Weblog van psycholoog Marcelino Lopez

Aangenomen werd dat de bloed-hersenbarrière strak genoeg is om de hersenen volledig te isoleren tegen infecties. Dat is belangrijk omdat beschadigde hersencellen zich niet of nauwelijks herstellen. Recent onderzoek laat echter zien dat bepaalde lichaamsvreemde stoffen wel door de BHB komen (antistoffen, signaalmolekulen en imuuncellen), en gevolgen kunnen hebben voor ons geestelijk functioneren.

John Bienenstock van de McMaster University in Canada ziet als een grote verandering in het onderzoek naar psychopathologie. Naast de bekende redenen waarom iemand psychische klachten kan krijgen, is het nu ook het eigen immuunsysteem dat jou een klap van de molen kan geven. Infecties kunnen invloed hebben op je stemming, geheugen en leercapaciteit. Ook obsessief-compulsieve neigingen, gevoeligheid voor angst en impulsiviteit kunnen door een infectie ontwaakt worden. Het goede nieuws? Door meer inzicht te krijgen in de link tussen het immuunsysteem en psychische klachten kunnen we hopelijk meer grip krijgen op ons geestelijk welzijn.

De laatste tijd wordt er veel onderzoek gedaan naar de effecten van meditatie en mindfulness. Hoewel slechts weinig mensen er iets in zien om langer dan een paar minuten stil te zitten, laat onderzoek zien dat het overwinnen van deze weerstand tegen ‘stilstand’ allerlei psychologische en lichamelijke voordelen heeft. Het zijn onze razende, neurotische, dwangmatige gedachten die ons opjagen en ongewenste gevoelens opdringen. Stress, angst, piekeren zijn de logische gevolgen daarvan. Hoe meer je je gedachten serieus neemt, hoe meer weerstand je waarschijnlijk hebt tegen het loslaten van deze innerlijke mallemolen. Dat maakt de drempelvrees om te gaan mediteren groter. Het is goed om je daarover heen te zetten. Het kost enige oefening, maar al naar een paar weken dagelijkse oefening zouden neurowetenschappers veranderingen in jouw hersenen kunnen waarnemen. Uit recent onderzoek blijkt dat de grijze hersenmassa in de hippocampus (belangrijk voor leren en herinneren) toeneemt terwijl de dichtheid in ons angstcentrum, de amygdala, afneemt. En daarmee naar alle waarschijnlijkheid ook angst en stress.

“Als je gaat daten, kan het zomaar gebeuren dat je van een emotioneel stabiel persoon verandert in een obsessieve, onzekere kluns. En als het spaak loopt, begin je vrolijk opnieuw. Voor je het weet, heb je een dateverslaving. Komt dat scenario je bekend voor?” Dan doe je er volgens Chantal Haes van Welingelichtekringen.nl goed aan om je te verdiepen in de chemie van de liefde. ‘Partnerzucht’ lijkt in de hersenen op andere verslavingen.

Verliefdheid is een truc van de natuur om onze voortplanting te garanderen. Uitspraken als ‘liefde maakt blind’, ‘roze bril’, ‘de zevende hemel’ laten zien dat hier iets vreemds aan de hand is. Een zijnstoestand die zich heel duidelijk onderscheidt van andere emotionele toestanden. Het is sterker, het is een egoïstisch oerverlangen.

Evolutionair gezien is verliefdheid, wanneer het wederzijds is, de beste methode om te zorgen voor gezond nageslacht. Veel seks met dezelfde persoon geeft nou eenmaal een grote kans op zwangerschap. De verliefdheid zorgt bovendien dat je ook bij elkaar wilt blijven in tegenspoed. Bijvoorbeeld als de huilende baby je weer eens niet laat slapen.

Als iemand binnen jouw liefdesideaal past, dan laat je lichaam je dat onomwonden weten. Te pas en te pas. Verliefdheid valt niet te negeren. Je wilt alleen maar bij de Geliefde zijn. Het is een obsessieve focus die maakt dat één persoon interessanter, mooier, leuker, beter lijkt dan de rest van de 7 miljard mensen op de planeet. Het is een waan waar werk, studie en zelfs andere relaties onder lijden. In de hersenen is deze toestand duidelijk te herkennen aan een stevige toename van bepaalde hormonen en hersenstofjes (o.a. fenylethylamine, noradrenaline, adrenaline, endorfine, dopamine en oxytocine). Verliefde mensen zien er door deze hormonale hyperactiviteit vaak ook beter uit. Ze gaan er letterlijk door stralen. Deze hormonen zijn verslavend, waardoor de persoon de geliefde zo vaak mogelijk wil zien. Verliefdheid is veel heftiger dan alleen seksuele aantrekking. Het leven zonder die persoon voelt als wachten.

De duistere kant van verliefdheid wordt duidelijk als de liefde onbeantwoord of afgebroken wordt. Wat iemand kan doen zweven in de zevende hemel, kan iemand ook de hel laten ervaren. Afwijzing door de Geliefde maakt sommigen waanzinnig, depressief en (zelf)moordlustig.

Verliefdheid lijkt mysterieus, irrationeel en groter dan onszelf. Hoewel er voor de verliefde geen enkele twijfel bestaat is het voor buitenstaanders vaak onbegrijpelijk (en voor ouders vaak een bron van frustratie): waarom juist die persoon?

Wat zeggen wetenschappers daarover? Hoewel verliefden elkaar als een Godsgeschenk ervaren zit er een willekeurige factor in. John Money stelt dat we na onze achtste levensjaar een soort mentale liefdesplattegrond ontwikkelen. Je eerste campingvriendje, je schattige nichtje of je hoofdrolspeler uit je favoriete kinderserie kunnen de eerste gevoelens van obsessieve liefde kikstarten. Zo viel ik op de Jane, de geliefde van Tarzan, uit de gelijknamige tekenfilmserie. De liefdesplattegrond evolueert langzaam tot een wat completer, realistischer, gedetailleerder liefdesideaal. Hierom spreken mensen vaak van ‘mijn type’. Naarmate we ouder worden waarderen we innerlijke eigenschappen meer dan wanneer we jong zijn, maar nog steeds brengt uiterlijk en uitstraling mensen bij elkaar, en houdt innerlijk ze samen. Een misverstand is dat mensen denken dat tegengestelden elkaar aantrekken. Dat klopt niet. Mensen voelen zich onbewust aangetrokken tot overeenkomsten, maar de verschillen vallen meer op en maken iemand extra interessant. Een vleugje mysterie is vaak nodig om verliefdheid te triggeren, maar de beste relaties heb je met mensen die enigszins op je lijken.

De roes van de verliefdheid maakt dat mensen met elkaar willen versmelten, dat ze eigenschappen en hobby’s accepteren die ze normaal als afstotelijk ervaren en bereid zijn te investeren in een gezamenlijke toestand. Een belangrijke periode, want de obsessieve focus op de Geliefde neemt na verloop van tijd af. Dat is meestal een kwestie van maanden tot een paar jaar. En dat is maar goed ook, want zo kom je weer toe aan de orde van de dag, kun je je weer focussen op je werk, studie, of een kindje. Hoe completer de versmelting die tijdens de verliefde fase heeft plaatsgevonden hoe meer je bij elkaar wilt blijven. Je kent elkaars gedachtewereld, vrienden, onzekerheden, familieleden, muzieksmaak, ontbijtgewoonten, en mogelijk ben je aan sommige aspecten gehecht geraakt. Verliefdheid maakt langzaam plaats voor steun, vertrouwdheid, geborgenheid die samen de basis vormen voor een langdurige liefde.

Geldnood aan de man? Met een beetje lef en creativiteit kun je rijk worden met de verkoop van stenen uit je eigen achtertuin. Hoe?

-Geef de stenen een exotische naam. Bij voorkeur iets wat Keltisch of Indiaas klinkt.
-Slip naar willekeur wat trefwoorden als ‘chakra’, ‘vibraties’, ‘etherisch lichaam’, ‘balans’ en ‘quantummechanica’ in je verkooppraatje.
-Doe een ‘krachttestje’.
-En vraag slechts 30 eurootjes per steen.

Iedereen happy!

Werkt evengoed als de placebo powerbalance-bandjes, kost minder.

Stel je voor dat je aangevallen wordt door je eigen rechterhand. Of dat wanneer jij naar rechts wilt, je benen ‘beslissen’ dat ze liever naar links gaan. Lijkt hoogst onwaarschijnlijk. Helaas is de werkelijkheid soms vreemder dan fictie. Het vreemde hand-syndroom (ook anarchistische hand- of Dr. Strangelove-syndroom genoemd) is een zeldzaam fenomeen dat kan optreden als de twee hersenhelften niet goed samenwerken als gevolg van een chirurgische ingreep of hersenletsel.

Om haar zware epileptische aanvallen te verlichten onderging Karen Byrne een operatie waarbij haar hersenhelften van elkaar werden gescheiden. De epilepsie verdween, haar linkerhand leek het daar niet mee eens te zijn. Karens verhaal, plus een filmpje van het gevecht met haar hand vind je hier.

Nog even en het is Valentijnsdag. Mocht dat je überhaupt iets zeggen en ben je single, op zoek naar een date? Hieronder enkele tips voor de eerste ontmoeting, gestoeld op wetenschappelijk onderzoek (en opgetekend door het 59 seconds blog).

1. Liefde op de eerste schrik
Een romantische setting creëren op je eerste date lijkt logisch. Wijn, kaarsje, zoetsappig dvd’tje? Nee, je kunt beter in de botsautootjes gaan of een bezoekje brengen aan het spookhuis. Een enge omgeving of spannend avontuur werkt sneller romantiek in de hand. Onderzoek laat zien dat jouw date zijn of haar wild bonkende hart eerder aan jou zal toeschrijven dan aan de plaats of activiteit. Dus, doen jullie een filmpje? Je weet nu welk genre.

2. Geheimpjes uitwisselen schept intimiteit
Mensen voelen meer intimiteit als ze exclusieve en persoonlijke informatie uitwisselen. Een geheimpje, oude fantasieën, heimelijke verlangens. Als het enigszins gelijk opgaat dan schept dat een band.

3. Begin lauw, eindig warm
Veel mensen denken dat enthousiast beginnen, het altijd eens zijn met de ander en ja-knikken een goede manier is om terrein te winnen op een date. Klopt niet. Onderzoek laat zien dat mensen meer aangetrokken zijn tot mensen die ‘lauw’ beginnen en langzaam opwarmen. Het werkt beter als jullie elkaar in een iets later stadium van de date ‘vinden’.

4. Wees het erover eens dat je het oneens mag zijn
Datingdeskundigen opperen wel eens dat het goed voor de bandvorming is om het vooral over gemeenschappelijke interesses en standpunten te hebben. Lijkt logisch, maar belangrijker is het dat jullie het met elkaar eens zijn over dat jullie het oneens mogen zijn. Behalve dat het leuk en nuttig is om iets van elkaar te leren, geeft het ook een sterkere band als je elkaars meningsverschillen niet veroordeelt (i.p.v. dat je het vooral met elkaar eens bent).

5. Hou ze hongerig
Een handig weetje voor vrouwen die zich zorgen maken over hun figuur. Nieuw onderzoek laat zien dat mannen zwaardere vrouwen aantrekkelijker vinden naarmate ze meer honger hebben. Als jij de hoofdmaaltijd wilt worden dan doe je er goed aan om eten over te slaan en gelijk aan de boemel te gaan.

6. Raak iemand aan
Wil je dat iemand je aantrekkelijker vind? Een subtiele, korte aanraking op de bovenarm op het moment dat je die persoon een complimentje geeft schijnt te werken.

7. Betrek concurrenten
Ben je een man? Dan doe je er volgens onderzoek goed aan andere vrouwen in het ‘spel’ te betrekken. Vrouwen vinden een man aantrekkelijker als zij zien dat andere vrouwen graag in zijn nabijheid verkeren.

Wat voor jou geldt hoeft niet voor de ander te gelden. Een veelgebruikte truc in liefdesrelaties is zaken om te draaien a la: ‘Jij mag van mij toch ook altijd een avondje doorzakken zonder het te laten weten.’ Dat is namelijk niet relevant. Als het voor je partner WEL belangrijk is dan is dat de kwestie waar je het over zult moeten hebben.

Als je samen bent, denk je soms voor twee. Jouw acties en stemming hebben effect op de ander. Als jij van rommel houdt betekent dat niet dat je niet mee hoeft te doen aan het huishouden. Datzelfde geldt voor vreemdgaan, drinken, schelden, familiebezoek. Je partner heeft hierin waarschijnlijk andere behoeften – en dat is prima – en jullie zullen hierin een aanvaardbare balans moeten vinden. Compromissen horen bij een prettig samenzijn.

Omdraaitruc
Peter: ‘Ik was ongerust, waarom liet jij me niet weten dat je pas zo laat thuis zou komen?’
Ellen: ‘Jij mag van mij toch ook altijd een avondje doorzakken zonder het mij te laten weten.’(Niet relevant)
Peter: ‘Ja, maar ik vind dat nou eenmaal wel belangrijk.’

Ellens antwoord klinkt redelijk, maar is niet relevant. Ze geeft geen echt antwoord op het verzoek van Peter om haar te bellen als ze het laat maakt. Misschien vindt Ellen het niet belangrijk, maar Peter wel. Het had ook zo kunnen gaan:

Peter: ‘Ik was ongerust, waarom liet jij me niet weten dat je pas zo laat naar huis zou komen?’
Ellen: ‘Sorry schat, de borrel liep wat uit, volgende keer zal ik bellen als ik later kom. Ik vergeet dat jij daar meer moeite mee hebt dan ik.’
Peter: ‘Ja, ik hoop dat je het een keer onthoudt. Was het gezellig met je collega’s?’

Dit artikel is onderdeel van deel 3 van de cursus ‘Communiceren kun je leren’.

Hoogtevrees = datgene waar deze kids weinig last van hebben.