu Jij

Ruziemaken is heilzaam, mits…

Conflicten zijn soms broodnodig om uit te praten wat je stoort aan je partner. Ga je die uit de weg, dan zal dat jullie vertrouwen in elkaar en de intimiteit niet ten goede komen. Ruziemaken met je hartendief is prima, als je het maar goed doet. Dit onderzoek bevestigt het maar weer eens. Sommige veelplegers hebben een prima relatie. Dat komt omdat zij met hun woorden en gedrag de ander niet nodeloos kwetsen en weinig schade achterlaten.

Als jullie ruzies een gewoonte zijn geworden en dusdanig toenemen in hevigheid dat jullie niet meer naar elkaar luisteren en daarna telkens met een onbevredigend gevoel moeten afdruipen, dan voorspelt dat weinig goeds. Helemaal als daar (verbaal) geweld bij komt kijken. Er is een goede kans dat deze vermoeiende ruziespiraal jullie uit elkaar zal drijven. Maar dat hoeft niet.

Er zijn relaties die gewoonweg lastig zijn, en die je niet zomaar van ‘binnenuit’ kunt repareren. Bijvoorbeeld omdat een van beide serieuze psychologische problemen heeft, of lijdt aan een alcohol- of drugsverslaving. Dan is er serieuze hulp nodig. Maar als je in een enigszins gelijkwaardige relatie zit dan kun je veel baat hebben door je aan deze communicatieregels te houden:

In het kort:
1. Vraag je af wat de achterliggende boodschap van zowel jijzelf als je partner is? Het zal vast over iets anders gaan dan het dopje dat niet op de tandpastatube zit. Bijvoorbeeld, dat je vind dat de ander maling lijkt te hebben aan dingen die voor jou belangrijk zijn en daar te weinig rekening mee houdt. Het kan daarbij goed zijn te beseffen dat de ander zich door hoe jij dit soort kwesties te berde brengt juist bemoederd en gecontroleerd voelt. Al je dat weet van elkaar dan kun je elkaar daarin tegemoet komen.

2. Breng je kritiek of boodschap op een behapbare manier. Door er nodeloos scheldwoorden, oude koeien, bedreigingen, veroordelingen for life en andere debatteertrucs aan toe te voegen saboteer je elke kans op een vrolijke uitkomst. Ook een eindeloze preek waarbij je alles erbij haalt wat er zijdelings mee te maken, maak je het voor je partner lastig: op welk deel van de boodschap moet deze reageren? Zal je net zien dat partnerlief precies ingaat op dat wat er helemaal niet toe doet: ‘Hoe kan ik nou naar bier hebben gestonken, ik had een flesje martini op.’ Grootste valkuil is om de achterliggende boodschap of wens te negeren omdat je gewoon je gelijk wilt halen.

3. Wees niet bang je eigen aandeel in de escalatie toe te geven. Die is er vast ook. Mensen die oprecht ‘sorry’ durven zeggen hebben betere relaties.

Meer lezen?
Dossier der Goede Relaties
Communiceren kun je leren

eKudos Nu Jij

Zeven manieren om elkaar onaantrekkelijk te maken

Intimiteit kan heftige gevoelens oproepen. We willen onszelf geven, iemand helemaal vertrouwen. En we gaan ervan uit dat we zonder teveel woorden begrepen zullen worden. Natuurlijk voelen we ons verraden als de wederzijdse verwachtingen van en over elkaar worden geschaad. Of als we merken dat we sommige dingen toch echt anders zien dan onze lieve partners. ‘Er voor elkaar zijn’, ‘eerlijkheid’ en zelfs ‘monogamie’ betekent niet voor iedereen hetzelfde…

Een grote ruzie kan in veel gevallen verschillende verwachtingen rechtzetten. Meestal echter zorgen kleine zich opeenstapelende teleurstellingen voor langzame scheefgroei. Partners zullen langzaam, en vaak op een stiekeme manier, minder voor elkaar doen. ‘Hij doet geen moeite, waarom zou ik het wel doen?’ As je niet oppast is uiteindelijk een serieuze rennovatie nodig om de boel weer recht te zetten.

Het Spel zonder Einde ‘Als jij verandert, verander ik ook’
Een van de grootste problemen in relaties wordt ook wel de Machtstrijd of het Spel zonder Einde genoemd. Die ontstaat als twee ontevreden partners het idee hebben dat zij pas iets positiefs voor hun partner hoeven doen als hun partner iets aardigs doet. ‘Ik heb toch immers vorige week de vuilnis buiten gezet.’

Daar ontstaat toenemende ergernis, die herkenbaar is aan de lulligheid van de ruzies die daarbij horen.

Hij: “Ik zou willen dat je eens wat aardiger deed. Ik vroeg je alleen of je morgen mee wilt naar Henk en Nanda?”
Zij: “Misschien moet je het dan niet zo zeurend vragen, en zelf eens aardig doen.”
Hij: “Nogal uitnodigend als je zo nors kijkt.”
Zij: “Ik ben wel aardig tegen je, ik bel je tenminste nog terug als jij belt.”
Hij: “Ja, om te zeggen dat ik de afwas heb laten staan. Alsof ik niks beter te doen heb met die reorganisatie op het werk.”
Zij: “Nee, op mijn werk loopt alles soepel nu ik Peters werk erbij heb.”

Beide partners vinden dat de ander eerst maar eens aardig moet doen. Dit spel houdt stand totdat een van beide tortelduiven ermee ophoudt en – enigszins op oprechte toon – iets liefs en aardigs zegt. Een advies: zorg maar dat jij dat bent, dan kom je waarschijnlijk niet in zo’n eindeloze spiraal terecht. Zo’n spiraal ontstaat altijd als beide partners hun gelijk willen halen.

In relaties geldt: waar één wint, verliezen er twee.

In onderstaande zeven voorbeelden (eerlijk gejat uit eigen werk) ontstaat vaak een dergelijke spiraal zoals boven uitgelegd. Het zijn valkuilen waar elke relatie ooit mee te maken kan krijgen. Ze geven scheefgroei, schade en/of slechte seks.

1. Driftbuien en dominantie
Sommige mensen maken van hun hart geen moordkuil. Prettig voor hen, minder voor de relatie en hun arme partners. Vooral mensen met driftbuien hebben vaak niet door hoezeer ze hun partners bang maken en hun vertrouwen beschadigen. Als een partner zich niet veilig voelt binnen een relatie is scheefgroei onvermijdelijk. Iemand zal zich eerder willen terugtrekken en minder delen met zo’ partner, vaak met het gevolg dat de driftkikker nog meer reden ziet om boos te zijn. ‘Waarom zei je niet dat je weer naar de sportclub gaat, dan had ik ook wat leuks gepland?” Als de driftige zijn driftbuien en impulsieve acties niet leert te controleren dan heeft dat een heel nare uitwerking op de relatie. In combinatie met veelvuldig alcohol en drugsgebruik leidt dit vaak tot serieuze relatieproblemen die alleen met veel wilskracht en professionele hulp op te lossen zijn.

Wat te doen? Stop ermee je partner bang te maken en hou je zelf vaker in. Spreek met jezelf en je partner af dat je wegloopt als de kwade demon je weer eens te pakken heeft. Misschien wordt je partner dan ook wat steunender.

2. Sabotage
Het is heel lastig om voor jezelf op te komen als je een dominante, driftige of principiële partner hebt (zoals boven beschreven). Vooral als je zelf wat zachtaardiger en flexibeler bent. Je zult misschien de neiging hebben om toch te doen waar je recht op of zin in hebt en de wensen van je partner stiekem saboteren. Op zo’n manier dat je partner je niet kan beschuldigen. Door flauwe excuusjes. Je ‘vergeet’ dingen te doen voor je partner in plaats van dat je zegt dat je er geen zin in had. Of je kon je telefoon helaas niet oppikken. Of je hoofdpijn is te erg. Of je moest overwerken. Ook dit werkt een vicieuze cirkel van irritatie teweeg. En toenemende hoofdpijn.

Doen? Verman jezelf, leer de onderhandelingsregels en zeg eerlijk wat je wilt en verwacht in de relatie. Je partner zal vast wat minder dominant worden naarmate jij eerlijker bent en minder op excuses leunt.

3. In verwijten communiceren
Je kent ze vast. Partners die slechts nog in verwijten communiceren. “En ja, hoor, je hebt weer een vlek in je trui.” ‘Ach, wat maakt jou het uit hoe ik eruit zie, het is niet dat we een seksleven hebben of zo.” Het grappige is dat mensen aan deze vorm van communicatie wennen en dat ze het jaren kunnen volhouden. Ook hier is het probleem dat de tortelduifjes allebei denken dat het aan de ander ligt. Als partnerlief verandert zullen zij het misschien ook overwegen. Het is een verkeerde gedachte. Als jij verandert, verandert je partner mee. Doe aardig, geef complimenten en probeer een tijdje het goede te zien. Grote kans dat je binnenkort een leukere partner hebt.

Doen? Complimentjes, cadeautjes, je vragen als wensen formuleren, beloon je lief bij goed gedrag met een koekje.

4. Denken dat je weet wat goed is voor je partner
Daarnaast heb je mensen die hun waarheid als ‘de enige waarheid’ zien en het daarom graag en vaak opdringen aan anderen. Soms is dit een specifiek metafysisch wereldbeeld. Dit zijn de echte probleemgevallen, die als ze niet oppassen met iedereen problemen hebben. Als je niet kunt leven met het feit dat elk mens een eigen representatie van de werkelijkheid heeft, dan heb je een zwaar (liefdes)leven voor de boeg. Nergens zie je dat zo duidelijk als in relatietherapie. Vaak is het een van beide die meent te weten wat goed voor de ander is: “Mijn vrouw zou meer moeten sporten, en minder tv-kijken. Net zoals ik. Ook het dagelijkse wijntje zou ze moeten laten staan. Ze geeft bovendien een slecht voorbeeld aan onze dochter van 17.” De man verwart zijn ’subjectieve mening’ met een ‘objectieve werkelijkheid’. Hoewel zijn mening misschien aannemelijk klinkt en bovendien goed bedoeld is, is het niks meer dan een veronderstelling. Eentje die hun relatie geen goed doet.

Zou zijn vrouw meer moeten sporten? Zou zijn vrouw niet zelf weten wat goed voor haar is? Is de fietstocht naar haar werk, en haar werk als bloemiste niet sportief genoeg? Is tv-kijken eigenlijk wel zo slecht? En een wijntje? En kan de dochter niet zelf bepalen wat goed voor haar is?

Over de antwoorden op al deze vragen kun je van mening twisten, maar geen enkele mening daarvan is de allerhoogste werkelijkheid. Klinkt logisch, maar veel relaties worden een ware hel door dit soort mening-versus-feit-misverstanden. Het wordt een welles-nietes-relatie. Als politiek en religie om de hoek komen kijken kan het zelfs gevaarlijk worden. Maar dat is weer een andere discussie.

Doen? Gun je partner een eigen wereldbeeld, eigen ideeën, eigen ervaringen. Van een betweter is het heel moeilijk iets aan te nemen.

5. Gescheiden levens
Sommige mensen kunnen erg goed op zichzelf zijn. Ze kunnen zich uren vermaken met hun eigen boek, hobby of interessante gedachten. Ze hebben weinig gedachtenwisseling met anderen nodig. Dat is mooi. In sommige relaties kan het echter een probleem worden als dit praktisch contact en een gevoelsmatige band in de weg staat. Vooral als de partner communicatiever is, kan er een negatieve wisselwerking ontstaan. De Pratert wil graag wat meer van input van de Stille en hoe meer de Pratert wil dat de Stille praat hoe meer de Stille zich zal willen terugtrekken. Niemand wil op commando een praatje beginnen. Als jij de Stille bent is het in ieder geval goed om wat vaker uit jezelf te delen wat er in je omgaat en waar je mee bezig bent. Dat mag je best voor de ander overhebben. Je krijgt meer connectie als een ander weet waar je mee bezig bent, dat schept een band.
Sommige mensen zien elkaar in de slaapkamer en aan de ontbijttafel om verder hun leven vooral gescheiden van elkaar te leven. Door je niet elkaars leven te mengen verlies je voeling met elkaar. Het is goed om je, op z’n minst een beetje, te interesseren voor je partners hobby’s, diens vrienden en werkzaamheden.

Doen? Betrek elkaar in jullie levens en interesseer je voor elkaars wereldjes. Reserveer in ieder geval een aantal bepaalde minuten (aan de ontbijt- of dinertafel, of voor het slapen gaan) om de dag met elkaar door te nemen. Ook sms-jes en telefoontjes (als je later komt, of als het niet nodig is) maken een relatie speciaal en exclusief.

6. De wees-spontaan-paradox
De wees-spontaan-paradox bestaat uit het merkwaardige en veelgebruikte verlammingscommando van mensen om hun partner dingen te laten doen die ze uit zichzelf zouden moeten doen en die ze het liefst nog leuk zouden moeten vinden ook.

Je moet meer uit jezelf vertellen. Je moet meer initiatief tonen. Je moet me vaker bellen en dat echt willen. Je moet je meer voor mij interesseren. Je moet mij vaker tegenspreken. Je moet ontspannen. Je moet blij zijn dat ik dit voor je doe.

Het zijn allemaal commando’s die verlammend werken. Deze uitgesproken wensen hebben vaak het tegenovergestelde tot gevolg. Iemand zal zich gedwongen voelen om op commando spontaan te doen. Zo werkt het niet. Je kunt iemand stimuleren meer te laten praten door zelf iets te zeggen, of een leuke vraag te stellen, maar met dit soort aanvallen verlam je je partner. Deze zal, tenzij het een heel gehoorzaam type is, eerder de neiging hebben minder spontaan te doen en de wenkbrauwen te fronsen.

Doen? Leer de communicatieregels.

7. Stoppen met moeite doen voor elkaar
Het is de nachtmerrie van veel romantische zielen. Een relatie die je kunt reduceren, tot matte blikken, krulspelden, trainingsbroeken, bankhangen, eten halen, filmpie kijken, schoonouders, af en toe seks op zondag. Het is oké, maar meer niet. Af en toe als vrienden langskomen en er wordt een wijntje ingeschonken kan er weer een echte lach vanaf. Vooral omdat er herinneringen aan vroeger worden opgehaald. Niemand wil zo worden, en toch… woehoehoe… het is overal om ons heen. Onvermijdelijk? Een beetje misschien – en het is prima om op je gemak te zijn – maar het gaat echt bergaf naarmate je elkaar helemaal vanzelfsprekend voor lief neemt. Minder moeite om er leuk uit te zien, minder moeite om samen uit te gaan (‘Alle kroegen lijken op elkaar, films kun je downloaden en thuis krijg je meer eten op je bord dan in een restaurant’) en de vakanties lijken ook steeds meer op thuis ( ‘Zo’n all-in-reisje is goedkoop en met een beetje mazzel hoef je het vakantiepark helemaal niet af, er is soms zelfs een supermarkt.’). Dit kan jullie toekomst worden als je stopt creatief met elkaar (en jezelf) om te gaan. Het leven wordt erg suf wanneer je je fantasie verliest. En ook dit is besmettelijk.

Doen? Jep, gewoon doen.

eKudos Nu Jij

Vrouw belt ex 70.000 keer: aanhouder wint?

Het is een k%tsituatie. Jij wilt niets anders dan samenzijn met de persoon die jou afgewezen heeft. Je weet best dat het een oefening in zinloosheid is, maar je kunt het niet laten: je moet je laten horen om die ondraaglijke spanning te verlagen. Elk telefoontje, sms-je of mailtje maakt je minder gewild, maar je bent alle normale fatsoensgrenzen en schaamte voorbij.

Wat kun je wel doen? Niet veel. Zelfs als het object van jouw verlangen lichte twijfels heeft, heb je maar weinig in de pap te brokkelen.

eKudos Nu Jij

Dossier van de Goede Relaties

Wat de meeste mensen écht gelukkig maakt, is de verbinding met andere mensen. Niet het huis, genoeg nullen op de bankrekening, de status op het werk of een strak, gezond lichaam. Die zaken zijn vaak een voorwaarde voor geluk, maar niet het geluk zelf. Het geluk ontstaat vooral in de relatie tot anderen (en nog wat andere zaken).

Het is de tragedie van veel mensen, dat ze veel bloed, zweet en tranen kwijt zijn aan de randvoorwaarden voor geluk, en daardoor het echte geluk door hun handen laat glippen. Vraag het maar eens aan stervende mensen. Die hebben ons veel te leren. Deze mensen hebben vooral spijt dat ze te weinig tijd hebben besteed aan mensen in hun directe omgeving, vrienden en familie. Dat is wat uiteindelijk telt, melden ze ons. Toch handelen we daar in het dagelijks leven niet naar. We zijn vooral bezig met druk zijn, deadlines op het werk; kleine, persoonlijke succesjes die we op Facebook kunnen zetten: hoe we eruit zien, dat soort dingen. Het is ondertussen gemakkelijk om de band met onze intimi te verwaarlozen. We vinden dat intimi en goede vrienden maar moeten snappen dat we nu even geen tijd voor ze hebben. Komt heus wel weer, denken we.

Dit dossier is bedoeld om licht te schijnen op de soms glibberige interactie tussen geliefden, vrienden, familieleden, collega’s en kennissen: hoe zorg je dat je relaties goed blijven en wat kun je doen om die te verbeteren?

Vriendschappen en communicatie algemeen
Hoe ben je een goede vriend?
De dood van een vriendschap of een nieuw begin?
Dossier: communiceren kun je leren
Het gevaar van de verwijtencirkel
Een leugentje om bestwil: mag dat?
Behoefte aan meer connectie met de mensen om je heen?
De vier ingrediënten van een leuke klik
Boeiuh! Vijf aanwijzingen dat je gesprekspartner zich verveelt

Omgaan met conflicten
Loyaliteitsconflict: hoe ga je om met een breuk in de vriendenkring?
Ruziemaken bevordert intimiteit, mits…
Wanneer twijfel de liefde bedreigt
Ruziemaken voor partners
Psychologisch woordenboek: relatietherapie
De magische communicatieratio in duurzame relaties: één negatieve uiting versus vijf positieve

Liefde en intimiteit
Dossier: hoe haal je meer uit je leven als single
De tien geboden van een fijne relatie
Twee (mentale) smeermiddelen voor betere seks
Liefdescrisis? Liefde in tijden van internet
Ontluikende liefde: hoe geef je elkaar een eerlijke kans?
Hoe verschillend zijn mannen en vrouwen nou helemaal?
Het allerbelangrijkste voor meer geluk in de liefde?
Mens en monogamie: hoe zit het nou?
Jaloezie: catch-22 van de liefde

Liefdesverdriet en rouwverwerking
Leren van liefde: rozen komen nooit zonder doornen
Oud liefdeszeer? Schrijven werkt!
De beste manieren om over liefdesverdriet heen te komen

Alleen, eenzaam, single
Help, ik wil zo graag!
Bemoei je met de wereld: kruip uit je schulp
Welke ingrediënten maken een leuke klik?
Lang vrijgezel? Zorg dat je opvalt
De beste openingszin ooit
Een eerste date: zoek de klik
Voor het eerst single, na je vijftigste
Waarom is humor aantrekkelijk?

Partnerkeus
Liefde in onze tijd: het keuzeprobleem
Bestaat de ware? Heeft iedereen een soulmate?
Fatal attraction: het bestaat!
Waarom vallen we vaker op types met een duister randje?
Waarom word je verliefd op de ene persoon en niet de andere?
Hoe weet je dat hij niet ‘into you’ is?
Match made in hell: de praatgrage, kritische vrouw en de introverte, buigzame man
Op de juiste vallen kun je dat leren?
Val jij op je opposite? Echt niet
Pas op voor foute types!
De heftigste waan van allemaal: verliefdheid
De illusie van de foute man
De foute man bestaat omdat er vraag naar is
Wie is romantischer: man of vrouw?

Samen door of niet?
Ontluikende liefde: geef elkaar een kans
De ex die maar niet exit gaat
Leren van liefde: rozen komen niet zonder doornen
Help, ik heb een onromantische man!
Zijn lange afstandsrelaties beter, leuker, duurzamer, mooier?
Wanneer twijfel de liefde bedreigt
De ex die maar niet exit gaat
Psychologisch woordenboek: bindingsangst

Zelfvertrouwen & andere issues
Dag meneer Psycholoog, een nieuw zelfbeeld graag!
Help, ik ben niet moeders mooiste!
Twee smeermiddelen voor betere seks

eKudos Nu Jij