Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

‘Hallo, ik zie je stuntelen, kan ik je helpen?’

IIn je omgang met de wereld heb je jezelf dingen automatisch eigen gemaakt. Die zitten stevig verankerd in je onbewuste. Gelukkig maar, anders zou je waanzinnig worden. Als je elke keer moet nadenken over de betekenis van een rood stoplicht, beschimmelde melk of tramsignaal dan was je er misschien niet eens meer geweest. Deze vanzelfsprekendheden maken je bestaan over het algemeen makkelijk. Eten, drinken, handen wassen, lezen, toiletteren, kleren aantrekken, je kunt het allemaal op de automatische piloot.

Ook het sociale verkeer zit vol met dit soort automatismen. Als iemand een hand naar je uitsteekt weet je als westerling dat iemand zich aan je wil voorstellen. Zonder nadenken beweegt je hand zich in de richting van de ander. Je weet ook ongeveer hoe lang je iemand kunt aankijken voordat het raar wordt. Je weet dat je niet op tien centimeter afstand moet gaan staan bij iemand die je niet kent (tenzij je in een drukke lift staat). Deze dingen zijn zo vanzelfsprekend, dat je je misschien afvraagt waarom ik het er over moet hebben.

Waarom? Precies deze dingen die jouw leven gemakkelijker maken, doen dat soms niet… Op het gebied van liefde en contact maken kunnen ze je in de weg staan. Juist daar is het nodig om spontaan te zijn, om de regels een beetje los te laten. Van een formele kennismaking wil je naar een echt contact. Intimiteit vraagt om vrijheid, openheid en het loslaten van regels en vanzelfsprekendheden. Flirten is voor veel mensen eng, omdat je je niet meer kunt vasthouden aan de bekende omgangsvormen. Je speelt met oogcontact, fysieke nabijheid en wat je tegen iemand zegt. Je zoekt de grenzen op om te zien of iemand in jou geïnteresseerd zou kunnen zijn. Dat vraagt om een zekere kwetsbaarheid.

Het zou leuk zijn als je op iemand kan afstappen met de vraag: ‘Ik zou graag bij u solliciteren naar de functie van partner. Heeft u toevallig een vacature? En welke eisen stelt u aan de kandidaat? Als ik me daar in kan vinden, dan stuur ik mijn cv op!’ Of: ‘Wat een mooi openstaand decolleté. Dit betekent vast dat u ook openstaat voor een spannende avond met mij?’ Ik denk dat we allemaal soms zouden willen dat het spel der verleiding zo makkelijk zou gaan. We beseffen helaas maar al te goed dat dat niet zo is. Behalve voor de gemiddelde rockster misschien (en troost je, die is waarschijnlijk te ver heen door de drugs en alcohol om er iets constructiefs mee te doen).

Als je mij vraagt wat de meeste mensen in de weg staat een leuke partner te vinden, dan is het: onnodig veel met jezelf bezig zijn. Niet het gebrek aan de juiste looks, geld of kleren. Ik denk zelfs dat ook die eigenschappen je in de weg kunnen staan als je daar te ‘zelfbewust’ van wordt. Het is het ‘te bewust bezig zijn met hoe je overkomt’, het ‘teveel bezig zijn met het willen zeggen van de juiste dingen’, ‘teveel willen voldoen aan een bepaald beeld’ wat het lastig maakt.

Daarom zou ik je willen vragen een aantal principes in je leven toe te laten die je mogelijk hebt verwaarloosd omdat het nou eenmaal niet hoort, omdat anderen het ook niet doen, of omdat jij er nou eenmaal niet zo goed in bent…

Bemoei je met de wereld
Toon interesse, kijk om je heen, bemoei je meer met je omgeving In ons koude kikkerland lijken mensen erg op zichzelf. In ons land houden we over het algemeen niet van mensen die om aandacht vragen, overdreven flirten of bemoeizuchtig zijn. Komt dat omdat we echt graag op onszelf zijn, veilig in onze kleine innerlijke wereld die we ‘mezelf’ noemen? Ik geloof er niks van. Als het op een oprechte manier gebeurt worden we allemaal blij van een compliment, interesse of aanbod om ergens mee te helpen. De nadruk ligt daarbij op ‘oprechte belangstelling’. Als we merken dat iemand iets van ons wil, worden we als snel kriegelig. We houden niet van mensen bij wie wie het gevoel hebben dat hun interesse niet om ‘ons’ draait, maar om het verkopen van hun waar, om seks of andere zelfgewin. En omdat bijna niemand zo wil overkomen, hebben de meesten van ons geleerd zich maar helemaal niet met anderen te bemoeien. Wat een prijs betalen we om maar niet ‘raar’ of ‘behoeftig’ gevonden te worden. Het nadeel is dat we ons daarmee ook afsluiten voor echt contact. Als we op een gegeven moment iemand aantrekkelijk vinden durven we al helemaal niet meer om met deze persoon contact te zoeken. Je bent het niet gewend en voel onnatuurlijk en overdreven.

Veel teveel mensen voelen zich ongemakkelijk van spontaan contact met anderen. Logisch, als je teveel bezig bent met hoe je overkomt door gedachten als: ‘Zou het raar zijn als ik vraag of ik die krant ook even mag lezen nadat hij ermee klaar is?’ Of: ‘Ik zie dat ze een tennisracket bij zich heeft. Ze zal wel denken dat ik haar wil versieren als ik haar vraag waar zij hier in de buurt een goede tennisclub zit. Ik kijk wel even op internet als ik thuis kom.’

Herken je dit? In dat geval wil ik je vragen om deze valse bescheidenheid in jezelf te herzien. Ik ga je niet vragen om potentiële partners aan te spreken als je daar nog niet aan toe bent. We houden het simpel. Ik wil je vragen om jezelf de komende weken te trainen om je actiever met je omgeving te bemoeien. Open je ogen, spits je oren en kijk om je heen. Toon eens belangstelling in de mensen achter de toonbank, de oude vrouw met haar hondje die je altijd tegenkomt als je naar je werk loopt. Je hoeft niet geforceerd een gesprek te beginnen als je daar geen zin in hebt, maar hou je niet in als je wel een vraag of opmerking in je voelt opborrelen. Hou je ook niet in, als je denkt dat iemand hulp nodig heeft met een zware tas boodschappen enzovoorts. Misschien voelt het gekunsteld, maar dat is alleen omdat je een gewoonte aan het afleren bent die je helaas als normaal bent gaan zien - door je opvoeding of het feit dat anderen het ook zo doen.

Doen alsof je onverschillig bent? Het is veilig, maar happy word je er niet van. Bemoei je de komende tijd met anderen, dat is alvast een goede voorbereiding op het echte werk.